Verenigde Staten

Het wordt grimmiger in Portland, Trump wil federaal ingrijpen

Tijdens een confrontatie tussen BLM-groepen en tegendemonstranten kwam een man om het leven. Beeld AP

Een aanhanger van een rechtse groepering kwam zondag om tijdens een confrontatie tussen Black Lives Matter-groepen en tegendemonstranten. Trump herhaalde zijn ‘wet en orde’-boodschap.

Wie het schot loste waardoor in Portland in de Amerikaanse staat Oregon een aanhanger van een rechtse groep om het leven kwam, is nog niet duidelijk. Maar zijn dood werd door president Donald Trump meteen aangegrepen om opnieuw te roepen om een harde aanpak van de onrust in Amerikaanse steden.

In Portland en andere plaatsen waar al maanden wordt gedemonstreerd tegen politiegeweld, moet volgens de president de federale overheid ingrijpen. “De Nationale Garde is klaar en bereid, de gouverneur hoeft maar te bellen!”, twitterde hij. Zonder een verzoek van een staat mag de president geen troepen sturen, tenzij de staat totaal de greep op de situatie verliest.

Op de Republikeinse conventie maakte Trump ‘wet en orde’ tot een zwaartepunt van zijn campagne. In de zondagse politieke praatprogramma’s op tv maakten Republikeinse politici meteen gebruik van de nieuwe gelegenheid om het daarover te hebben, en niet over de coronapandemie, die volgens de Democratische kandidaat Joe Biden in werkelijkheid het grootste probleem van de VS is.

De doodgeschoten man, van wie de identiteit nog niet bekend is, droeg een pet met daarop het logo van Patriot Prayer. Die rechtse groep, die de ‘conservatieven aan de westkust wil bevrijden’, kwam de laatste weken al vaker in botsing met demonstranten tegen politiegeweld in Portland. Maar de groep is niet een van de gewapende milities die zich de laatste weken steeds vaker manifesteren als tegenwicht tegen wat ze zien als extreemlinkse demonstranten en vandalen.

Het was ook niet duidelijk of de man mee was gekomen met de Trump-aanhangers die zaterdagavond met auto’s een tegenbetoging hielden tegen het dagelijkse protest van enkele honderden Black Lives Matter (BLM) demonstranten. Hun geplande route liep niet door de binnenstad, maar sommige auto’s gingen daar toch heen, en werden er door de BLM-betogers tegengehouden. Dat escaleerde: er werden klappen uitgedeeld en de BLM-demonstranten bekogelden de auto’s met allerlei voorwerpen. Vanuit de auto’s werd volgens ooggetuigen geschoten met verfkogels.

De organisatoren hadden het meenemen van vuurwapens aangeraden. Voor zover bekend werd er drie schoten gelost met een vuurwapen, de overleden man werd in de borst getroffen. Er was zondagavond nog niemand voor aangehouden. De politie bestudeerde videobeelden en zocht ooggetuigen.

In een serie tweets koos Trump de kant van de rechtse demonstranten – ‘grote patriotten’ volgens hem – en van de critici van de Democratische burgemeester van Portland, Ted Wheeler. “De grote tegenreactie nu in Portland kan niemand verrassen na 95 dagen toekijken hoe een incompetente burgemeester toegeeft dat hij niet weet waar hij mee bezig is.” Een tweet met de tekst ‘Ted Wheeler is die fucking waardeloze idioot en komediant in elke actiefilm die iedereen de dood injaagt’, werd door hem doorgestuurd met als commentaar ‘De taal kan wel iets netter, maar helemaal waar.’

Vreedzame demonstraties

De dood van een Trump-aanhanger brengt mogelijk een macaber evenwicht in de discussie tussen degenen die benadrukken dat de BLM-demonstraties veelal vreedzaam verlopen en degenen die overal Amerikaanse binnensteden zien branden. Vorig weekeinde vielen in Kenosha in Wisconsin twee doden en een gewonde toen een jonge Trump-aanhanger, volgens eigen zeggen naar de stad gekomen om bedrijven te beschermen tegen vandalisme door demonstranten, het vuur opende. De demonstraties daar hadden als aanleiding het in de rug schieten van een zwarte man door politieagenten. Jacob Blake kreeg zeven kogels in zijn rug en is nu vanaf zijn middel verlamd. President Trump wil Kenosha dinsdag bezoeken, iets waarmee hij volgens het Democratische congreslid Karen Bass alleen maar de bedoeling heeft de onrust nog verder aan te wakkeren.

De burgemeester van Portland had juist vrijdag een open brief gestuurd aan Trump naar aanleiding van diens eerdere aanbod om de Nationale Garde te sturen. ‘Nee, dank u’, schreef hij, en hij herinnerde de president eraan dat de agenten die hij eerder in Portland posteerde, formeel om er een federaal gerechtsgebouw te beschermen, voor escalatie hadden gezorgd. “Uw aanbod om dat fiasco te herhalen is een cynische poging om angst te zaaien en ons af te leiden van het echte werk dat we in onze stad te doen hebben.”

Lees ook:

Black Lives Matter-protesten zijn in een grimmige fase beland, lukt het Trump hiervan te profiteren?

Burgermilities in Kenosha beantwoorden plunderingen met gericht vuur. De politieke vraag op de achtergrond: is dit Trumps of Bidens Amerika?

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden