De demonstratie zaterdag in Moskou trok zeker 60.000 mensen.

Nieuws Rusland

Hoe gaat het nu verder met de Russische protestgolf?

De demonstratie zaterdag in Moskou trok zeker 60.000 mensen. Beeld Mikhail Svetlov/Getty Images

Hoeveel is veel? Die vraag zingt sinds zaterdag rond op Russische sociale media, en de antwoorden erop lopen uiteen. Was de jongste demonstratie in Moskou voor vrije verkiezingen en tegen politiegeweld een succes, of juist een tegenvaller? En bloedt deze protestgolf uiteindelijk dood, net als in 2012, of is er meer aan de hand?

De opkomst zaterdag was beslist indrukwekkend. Tegen de 60 duizend mensen trotseerden de regen om hun woede te uiten over de uitsluiting van tientallen oppositiekandidaten van deelname aan de Moskouse gemeenteraadsverkiezingen in september. Ook ageerden zij tegen het harde politieoptreden bij eerdere demonstraties, waarbij meer dan 2.000 mensen zijn opgepakt. Tegen sommigen loopt nu een strafrechtelijk onderzoek.

Musiekfestival

Het was veruit de grootste politieke betoging sinds 2012. De hoge opkomst was niet alleen opmerkelijk vanwege het slechte weer, maar ook met het oog op het vakantieseizoen en talrijke pogingen van de autoriteiten deelname te ontmoedigen. Dat gebeurde door het verspreiden van onheilspellende berichten over een aankomend noodweer en het inderhaast organiseren van een muziekfestival in het Gorki-park, dat onder de naam ‘Meat&Beat’ potentiële demonstranten zou moeten verleiden. Die opzet mislukte. Verschillende bekende musici bleven weg en de opkomst was minimaal.

Muziek was er ook bij de demonstratie van zaterdag. Een populaire rapper en enkele bekende groepen negeerden het officiële verbod op muzikale intermezzo’s. Hun deelname geeft aan dat het protest niet langer is voorbehouden aan de oppositie in engere zin, maar meer en meer mensen trekt die zich tot nu toe ver hielden van de politiek.

De talrijke beelden van buitensporig politiegeweld tegen vreedzame demonstranten zijn daar mede debet aan. De razendsnelle verspreiding van informatie via sociale media is een significant verschil met de protestgolf van 2011-2012, en een belangrijke mobiliserende factor. Het gaat allang niet meer alleen om lokale verkiezingen. 

Foto’s en filmpjes van de oproerpolitie die gretig de wapenstok hanteert worden in een mum van tijd honderden keren gedeeld en door tienduizenden bekeken. Nog een verschil is de afwezigheid van bekende leiders van het protest. De meesten van hen zaten tijdens de demonstratie van zaterdag in de cel. Maar ook zonder hen, zo blijkt, blijft de actiebereidheid groot.

Politiemacht

De betoging was toegestaan. Toch was een enorme politiemacht op de been. Die kwam op soms chaotische wijze in actie toen een kleine groep demonstranten koers zette naar de burelen van de presidentiële administratie. Enkele honderden betogers werden opgepakt.

De oppositie beraadt zich op verdere acties in de aanloop naar de verkiezingen. De autoriteiten wekken niet de indruk te willen toegeven aan de eisen, zoals registratie van uitgesloten kandidaten en vrijlating van hen die vastzitten. Mogelijk is dat ingegeven door de oprechte vrees voor een vanuit het Westen geregisseerd massaprotest. Dat valt onder meer op te maken uit een hoorzitting in het Russische hogerhuis afgelopen donderdag. Volgens senator Andrej Klimov, die de zitting voorzat, zijn de Verenigde Staten uit op ‘het destabiliseren van het Russische politieke systeem’, met behulp van handlangers, de oppositie in Rusland. Klimov ziet in de recente protestacties ‘aanwijzingen voor buitenlandse inmenging’ in Russische aangelegenheden.

Lees ook: 

Moskou grijpt ongemeen hard in bij protesten, maar die aanpak werkt averechts.

De politie in Moskou trad zaterdag ongemeen hard op tegen demonstranten die vrije lokale verkiezingen eisen. De gebeurtenissen zijn slecht nieuws voor president Poetin. 

Een sneeuwbaleffect: overal in Rusland steekt onrust de kop op.

De tijd dat Russische burgers zich weinig tot niets van politiek aantrokken, lijkt voorbij. Van onderop komt er een protestbeweging op gang van ontevreden burgers die wordt gevoed door lokale problemen.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden