SchofferingEU-Turkije

Het stoelincident in Ankara verpest humeur in Brussel

Op dit beeld uit een video-opname is te zien hoe EU-commissievoorzitter Ursula von der Leyen verbaasd toekijkt hoe de Turkse president Erdogan (rechts) en EU-raadsvoorzitter Michel gaan zitten op de enige twee klaargezette stoelen. Zijzelf zal iets verderop moeten plaatsnemen, op een sofa.  Beeld AFP
Op dit beeld uit een video-opname is te zien hoe EU-commissievoorzitter Ursula von der Leyen verbaasd toekijkt hoe de Turkse president Erdogan (rechts) en EU-raadsvoorzitter Michel gaan zitten op de enige twee klaargezette stoelen. Zijzelf zal iets verderop moeten plaatsnemen, op een sofa.Beeld AFP

Net in een periode dat het wat beter lijkt te gaan met de betrekkingen tussen de Europese Unie en Turkije, heeft een even gênant als ordinair incident de aandacht van die ontwikkelingen afgeleid.

De EU-voorzitters Ursula von der Leyen (commissie) en Charles Michel (raad) waren dinsdag op bezoek bij de Turkse president Recep Tayyip Erdogan in Ankara. Op het korte filmpje van hun ontvangst is te zien hoe Erdogan en Michel plaatsnemen op twee stoelen, terwijl ze een verbijsterde Von der Leyen laten staan waar ze staat. Haar verbazing is zelfs te zien (een armgebaar) en te horen (‘Eehm’).

Voor de commissievoorzitter blijkt een zitplaats midden op een grote sofa gereserveerd, op zeker 5 meter afstand van de twee heren. In die opstelling zijn ze twee uur bijeen.

De sociale media ontploften van de verontwaardigde reacties, niet alleen over Erdogans klaarblijkelijke schoffering van zijn enige vrouwelijke gast, maar ook over Michel, die het allemaal laat gebeuren.

‘Een net iets hogere status’

De Turkse regering geeft geen toelichting, maar de informele uitleg is dat ze niets kwaads in de zin had. Het zou nu eenmaal protocol zijn dat de voorzitter van de Europese Raad van regeringsleiders bij internationale verplichtingen een net iets hogere status geniet dan de voorzitter van de Europese Commissie.

Die uitleg staat echter op gespannen voet met eerdere bezoeken van onder meer Jean-Claude Juncker en Donald Tusk, de vorige EU-kopstukken. Zij kregen toen wel degelijk een gelijke behandeling in Ankara, blijkt uit archiefbeelden.

Daarop hamert een dag later ook een woordvoerder van de Europese Commissie: “Het is zonneklaar dat zij (beide EU-voorzitters, red.) op dezelfde manier behandeld dienen te worden”. Von der Leyen heeft haar team opdracht gegeven contact op te nemen met de verantwoordelijken in Ankara ‘om herhaling in de toekomst te voorkomen’, aldus de woordvoerder.

Dit soort bezoeken wordt normaal gesproken protocollair mede voorbereid door de EU-vertegenwoordiging ter plekke, maar dat zou nu niet zijn gebeurd vanwege de covidmaatregelen.

Raadsvoorzitter Michel wilde woensdag niet reageren. “Turkije had niet de bedoeling oneerbiedig te zijn”, laat een betrokken EU-functionaris weten. “Het bood beide voorzitters een hoffelijke ontvangst en hechtte strikt aan internationale protocollaire regels.” Volgens deze zegsman zou Michel een ‘incident’ hebben veroorzaakt als hij op dat moment had aangedrongen op een gelijkwaardige zitplaats voor Von der Leyen.

Extra pikant

De rel is extra pikant omdat Erdogan zijn land vorige maand terugtrok uit de zogeheten Istanbul-conventie, een internationaal verdrag over vrouwenrechten. Hij was daar tien jaar geleden nota bene zelf, als toenmalig premier, de drijvende kracht achter.

De commissiewoordvoerder wijst erop dat het stoelincident er vooral toe leidde dat Von der Leyens ‘aandacht verscherpte’ toen de EU-zorgen over die Turkse terugtrekking bij Erdogan onder de aandacht werden gebracht.

Het is al de tweede keer in korte tijd dat iemand van de Europese Commissie wordt geschoffeerd door een grote rivaal. In februari werd EU-buitenlandcoördinator Josep Borrell in zijn hemd gezet tijdens een bezoek aan Moskou. Tijdens dat bezoek werden onder meer enkele diplomaten van EU-landen Rusland uitgezet zonder dat Borrell dat te horen kreeg.

Lees ook:

Een ontmoedigende stap terug: Erdogan zegt vrouwenverdrag op dat hij zelf opzette

Tien jaar nadat de Erdogan het vrouwenrechtenverdrag in Istanbul ondertekende, blijkt hij een stuk behoudender dan zijn jongere zelf. Wereldwijd wordt protest aangetekend tegen het opzeggen van het verdrag.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden