CoronavirusReisverbod

Hoe je (misschien) tóch naar de VS kunt reizen, ondanks Trumps verbod

Een vrouw op een verder verlaten vliegveld in Duitsland. Beeld AP

De Amerikaanse maatregel roept tal van vragen op. Waarom alleen de Schengenlanden? En is het verbod te omzeilen?

‘We schorten alle reizen vanuit Europa op, behalve uit het Verenigd Koninkrijk’, zo viel vanmorgen vroeg te lezen op het officiële Twitter-account van het Witte Huis in Washington.

Dat is een tamelijk misleidende mededeling. Want de uitzondering geldt niet alleen voor het VK, maar ook voor het naburige Ierland, de (eveneens) EU-lidstaten Bulgarije, Kroatië en Roemenië en nog een tiental andere Europese landen. Dat zijn niet de kleinste, zoals Oekraïne en Servië, om over Rusland nog maar te zwijgen. In al die landen zijn besmettingen met het nieuwe coronavirus geconstateerd.

Het Britse brexit-icoon Nigel Farage was er als de kippen bij om een link te leggen tussen Donald Trumps zogenaamd speciale behandeling voor het VK en de recente uittreding uit de EU. “Het VK wordt nu behandeld als een onafhankelijk land”, tweette Farage. Ook dat is misleidend, want de landen op Trumps lijst omvatten met z’n 26’en de zogeheten Schengenzone. Daar heeft het VK nooit bij gehoord, net zo min als die andere vier EU-lidstaten.

‘De Schengenzone heeft momenteel het hoogste aantal bevestigde Covid-19-gevallen buiten de Volksrepubliek China’, zo staat in de proclamatie waarmee Trump het reisverbod officieel maakte. Maar hij had dat ook kunnen zeggen over de EU van 27 landen, de eurozone van negentien landen of de Navo van 29 landen (inclusief de Verenigde Staten).

Het principe van open grenzen

De keuze voor Schengen lijkt ingegeven door het principe van open grenzen tussen die landen. Dat vrije verkeer is overigens al flink aan het wankelen gebracht deze week, door maatregelen van onder meer Oostenrijk en Slovenië bij de Italiaanse grens.

Er werden Trump ook andere motieven toegedacht om uitgerekend het Verenigd Koninkrijk en Ierland buiten het reisverbod te houden. In die twee landen bevinden zich drie golfresorts van Trump.

Hoe dan ook is diens beslissing een domper voor alle Schengenaars (dus ook Nederlanders) die de voorbije maanden een reis naar de Verenigde Staten hadden geboekt met vertrek na komende vrijdag. Maar wie nog niets heeft geboekt en toch binnenkort naar de VS moet of wil, kan met enige creativiteit wellicht toch dat reisdoel bereiken. Met de nadruk op wellicht, want de openstaande vragen over Trumps maatregel zijn talrijk.

Het reisverbod betreft ‘alle vreemdelingen die gedurende veertien dagen voorafgaand aan binnenkomst of gepoogde binnenkomst in de Verenigde Staten fysiek aanwezig waren in het Schengen-gebied’. Dat belooft weinig kans op succes voor wie een vliegticket boekt naar een Amerikaanse bestemming vanaf Amsterdam en slim denkt te zijn met een overstap in Londen. Want sinds 2018 hebben Amerikaanse autoriteiten inzage in de passagiersgegevens van Europese luchtvaartmaatschappijen, een maatregel die zijn oorsprong vindt in de strijd tegen terrorisme. Nu gaat het dus om een virus.

De Amerikaanse grensbewaking kan dus makkelijk zien dat de passagier die zojuist is gearriveerd uit Londen in feite uit Amsterdam komt.

Autoriteiten hebben geen inzage in de gegevens van treinpassagiers

Dat zit echter anders met de Eurostar-treinen vanaf Amsterdam, Brussel of Parijs naar Londen. Weliswaar moeten passagiers ook hier hun hele hebben en houwen invullen bij boekingen, maar in tegenstelling tot luchtvaartmaatschappijen hebben Amerikaanse én Europese autoriteiten geen inzage in deze gegevens.

“Op verzoek van de Belgische en Britse autoriteiten is onlangs op Eurostar een verplichting tot het delen van passagiersgegevens toegepast”, aldus een woordvoerster van Eurostar. “Hier lopen voorbereidingen voor en het delen van de gegevens zal niet van start gaan voor de herfst.” Daaruit kun je concluderen dat je de komende weken met de trein naar Londen kunt gaan om vanaf daar het vliegtuig naar de VS te nemen.

Maar hoe zit het dan met die veertien dagen dat je Schengen-vrij moet zijn? Over de naleving daarvan heerst onduidelijkheid. Op Schiphol werd reizigers donderdag verteld dat de bewijslast bij hen ligt: bij aankomst in de VS zouden ze moeten aantonen dat ze twee weken niet in een van de 26 Schengen-landen zijn geweest.

Maar hoe moet dat bewijs eruit zien? Stel, je hebt familie of vrienden in het Verenigd Koninkrijk (of Ierland, of Kroatië, enzovoorts), kun je dan met het verstrekken van hun contactgegevens en de bewering dat je daar twee weken hebt gelogeerd de achter glas gezeten Amerikaanse grenswacht van Homeland Security overtuigen? Die functionarissen staan doorgaans niet bekend om hun vriendelijkheid en flexibiliteit. Maar met welk recht zouden ze je kunnen tegenhouden?

‘Het is het beleid van de Verenigde Staten om deze proclamatie zoveel mogelijk af te dwingen om de belangen van de Verenigde Staten op het gebied van nationale veiligheid, openbare veiligheid en buitenlands beleid te bevorderen’, zo luidt de officiële tekst van het reisverbod.

In plaats van dit lot te tarten kun je ook van de gelegenheid gebruikmaken door vóór de Amerikareis twee weken in één van de vijftien uitzonderingslanden te verblijven. Dan zit je sowieso goed – een in dat niet-Schengenland opgelopen corona-besmetting daargelaten.

Lees ook:

Zo uniek is een inreisverbod niet, maar heeft het zin?

Op veel bijval van virologen en epidemiologen hoeft de Amerikaanse president Donald Trump niet te rekenen na zijn toespraak waarin hij strenge maatregelen aankondigde. Toch is het niet het eerste land dat de grenzen sluit. Vier vragen.

Handel op Wall Street is stilgelegd na paniek om het inreisverbod van Trump

De VS sluiten hun grenzen voor reizigers uit een groot deel van Europa. Om import van het nieuwe corona-virus tegen te gaan, wordt vanaf vrijdag bijna niemand meer toegelaten uit het Schengen-gebied. Dat telt 26 landen, waaronder Nederland.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden