George Blake1922 - 2020

Het leven van dubbelspion George Blake (98) is een Netflix-serie waard

George Blake  Beeld Reuters
George BlakeBeeld Reuters

George Blake, een van de beroemdste dubbelspionnen uit de recente geschiedenis van het Verenigd Koninkrijk is op 98-jarige leeftijd in Moskou overleden. Dat meldden Russische persbureaus zaterdag.

Het levensverhaal van de spion die zijn naam twee keer veranderde is een langlopende Netflix-serie waardig. Blake begon op zijn negentiende bij het Nederlandse verzet in de Tweede Wereldoorlog, spioneerde erna voor Groot-Brittannië en werd dubbelspion voor de Sovjet Unie. Hij werd in 1961 veroordeeld wegens verraad en kwam in een Engelse gevangenis terecht, maar wist daar vijf jaar later uit te ontsnappen. Hij vluchtte voorbij het IJzeren Gordijn en woonde tot zijn dood in Rusland. Hij bleef tot het einde van zijn leven een overtuigd communist.

Blake werd in 1922 in Rotterdam geboren als George Behar. Zijn moeder was Nederlands, en zijn Egyptische vader had in de Eerste Wereldoorlog de Britse nationaliteit verworven. Van zijn dertiende tot zijn zeventiende woonde hij bij zijn oom en tante in Caïro, waar hij door een neef voor het eerst kennismaakte met de ideeën van het communisme.

Een jaar na zijn terugkomst bezette Duitsland Nederland en vluchtten zijn moeder en zus naar Engeland. Zelf bleef Blake achter. Hij werd kort gevangen gezet, maar wist valse papieren te bemachtigen en sloot zich als koerier aan bij het Nederlandse verzet. Volgens hemzelf was hij daarvoor goed geschikt, ‘want ik was achttien, maar zag er veel jonger uit’.

In 1943 wist hij toch nog Engeland te bereiken. Hij veranderde zijn achternaam in Blake, sloot zich aan bij de marine en een jaar later bij de MI6.

De dienst stationeerde Blake na de oorlog kort in Hamburg en daarna, na een studie Russisch op Cambridge, stuurden ze hem naar Seoul in Zuid-Korea. Daar verzamelde hij informatie over het communistische Noord-Korea, China, en Rusland tot hij in 1950, na het begin van de Koreaanse Oorlog, werd gevangengenomen door de Noord-Koreanen.

George Blake tijdens een persconferentie in Moskou in 1992.  Beeld AP
George Blake tijdens een persconferentie in Moskou in 1992.Beeld AP

Schaamte voor het westen

In die tijd werd Blake naar eigen zeggen een overtuigd communist. Hij las Karl Marx zei dat hij zich begon te schamen voor de daden van het Westen omdat Amerikaanse vliegtuigen doorlopend kleine Koreaanse dorpen bombardeerden. Aan het einde van zijn gevangenistijd bood hij de KGB zelf aan dubbelspion te worden.

In 1953 kwam Blake weer vrij uit de Koreaanse gevangenis en keerde terug naar Engeland. Gedurende de jaren die volgden verraadde hij, vanuit Berlijn, zeker zo’n veertig Britse MI6-spionnen door aan de Russische KGB. Volgens hemzelf was het getal nog hoger. “Eens per maand sprak ik af met een Sovjet-kameraad,” verklaarde Blake in de Russische krant Rossiyskaya Gazeta.

Maar in 1961 werd Blake zelf ontmaskerd en veroordeeld tot 42 jaar cel. Maar ook daar bleef hij niet lang. In 1966 wist hij met de hulp van onder andere drie oud-medegevangenen te ontsnappen. Blake: “Velen vonden die lange straf onmenselijk, en wilden me daarom helpen.”

Vervolgens wist hij ongezien het Kanaal en het IJzeren Gordijn over te steken. In Moskou werd hij als held ontvangen en kreeg hij van de Russische inlichtingendiensten de rang van kolonel. Hij ging er door het leven als Georgy Ivanovich en woonde er tot zijn dood, afgelopen zaterdag.

Hij bleef achter zijn daden staan. Tegen Reuters verklaarde hij in 1991, een jaar na de val van de Sovjet-Unie: “Het communistische ideaal was, als het was gelukt, het bereiken meer dan waard geweest.”

In een interview met een Russische krant in 2012 prees Blake zich gelukkig: “Dit zijn de gelukkigste en meest vredige jaren van mijn leven. Terugkijkend lijkt alles in mijn leven logisch en natuurlijk.”

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden