Analyse Brexit

Het zit Johnson nu niet mee, ook ver buiten Londen

Premier Johnson en minister van binnenlandse zaken Priti Patel in de stallen van de politie van West Yorkshire. Beeld REUTERS

Hoewel er nog niet eens overeenstemming is over nieuwe verkiezingen, staat Boris Johnson al in de campagnestand. Maar ook ver weg van het ‘lastige’ parlement loopt het niet zoals hij wil.

Na twee pijnlijke dagen in het Lagerhuis trok premier Boris Johnson naar Wakefield, naar het noorden van Engeland. Typisch pro-brexitgebied. Om handjes te schudden van kiezers, op de foto te gaan met marktkooplui, ver weg van dat lastige parlement. Dat is immers zijn hoop: dat ondanks de serie nederlagen in Westminster vervroegde verkiezingen hem alsnog kunnen redden. En zijn campagneboodschap had hij al klaar: Johnson neemt het op tegen een parlement dat brexit wil saboteren. Hij is de man die de wil van het volk wil uitvoeren.

Het liep totaal niet zoals Johnson had gehoopt. Tussen de kiezers die hij aansprak, zaten ook enkele tegenstanders, die hem schreeuwend duidelijk maakten dat hij moest ophoepelen uit Downing Street. TV-camera’s legden alles vast. En na een korte speech viel één van de politieagentes die achter hem stonden flauw. Ze had een uur in de zon met een groep collega’s op hem staan wachten. Johnson zag het, maar liep door. Hij had juist met deze speech een soort aftrap van een campagne willen geven. Duidelijk maken dat er meer is dan alleen brexit, en dat hij bereid is ook twintigduizend nieuwe politieagenten op te laten leiden en dat hij miljarden wil investeren in de gezondheidszorg. Maar die boodschap sneeuwde onder.

Dood in een greppel

Ook richtte hij zijn pijlen op Jeremy Corbyn, de leider van Labour. Johnson vindt het laf dat die weigert zijn steun te verlenen aan verkiezingen. En dat de oppositie hem via een wet dwong om brexit uit te stellen, noemde hij een ‘wet om ons over te geven’. “Ik beland nog liever dood in een greppel, dan dat ik de EU om uitstel ga vragen”, zei hij. Wat direct de vraag oproept: als Johnson geen verkiezingen voor elkaar krijgt op 15 oktober, stapt hij dan op? Of weigert hij de wet uit te voeren, iets wat voor een Britse premier ongekend zou zijn? In dit onvoorspelbare brexit-drama is echter niets uit te sluiten.

Bij Labour laten ze zich ondertussen niet uit de tent lokken. Zij weten dat ze door zo lang mogelijk te wachten, Johnson in een steeds ongemakkelijkere positie drijven. Hoewel Corbyn tot nu toe zei over verkiezingen te willen praten als de uitstelwet door de koningin is geratificeerd (waarschijnlijk dit weekend), willen veel van zijn partijgenoten wachten tot het uitstel ook echt met de EU is afgetikt, zodat de verkiezingen pas na 31 oktober worden gehouden. “We moeten verkiezingen vóór 31 oktober uitsluiten. Anders redden we Boris z’n huid”, zei Labour-parlementariër Owen Smith.

Broer Jo

Maandag wil Johnson opnieuw een stemming houden over een gang naar de stembus, maar tot nu toe lijkt ook die poging dus geen meerderheid op te leveren. Tegelijk domineerde het andere grote nieuws Johnsons spontane trip naar Wakefield: Jo Johnson, nota bene de broer van de premier, besloot met onmiddellijke ingang zijn functie als staatssecretaris van onderwijs neer te leggen en op te stappen als parlementslid. “Ik ben verscheurd tussen loyaal zijn aan mijn familie en doen wat het beste is voor dit land. Dat is een onoplosbare spanning”, schreef de jongere broer van de premier op Twitter. Jo Johnson stond in het brexit-debat altijd al ver bij zijn broer vandaan. Hij pleitte zelfs lang voor een nieuw referendum, iets wat hem zijn plek in de regering van May kostte. Maar nadat zijn broer premier werd, nam hij toch de rol van staatssecretaris op zich.

Het moment waarop Jo Johnson zijn vertrek bekendmaakte, is pijnlijk. De premier lag de afgelopen dagen intern al flink onder vuur wegens zijn rigoureuze maatregel om 21 gematigde partijprominenten uit de fractie te zetten. Had Jo Johnson niet even kunnen wachten tot de storm was gaan liggen?, vroegen veel journalisten. Maar hij wilde niet reageren. De premier zei de beslissing te betreuren. De kerstdis wordt er niet gezelliger op in huize Johnson.

Lees ook: 

Kan Boris Johnson zijn zin nog krijgen? 

Het Lagerhuis wint de eerste slagen in de strijd met premier Boris Johnson. Toch is het geenszins zeker dat een no-dealbrexit nu echt is voorkomen. Al heeft Johnson minder opties, hij hééft opties.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden