Myanmar

Het leger wil Aung San Suu Kyi uit de politieke arena

Demonstranten houden een bord omhoog waarop ze de vrijlating eisen van de gearresteerde regeringsleider Aung San Suu Kyi.  Beeld REUTERS
Demonstranten houden een bord omhoog waarop ze de vrijlating eisen van de gearresteerde regeringsleider Aung San Suu Kyi.Beeld REUTERS

Het leger van Myanmar doet verwoede pogingen om Aung San Suu Kyi met dwingende hand politiek op een definitief zijspoor te zetten.

De Myanmarese politica Aung San Suu Kyi is dinsdag opnieuw aangeklaagd. De regeringsleidster, die begin deze maand met een militaire coup aan de kant werd gezet, is beschuldigd van het overtreden van maatregelen die waren ingesteld om het coronavirus te bedwingen. Twee weken geleden werd ze beschuldigd van het overtreden van de import-export wet bij de aankoop van walkietalkies.

Suu Kyi kan voor de twee vergrijpen zes jaar gevangenis krijgen. De politica verscheen dinsdag voor het eerst voor de rechter. Dat gebeurde onverwacht. Maandag werd nog aangekondigd dat de eerste zittingsdag woensdag zou zijn. Zelfs haar eigen advocaat was naar verluidt niet op de hoogte van de vervroegde zitting.

Velen in en buiten Myanmar zien de obscure aanklachten vooral als een poging de oud-winnares van de Nobelprijs voor de Vrede uit de politieke arena te krijgen. Min Aung Hlaing, de Myanmarese opperbevelhebber en coupleider, heeft de bevolking nieuwe verkiezingen beloofd. Nu Suu Kyi een celstraf boven het hoofd hangt vinden die mogelijk plaats zonder haar deelname. Bij de landelijke verkiezingen van afgelopen november won haar partij, de Nationale Liga voor Democratie (NLD), ruim 80 procent van de verkiesbare zetels.

Achttien maanden huisarrest

Het zou niet voor het eerst zijn dat Suu Kyi op een zijspoor wordt gezet. Tijdens haar huisarrest in 2009 werd ze verrast door een man die het aan haar huis grenzende meer was overgezwommen om haar te waarschuwen voor een volgens hem op handen zijnde moordaanslag. Volgens de junta overtrad ze daarmee de huisarrestregels en mocht ze daarom achttien maanden lang haar huis niet verlaten. Toen ze eindelijk vrijkwam was ze net te laat om mee te doen aan Myanmars eerste verkiezingen in jaren.

De uiterst moeilijke relatie tussen Suu Kyi en het leger, dat Myanmar decennialang als een militaire dictatuur heeft bestuurd, gaat terug naar het einde van de jaren tachtig. De populaire politica zat tussen 1989 en 2010 vijftien jaar vast onder huisarrest. Veel van haar partijgenoten hadden het echter nog vele malen zwaarder. Zij zaten jarenlang in overvolle gevangenissen en strafkampen. Velen ondergingen martelingen of werden aangezet tot dwangarbeid.

Dat Suu Kyi minder hard wordt aangepakt dan haar medestanders heeft waarschijnlijk alles te maken met haar status als dochter van Aung San, de oprichter van het Myanmarese leger. Hij wordt, ruim zeventig jaar na zijn dood, nog altijd vereerd vanwege zijn leidende rol bij de strijd voor onafhankelijkheid. De dochter van Myanmars grootste held opsluiten in een overvolle gevangenis – of erger nog: haar laten vermoorden – kan het leger op grote wrok van de bevolking komen te staan.

Ontsnapt aan een moordaanslag

Dat betekent overigens niet dat Suu Kyi haar leven altijd zeker is. In 2003 ontsnapte ze aan een moordaanslag toen ze met de NLD het land in ging om supporters te ontmoeten. Volgens biograaf Peter Popham werd de politica in de val gelokt door aanhangers van het leger. Verschillende NLD-leden werden bij de aanslag vermoord.

Ondanks alle narigheden heeft Suu Kyi nooit grote wrok tegenover het leger getoond. Integendeel, in een interview met de BBC van acht jaar geleden zei ze een zwakke plek te hebben voor de Tatmadaw, zoals het leger in Myanmar vaak wordt genoemd. “Ik ben heel erg gesteld op het leger, omdat ik het altijd heb gezien als mijn vaders leger”, zei ze destijds.

In december 2019 toonde ze eveneens affectie voor de militairen toen ze de Tatmadaw bij het Internationaal Gerechtshof in Den Haag verdedigde, nadat Myanmar was beschuldigd van het plegen van genocide bij de brute verdrijving van Rohingya-moslims. Ze bagatelliseerde de beschuldigingen en zei dat als het leger inderdaad oorlogsmisdaden heeft gepleegd, Myanmar daar zelf wel mee af zal rekenen.

Het valt echter nog te bezien of ze de generaals na de staatsgreep van deze maand nog eens publiekelijk zal verdedigen.

Lees ook:

Bijgelovig en wantrouwend: het leger van Myanmar kan niet zonder de macht

Het leger van Myanmar grijpt hard in bij de protesten tegen de coup. Dat is al zo sinds de jaren veertig van de vorige eeuw. ‘Het leger wil overal een vetorecht op hebben om het land te beschermen tegen wat zij chaos noemen.’

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden