Brand

Het orgel in de kathedraal van Nantes doorstond 400 jaar alles, maar is niet meer

Brandweerlieden bij de kathedraal in Nantes, Frankrijk  Beeld EPA
Brandweerlieden bij de kathedraal in Nantes, FrankrijkBeeld EPA

Het zeventiende-eeuwse orgel van de kathedraal van Nantes, waar zaterdagochtend een brand woedde, overleefde een revolutie, een bombardement en nog een brand. Nu rest er alleen nog as van de ‘ziel van de kerk’.

De brand die zaterdagochtend uitbrak in de kerk, begon bij het orgel. Te zien was hoe de vlammen te keer gingen achter het enorme roosvenster van de voorgevel, precies de plek waar het instrument stond.

Rond tien uur, na twee uur blussen, gaf de brandweer het sein brandmeester, terwijl er nog dikke rookpluimen ontsnapten aan het laatgotische monument. De politie gaat uit van een misdrijf: het vuur zou ook op twee andere plaatsen in het gebouw zijn uitgebroken. Zondagochtend heeft de politie een man gearresteerd.

Notre-Dame

Anders dan in april vorig jaar in de Notre-Dame het geval was, heeft het dak van de Petrus en Paulus kathedraal geen vlam gevat. In januari 1972 brandde het houten dak van de kerk geheel na een ongeluk met een lasbrander en richtte het vuur ook elders in het gebouw een ravage aan. De kerk werd voorzien van een betonnen dakstructuur en bleef drie jaar gesloten.

Begin jaren zeventig werd nog steeds gewerkt aan het herstel van schade die het gebouw had opgelopen bij een bombardement na de landing van de geallieerden in Normandië op 6 juni 1944. Nu valt alleen het orgel te betreuren en het platform waar het op rustte.

Vanaf de vijftiende eeuw

In de Petrus en Pauluskerk moet vanaf de vijftiende eeuw, toen de bouw aanving, een orgel hebben gestaan. Het eerste, centrale deel van het instrument dat nu verloren is gegaan, dateert van 1619. Het laatste deel is van 1784, toen het werd gerestaureerd en uitgebreid door de koninklijke orgelbouwer François-Henri Clicquot, van dezelfde familie als die van het latere Champagnehuis La Veuve Clicquot.

De schade in de kathedraal.  Beeld AFP
De schade in de kathedraal.Beeld AFP

Vijf jaar na die laatste toevoeging brak de Franse Revolutie uit. Dat was een periode waarin veel kerken werden vernietigd en orgelpijpen omgesmolten. Maar de toenmalige organist, Denis Joubert, zou het instrument hebben behoed voor oprukkende agressieve anti-klerikalen. Joubert speelde de Marseillaise voor de meute en bood aan voor de muziek te zorgen op de feesten die de revolutionairen in de kerk wilden organiseren.

Kruitkamer

Enkele jaren later werden de ramen uit de kerk geblazen toen een kruitkamer in de buurt de lucht in ging, maar het orgel bleef gespaard.

Tijdens de brand van 1972 waagden de orgelbouwer Joseph Beuchet en zijn personeel hun leven - die het orgel na het bombardement opknapten en het aantal registerklanken uitbreidden tot 7438 - hun leven toen zij het met zeil beschermden tegen het bluswater.

Kenners omschrijven het orgel van de Saint-Pierre-et-Saint-Paul de Nantes - kortweg de Saint-Pierre genoemd, Petrus en Pauluskerk als een juweel van een meubel, met alleen een iets te discrete klank voor de omvang van de kerk.

Lees ook:

Eerste kerkdienst in Notre Dame sinds brand

In de Notre Dame in Parijs werd de eerste dienst gehouden sinds de brand op 15 april vorig jaar de kathedraal grotendeels verwoestte.

De Notre Dame kwam er, ook in het verleden, steeds weer bovenop

Een jaar na de verwoestende brand bewandelen twee boeken over de Notre-Dame dezelfde historische paden.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden