TaalHuidskleur

Hoe het Engels ‘mensen van kleur’ wakker kuste

Ze is ‘een vrouw van kleur’, aldus deze krant over de vrouw die op 20 januari officieel vicepresident van de Verenigde Staten wordt: ­Kamala Harris. Dat ‘van kleur’ is nog wat wennen. Niet dat ze een mengelmoes van Afrikaanse en Aziatische komaf is, maar de term zelf. Moet dat nou, die aan het (Amerikaans) Engels ontleende taal?

Het gebruik ervan voert ons naar de koloniale geschiedenis van de West – de Amerika’s. Nederlandse kranten, zoals de Gazette van Gend uit 1791, berichten over de roerigheden in de Franse koloniën. Daar krijgen ‘zoo-genaemde Luyden van Couleur’, namelijk ‘Zwarte en Mulâtres’, burgerrechten. Het gallicisme (Frans: gens de couleur) vond ingang in het Nederlands.

Menschen van couleur

In officiële rapportages van de opstand van Tula en de zijnen op Curaçao (1795) duikt dat ‘van couleur’ weer op. Net als in – alweer –  de Gazette van Gend  van 14 juni 1824. De krant verslaat de gevolgen op Martinique van een ‘arrest van verbanninge’: ‘dat met den grootsten spoed alle de menschen van couleur uyt het eyland worden weggezonden’. Het is een episode in de revolte die leidde tot de afschaffing van de slavernij in Frankrijk. Maar eerst moesten halsoverkop de mensen van kleur gedeporteerd. Dat waren ‘alle die een ander vel hebben als het witte’. Waarmee ook de omslag van ‘blanke’ naar ‘witte’ oude papieren blijkt te hebben.

De ‘mensen van kleur’ en het ‘witte vel’ verdwenen mettertijd uit het Nederlands. Het Engels heeft ze weer wakker gekust.

Lees ook:

Kamala Harris heeft alles wat Joe Biden mist

Het vicepresidentschap kan een wachtkamer zijn, waar de tijd lintjesknippend en hopend op een betere toekomst verstrijkt. Voor Kamala Harris lijkt een belangrijkere rol weggelegd.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden