Een kerstman voor zijn kerstmannenhuisje, gebruikt als stemlokaal nabij Minehead, Somerset.

Reportage Winchester

Het was vandaag nat, donker en koud, maar de Engelsen zijn wéér gaan stemmen

Een kerstman voor zijn kerstmannenhuisje, gebruikt als stemlokaal nabij Minehead, Somerset. Beeld AP

Met tegenzin gingen de Britten vandaag - voor de derde keer in drie jaar tijd - naar de stembus. Maar ze gingen wél, want van het belang van deze verkiezingen leek iedereen doordrongen.

Nooit eerder gingen de Britten in december naar de stembus. Vooraf leek het een onmogelijke opgave om in die donkere dagen, waarin de wereld om niets anders lijkt te draaien dan de kerstdagen, de mensen naar de stembus te lokken. Kiezers klaagden dat ze te vaak moeten stemmen, nu al voor de derde keer in drie jaar. Tot overmaat van ramp was het gisteren ook nog eens de koudste en de natste dag van de afgelopen weken.

Maar de boodschap dat dit misschien wel de belangrijkste verkiezingen ooit zijn, is goed overgekomen. Overal in het Verenigd Koninkrijk kwamen ze tóch, met donsjassen aan, capuchons op, met paraplu’s. In Londen stonden rijen voor de stembureaus, maar ook in kiesdistricten waar de oppositie een kans heeft om een Conservatieve zetel af te pakken.

De voornaamste vraag die op tafel lag was eigenlijk vrij eenvoudig: krijgt de huidige premier van Groot-Brittannië Boris Johnson het vertrouwen van genoeg kiezers om zijn brexitdeal door te drukken?

Bill Kowalczyk: “ Ze hebben blijkbaar van Trump geleerd dat het niet uitmaakt wat je zegt.” Beeld James Newell

Bill Kowalczyk

“O, politici, praat me er niet van. Ooit was er wel eens een tijd dat ik het idee had dat politiek een uitwisseling van ideeën was, dat het ging om de richting die je wilde inslaan. Nu heb ik dat gevoel niet meer. Ik neem de hedendaagse politici vooral kwalijk dat het ze niet meer kan schelen wat de waarheid is. Ze hebben blijkbaar van Trump geleerd dat het niet uitmaakt wat je zegt. In mijn ogen, maar mogelijk ben ik bevooroordeeld, vertelt rechts meer leugens dan links. Ik heb mezelf altijd een socialist genoemd, maar nu ben ik op weg naar het stembureau met het enige doel om Johnson van een meerderheid te beroven. Ik ga LibDem stemmen. Op hoop van zegen.”

In sommige districten was dat vertrouwen overduidelijk aanwezig, in andere juist duidelijk niet. En dan waren er nog de kiesdistricten waar niemand de uitkomst durfde te voorspellen.

Het klassieke plaatsje Winchester is zo’n plek. Sinds jaar en dag stemden de mensen er Conservatief, maar bij de laatste verkiezingen, in 2017, won de Conservatieve kandidaat er met 9999 stemmen meer dan de nummer twee, de kandidaat van de Liberal Democrats. Dit keer is de achterban van Labour opgeroepen om het vakje van de LibDem-kandidaat rood te kleuren. Als iets meer dan vijfduizend mensen dat doen, heeft Johnson weer een zetel minder. In de stembureaus is het druk, de inwoners van Winchester beseffen dat hun stem het verschil kan maken.

Maar erg enthousiast zijn ze niet. Wie aan het winkelend publiek – bepakt en bezakt met tasjes – in de drukke Market Lane vraagt om over politiek te praten, krijgt eerst een diepe zucht te horen, gevolgd door een lang verhaal waarin de woorden ‘teleurgesteld’ en ‘erg jammer’ en ‘sad, really’ vaak voorkomen.

Catherine Hilton: “Ik bedoel: Johnson lijkt mij een groot kind, maar Corbyn vertrouw ik nog minder.” Beeld James Newell

Catherine Hilton

“Ik had het dit keer echt moeilijk. Ik word een beetje verdrietig, als ik zie tussen wie ik moet kiezen. Het zijn extreme mensen, de verstandige staatsman of -vrouw waarop je hoopt, zit er niet tussen. In het verleden heb ik altijd heel goed nagedacht over wat ik stemde. Ik had geen vaste voorkeur – ik stemde wel eens Labour en ook wel eens Conservatief. Dit keer heeft het me echt wel een paar nachten gekost voor ik eruit was. Ik bedoel: Johnson lijkt mij een groot kind, maar Corbyn vertrouw ik nog minder. Uiteindelijk gaf brexit de doorslag. Ik had zelf binnen de EU willen blijven, maar democratie is me heilig. Ik vind: als het volk zich heeft uitgesproken, dan moet je je daaraan houden. Corbyn van Labour wil een tweede referendum. Dus het werd Conservatief. En nu maar hopen dat het goed afloopt.”

“Ik vind Boris Johnson een grappige man, maar dat is niet wat ik verwacht van een politicus”, zegt Rebecca Ewason, die al 81 jaar in Winchester woont. “Misschien ben ik te oud, begrijp ik het allemaal niet meer. Niets wat je hoort is echt waar, mij ontgaat het waarom het dan gezegd moet worden.”

Maar Ewason staat niet alleen. Ook jongere generaties klagen over de politici waaruit ze moeten kiezen, over de grote hoeveelheid nepnieuws en nepargumenten waaruit de campagne leek te bestaan. “Ik snak naar een politicus die de keuzes eerlijk aan ons voorlegt”, zegt Sylvia Chart. “Maar het is niet anders: we zullen het ermee moeten doen. Wat er in ieder geval wel waar is, is dat er heel veel op het spel staat. Dus ja, ik ben wel gaan stemmen, ook al had ik er helemaal geen zin in. Strategisch, inderdaad. Ook daar had ik eigenlijk geen zin in. Maar de toekomst is te belangrijk om het te laten lopen.”

Ronald James: “Het is moeilijk om te weten wat je moet geloven, dus we hadden allemaal het gevoel dat we niets meer geloven.” Beeld James Newell

Ronald James

“Ik heb nog nooit zo lang met mijn kinderen overlegd over wat we moesten doen. Het is moeilijk om te weten wat je moet geloven, dus we hadden allemaal het gevoel dat we niets meer geloven. Dat alles maar woorden zijn: ‘Get brexit done’. Dat kan helemaal niet, het zal nog jaren bij ons blijven. Politici hebben naar mijn gevoel meer dan vroeger de neiging om sprookjes te vertellen. Ik heb een zoon en een dochter. We hebben onze stemmen verdeeld. Eén van ons stemt Labour, de ander LibDem, de derde Conservatief. Ik durf het bijna niet te zeggen, maar ik heb Johnson gestemd. Ik weet niet of hij het kan, maar ik denk dat we vooruit moeten. We kunnen niet nogmaals over brexit stemmen.”

Sally O’Shawnessy: “Sinds Margeret Thatcher is het alleen maar achteruitgegaan.” Beeld James Newell

Sally O’Shawnessy

“Ik was nooit zo met politiek bezig, maar de laatste jaren heb ik steeds meer het gevoel gekregen dat ik dat moest gaan doen. Ik ben actief voor Labour geworden. Het land ligt er in een deplorabele staat bij, sinds Margeret Thatcher is het alleen maar achteruitgegaan. Ik vind het verschrikkelijk om de armoede te zien waar sommigen in moeten leven. Ik ben ervan overtuigd dat politici hun uiterste best doen om het beste te doen voor de mensen, maar er is de laatste tijd geen enkele manier geweest om iets anders te agenderen dan brexit. Ik maak me ontzettend veel zorgen over het klimaat, maar dat komt bijna niet ter sprake. Dat maakt me wel eens wanhopig. Het lijkt hier alsof de wereld om ons draait, maar het klimaat kan het niet schelen of we wel of niet bij Europa blijven.”

Lees ook: 

Verkiezingen in het VK: wat een modderbad, ugby is er niets bij

Onder links wordt het Verenigd Koninkrijk een socialistische heilstaat die in vijf jaar tijd bankroet is, zegt rechts. Met rechts behoudt het zijn corrupte premier, zegt links.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden