Verenigde Staten

Het moddergooien van Biden en Trump speelt de Democraten in de kaart

Voormalig president Donald Trump hield zaterdag een toespraak in Wilkes-Barre, Pennsylvania.  Beeld ANP / EPA
Voormalig president Donald Trump hield zaterdag een toespraak in Wilkes-Barre, Pennsylvania.Beeld ANP / EPA

De Amerikaanse president Biden en zijn voorganger Trump maken elkaar harde verwijten. De manier waarop dat gaat, kan goed uitpakken voor de Democraten.

Bas den Hond

De Amerikanen kunnen maandag nog genieten van een extra vrije dag, maar voor hun politici is er werk aan de winkel. In verkiezingsjaren geldt het lange weekeinde van Labor Day, de eerste maandag in september, als de start van de campagnes. En met de Congresverkiezingen van 8 november in zicht zijn die luidruchtig begonnen. Democraten en Republikeinen schrokken niet terug voor woorden als ‘fascisten’ en ‘staatsvijanden’.

Dat Joe Biden vorige week een deel van de Republikeinen fascistisch noemde – voor de vorm zette hij er ‘semi’ voor – maakte de Republikeinen kwaad. Volgens hen had de Amerikaanse president daarmee het halve land beledigd. Maar in een toespraak donderdag in Philadelphia in Pennsylvania, voor Independence Hall, waar de Amerikaanse Onafhankelijkheidsverklaring en de Grondwet werden opgesteld, nam Biden er niets van terug. Hij herhaalde het woord niet, maar omschreef het wel: “De geschiedenis vertelt ons dat blinde loyaliteit aan één enkele leider en een bereidheid om politiek geweld te gebruiken, fataal is voor de democratie.”

Donald Trump sloeg hard terug

In een toespraak zaterdag, eveneens in Pennsylvania, sloeg Donald Trump hard terug: “Hij is zelf een staatsvijand”. En volgens de Republikeinse fractieleider in het Huis van Afgevaardigden Kevin McCarthy, ‘ontmantelen Joe Biden en de radicale linkervleugel in Washington de Amerikaanse democratie voor onze ogen’.

Dat de discussie daarover gaat, is voor de Democraten een strategisch voordeel. Beide partijen weten dat je kunt winnen als je favoriete onderwerp voor de kiezers het grote thema wordt. Als het aan de Republikeinen had gelegen, was het nu vooral gegaan over de economie, met prominente bijrollen voor immigratie en misdaad. De boodschap: president Biden staat aan het roer en heeft het schip van staat op de klippen laten lopen.

Tot voor kort leek dat te lukken. Ondanks een gestaag herstel van de economie – in augustus kwamen er weer 315.000 banen bij – waren de Amerikanen ontevreden en ongerust. Hoge inflatie en vooral benzineprijzen boven de psychologische pijngrens van 4 dollar verdrongen het goede nieuws.

Maar de waarde van die thema’s is nu zelf aan inflatie onderhevig. De benzineprijzen zijn gedaald, en de overige prijzen maakten in elk geval in juli even pas op de plaats. De renteverhogingen die de centrale bank, de Federal Reserve, aan het doorvoeren is om de inflatie verder te bestrijden, kunnen tot een recessie leiden, maar daar is in elk geval nu nog niets van te merken. En nadat Biden een aantal wetten door het Congres kreeg op het gebied van klimaat, gezondheidszorg, wapenregulering en infrastructuur, is zijn populariteit over een dieptepunt heen.

Ontdaan over het afschaffen van het landelijke recht op abortus

Bovendien zijn opeens enkele immateriële onderwerpen veel meer in de aandacht gekomen. Een flinke meerderheid van de Amerikanen is ontdaan over het afschaffen van het landelijke recht op abortus. En net had de commissie die de bestorming van het Capitool onderzoekt zijn spannende hoorzittingen gepauzeerd, of de aanstichter ervan (direct of indirect) kwam om weer een andere reden in opspraak.

Donald Trump bleek bij zijn vertrek uit het Witte Huis allerlei papieren te hebben meegenomen, het feit negerend dat die staatseigendom zijn. Hij of zijn advocaten logen daarna over de vraag of alles was teruggegeven, en de FBI ging uiteindelijk tot huiszoeking over.

Volgens een afgelopen week vrijgegeven overzicht ging het om meer dan 11.000 stukken, waarvan honderden geheim waren. Sommige daarvan bevatten blijkens de coderingen op het omslag informatie die bij uitlekken zeer schadelijk is voor de nationale veiligheid. Maar die waren in de kelder of het kantoor van Trump achteloos vermengd met minder belangrijke stukken en krantenknipsels.

Het presidentschap in 2024

Het rumoer rond de ex-president maakt het alleen maar waarschijnlijker dat hij zich kandidaat zal stellen voor het presidentschap in 2024. Een overwinning zou de smet van het verlies van 2020 uitwissen, en hem ook voor vier jaar onkwetsbaar maken voor strafvervolging, als die daarvoor niet komt.

Vermoedelijk staat dus ook over twee jaar de kwaliteit van de Amerikaanse democratie en rechtsstaat in het centrum van de verkiezingscampagne. En dat vergroot weer de kans dat Joe Biden zich geroepen zal voelen, opnieuw de kandidaat te zijn van ‘normaal Amerika’.

Maar voor het zo ver is, moeten de Democraten eerst nog in november hun meerderheden in het Huis van Afgevaardigden en het Congres verdedigen tegen de Republikeinen. En al staan ze niet op het stembiljet, de lijsttrekkers heten Joe Biden en Donald Trump.

Lees ook:

In ‘niet normale’ politieke tijden gooit Biden de remmen los en maakt ‘MAGA-Republikeinen’ uit voor ‘semi-fascisten’

Was het een plechtige toespraak tot de natie of een politieke speech die Joe Biden donderdagavond hield?

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden