Coronavaccins

Hoe Brussel en Londen diplomatiek rellen over vertraagde vaccins AstraZeneca

null Beeld EPA
Beeld EPA

Nog steeds is niet duidelijk waarom farmabedrijf AstraZeneca zoveel minder doses aan de EU kan leveren dan toegezegd. Londen kijkt argwanend naar wat Brussel gaat doen.

De Europese Commissie blijft hoog van de toren blazen tegen het Brits-Zweedse farmabedrijf AstraZeneca, dat dit kwartaal veel minder vaccins aan de EU zegt te leveren dan toegezegd. Maar een dreigend verbod op de export naar niet-EU-landen, waarover vooral in het Verenigd Koninkrijk verontwaardigde geruchten gingen, lijkt er vooralsnog niet te komen.

De slechte stemming over de toch al trage voortgang van de nationale vaccinatiecampagnes in de meeste EU-landen is nog somberder geworden door de vertraagde leveringen, ook van de Pfizer-vaccins. De EU is echter het sterkst afhankelijk van de AstraZeneca-vaccins. In plaats van de afgesproken 80 miljoen doses komen er dit kwartaal slechts 31 miljoen.

Protectionistisch exportverbod

De oorzaak daarvan is nog steeds niet helemaal duidelijk. Is er een productieprobleem of hebben de vaccins een weg gevonden naar afnemers buiten de EU? Eurocommissaris Stella Kyriakides (gezondheid) legde maandag een verklaring af waarin ze fel uithaalde naar AstraZeneca. Ze kondigde een nieuw ‘exporttransparantiemechanisme’ aan voor producenten. “De Europese Unie zal alle benodigde acties ondernemen om haar burgers en hun rechten te beschermen”, klonk het dreigend, waarmee ze de geruchten over een protectionistisch exportverbod de wereld in hielp.

Dat was tegen het zere been van dat deel van de Britse politiek en pers dat toch al niet bijster EU-gezind is. Want het Verenigd Koninkrijk, waar het vaccinatietempo wel hoog ligt, wordt het meest genoemd als niet-EU-afnemer van de gewilde AstraZeneca-vaccins.

De Britse regering probeerde dinsdag een ruzie-achtige sfeer tussen Londen en Brussel van de scherpste kantjes te ontdoen. “Ik ben er zeker van dat we met de EU kunnen samenwerken en blokkades kunnen voorkomen”, zei gezondheidsminister Matt Hancock. “Ik verwacht van onze Europese vrienden dat ze alle contracten (die AstraZeneca heeft gesloten, red.) zullen respecteren”, voegde premier Boris Johnson daar later aan toe.

Crisisoverleg

“We zien dat er elders doses worden afgeleverd”, had een woordvoerder van de Europese Commissie eerder op de dag gezegd, zonder te zeggen waar. Hij sprak echter tegen dat de EU pogingen onderneemt om de vaccins op EU-grondgebied vast te houden. “Het sleutelwoord is ‘transparantie’. Dit gaat niet om blokkades, dit gaat om kennis.” Brussel hamert er vooral op dat de EU een fikse aanbetaling heeft gedaan aan AstraZeneca, waarmee het bedrijf kon investeren in zijn productiecapaciteit. Dan is het ook de bedoeling dat de leveringsafspraken worden nagekomen, aldus de Europese Commissie.

De vraag die echter in de lucht bleef hangen, is wat de commissie denkt te gaan doen als ze geen genoegen neemt met die eventueel door AstraZeneca vrijgegeven informatie over alle bestemmingslanden. Woensdag is er opnieuw crisisoverleg tussen de commissie, vertegenwoordigers van de 27 EU-landen en AstraZeneca.

Het vaccin is nog niet goedgekeurd door het Europees Geneesmiddelenbureau in Amsterdam. Dat gebeurt waarschijnlijk vrijdag.

Lees ook:
Productieprobleem bij AstraZeneca schopt de vaccinatiestrategie in de war

Farmaceut AstraZeneca levert het eerste kwartaal zestig procent minder vaccins dan verwacht. Nu moet het kabinet de vaccinatiepuzzel opnieuw leggen.

Is het vaccin van AstraZeneca nu wel of niet effectief bij ouderen?

Is het vaccin van AstraZeneca maar voor acht procent effectief bij ouderen? Dat bericht uit het gerenommeerde Duitse Handelsblatt zorgde dinsdagochtend voor de nodige paniek in Europa.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden