De Megastad Geert Groot Koerkamp

Hoe de Moskouse straathonden op mysterieuze wijze verdwenen

Vanuit een ooghoek zag ik ze wel liggen, drie of vier stuks van uiteenlopend formaat, in het halfhoge gras van een parkje langs de Jaoeza. Ze oogden slaperig en sloom in de zwoele warmte van een Moskouse nazomermiddag. Negeren en kalmpjes doorfietsen leek de beste optie.

Fout! Meteen nadat het kleinste keffertje luidkeels alarm had geslagen, vulde woedend geblaf de lucht en kwam de hele roedel honden als op commando in beweging. Doorrijden had geen zin, want dat verlies je geheid. Afstappen dan maar, in de hoop de inmiddels zes of zeven vervaarlijk grommende viervoeters tot bedaren te brengen.

“Kom hier!” Een schorre stem riep ergens vanuit de bosrand en deed de honden omkijken, waarna ze hun beoogde prooi verder negeerden om zich gedwee te voegen bij een in lompen gestoken man en vrouw, die het hele tafereel aanvankelijk onverschillig hadden gadegeslagen. Het gevaar was geweken.

Het was in de tijd dat Moskouse stadsparken en braakliggende terreinen nog vergeven waren van de straathonden, vaak levend in symbiose met daklozen en bewakers. Wandelaars en fietsers moesten voortdurend op hun qui-vive zijn. Geblaf of gehuil verderop betekende dat je maar beter een eindje om kon gaan. Pakweg tien jaar geleden liepen nog rond de dertigduizend Moskovieten jaarlijks een hondenbeet op.

Sommigen vonden feilloos hun weg in het metronetwerk

Zelfs in het stadscentrum kwam je toen nog weleens honden tegen. Ze hielden zich wonderwel aan de verkeersregels, staken over op zebrapaden. Sommigen wisten zelfs feilloos hun weg te vinden in het Moskouse metronetwerk.

Tegenwoordig kom je op straat of in het park sporadisch een hond zonder baasje tegen. De roedels zijn stilaan verdwenen naar de periferie. Het stadsbestuur klopt zichzelf op de borst en verklaart het door een groeiend aantal asiels, waar gewetensvolle burgers hun tot een last geworden huisdieren naar toe zouden brengen. Lange tijd was ook vangen, steriliseren en weer loslaten speerpunt van beleid. Dat werkt wel, maar kan de populatie van straathonden in zo'n korte tijd niet hebben gedecimeerd. Daarvoor zou je een enorm leger aan hondenvangers en dierenartsen moeten inzetten, en dat is er niet.

Boze tongen brengen de teruggang van het hondenbestand in verband met het WK voetbal van 2018. In de aanloop daarnaartoe zijn de steden waar werd gespeeld met harde hand ‘gezuiverd’ van loslopende honden en katten.

Is dit het werk van ‘dogchantery’?

Bevriende biologen geloven stellig dat in Moskou illegaal afschieten en vergiftigen door zogeheten 'dogchantery' (doghunters) de doorslag heeft gegeven. 'Dogchantery' zijn hondenhaters die letterlijk de oorlog hebben verklaard aan honden (en katten) en daarvoor geen enkel middel schuwen. Ook niet-aangelijnde huisdieren zijn geregeld slachtoffer van die praktijken. In het stadspark vlakbij - eerder het refugium van een forse hondenroedel - kwam ik de afgelopen jaren tot tweemaal toe een dode hond tegen, geheel intact, zonder sporen van geweld. Bezweken aan een ziekte - óf aan gif.

Maar hoezeer de Moskovieten ook last hebben - of hadden - van de altijd onberekenbare roedels zwerfhonden, de ‘dogchantery’ zijn in geen geval representatief. Toen een jong fotomodel jaren terug in metrostation Mendelejevskaja met messteken een straathondje ombracht stak er een golf van protest op. Op de plek van de hondenmoord verrees spoedig een bronzen gedenkteken ‘voor een humane behandeling van zwerfdieren’. Er liggen geregeld bloemen bij.

Uitdijende metropolen bieden een groeiend deel van de wereldbevolking onderdak. Hoe houden de mensen het daar leefbaar? Trouw-correspondenten doen wekelijks verslag uit hun eigen megastad.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden