Israël-Palestina

Het staakt-het-vuren brengt de hulp naar Gaza op gang, de VS en de EU sturen aan op verdere onderhandeling

Een familie in Gaza verblijft tijdelijk in een tent op de plek waar hun huis stond. Beeld Reuters
Een familie in Gaza verblijft tijdelijk in een tent op de plek waar hun huis stond.Beeld Reuters

Hulp is onderweg naar Gaza, nu het staakt-het-vuren tussen Israël en de Palestijnse gebieden stand lijkt te houden. De Amerikaanse minister van buitenlandse zaken reist af naar het gebied.

Nu de lucht boven Gaza weer rustig is en de wapenstilstand voorlopig standhoudt, komen de hulpkonvooien op gang. Lange colonnes van vrachtwagens, gevuld met hulpgoederen van de VN, passeerden afgelopen weekend de Kerem Shalom-grensovergang tussen Israël en Gaza. Een groep van 130 vrachtwagens afkomstig uit Egypte is ondertussen op weg naar de zuidelijke grensovergang in Rafaa.

De hulp is hard nodig, want de ­enclave is de afgelopen twee weken hard geraakt. De oorlog tussen Israël en Hamas heeft veel levens gekost – 248 in Gaza en 12 in Israël – maar heeft ook gezorgd voor veel materiële schade. Een van de dringendste ­problemen is een gebrek aan huisvesting voor de overlevenden.

Volgens Naji Sarhan, de onder­minister van Gaza’s ministerie van werkgelegenheid en wonen, zijn zeker 2000 huizen volledig verwoest, en zijn 15.000 huizen deels verwoest. Families die hun huis verloren, zoeken een tijdelijk onderkomen in scholen – die nog gesloten zijn – of bij familie en vrienden. Het is een gevaarlijke noodoplossing tijdens een pandemie, want onderling afstand houden is lastig.

Geen goede toegang tot schoon drinkwater

Er is niet alleen een gebrek aan huisvesting, maar ook aan voldoende schoon drinkwater. De luchtaanvallen hebben de publieke voorzieningen – die voor de oorlog al niet in goede staat waren – verder beschadigd dan ze al waren. Volgens de Verenigde Naties is de helft van Gaza’s waterleidingnet beschadigd door de recente luchtaanvallen, waardoor nu 800.000 inwoners geen regelmatige toegang hebben tot schoon drinkwater.

Lynn Hastings, de humanitaire coördinator van de Palestijnse gebieden voor de VN, was afgelopen weekend op bezoek in de enclave, waar ze sprak met bewoners. Ze wees zowel Hamas als Israël op de verantwoordelijkheid de wapenstilstand te behouden. “Iedereen moet zich nu rustig houden, en niet deelnemen aan provocerende acties”, aldus Hastings.

Lynn Hastings, de humanitaire coördinator van de VN voor de Palestijnse gebieden, was zaterdag op bezoek in Gaza. Beeld Reuters
Lynn Hastings, de humanitaire coördinator van de VN voor de Palestijnse gebieden, was zaterdag op bezoek in Gaza.Beeld Reuters

Volgens haar zijn de hulpkonvooien die Gaza binnenrijden hard nodig, en is er ook een grote behoefte aan zaken als bouwmaterialen – zodat huizen, winkels en het waterleidingnet weer opgebouwd kunnen worden. Hastings denkt dat het toezicht vanuit de VN en Israël voldoende is om er op toe te zien dat deze materialen niet in de handen van Hamas vallen. Ook riep ze op tot het beëindigen van de blokkade van Gaza; sinds Hamas de enclave in 2007 overnam is Gaza van de rest van de buitenwereld afgesloten doordat Israël en Egypte alle grensovergangen hebben gesloten.

Onderhandelingen gaande houden

Terwijl de opbouw van Gaza langzaam op gang komt, is het druk achter de diplomatieke schermen. De details over de wapenstilstand die vrijdag inging zijn nog niet vrijgegeven, maar verschillende delegaties zijn actief in de weer om erop toe te zien dat beide kanten zich houden aan wat er afgesproken is. Met name de Egyptenaren zijn druk: twee teams van onderhandelaars zijn nog altijd ter plaatse – één in Israël en één in de Palestijnse gebieden – om de onderhandelingen gaande te houden. Volgens een Egyptische diplomaat die met persbureau AP sprak wordt er vooral gekeken welke maatregelen genomen kunnen worden om een nieuwe escalatie te voorkomen.

Ondertussen is de Amerikaanse minister van buitenlandse zaken Antony Blinken maandag naar het Midden-Oosten vertrokken. Hij zal onder meer Israël en de bezette Westoever bezoeken, om zowel met de Israëlische regering als met de Palestijnse Autoriteit te spreken. Hoewel de Palestijnse Autoriteit geen controle uitoefent over Gaza zal Blinken met haar praten in plaats van met Hamas, omdat Hamas door de VS als een terroristische organisatie wordt beschouwd.

De verwachting is dat Blinken gebruik wil maken van het momentum om de onderhandelingen over een tweestatenoplossing nieuw leven in te blazen. Ook Josep Borrell, de hoogste vertegenwoordiger voor buitenlandse zaken van de Europese Unie, hoopt op “een terugkeer naar echte onderhandelingen voor een tweestatenoplossing”, zo liet hij weten. “Er kan niet verwacht worden van de Europese Unie om voor de zoveelste keer de heropbouw van Gaza te financieren, zonder een echt vooruitzicht op het oplossen van het onderliggend conflict.”

Lees ook:

Staakt-het-vuren tussen Israël en Hamas bereikt, ergste geweld lijkt achter de rug

Een staakt-het-vuren tussen Hamas en Israël is bereikt. Egypte trad als vanouds op als bemiddelaar. Israël bindt in na Amerikaanse druk.

‘De nachten zijn het ergst, dan hoor je alleen de luchtaanvallen en het geschreeuw’

In Gaza gaat de bevolking al meer dan een week gebukt onder luchtaanvallen, zonder ergens heen te kunnen vluchten. Zo ook Laila Barhoum, die met haar familie net onder Gaza-stad woont.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden