Oorlog in Oekraïne

Het Kremlin zint op wraak na het zinken van oorlogsschip Moskva

De Moskva in de haven van Sebastopol op een archieffoto. Beeld REUTERS
De Moskva in de haven van Sebastopol op een archieffoto.Beeld REUTERS

Aanhoudende regenval dreigt de Russische aanval op de Donbas te frustreren. Russisch succes wordt moeilijker.

Erik van Zwam

Rusland wil wraak nemen voor het tot zinken brengen van het vlaggenschip van de Russische marine, de Moskva, door Oekraïense Neptune-raketten. Moskou heeft dringend behoefte aan succes in de oorlog. De datum 9 mei duikt steeds weer op, dan viert Rusland de overwinning op nazi-Duitsland. Het Kremlin wil dan een belangrijke slag hebben gewonnen in Oekraïne.

Onmiddellijk nadat de Moskva naar de zeebodem was verdwenen, vuurden de Russen raketten af op de Vizar-fabriek aan de rand van de Oekraïense hoofdstad Kiev, waar volgens het ministerie van defensie in Moskou raketten werden gemaakt. Het ministerie dreigde met “nog veel meer vergeldingsaanvallen op Kiev als antwoord op terroristische aanvallen op het Russische grondgebied”, zoals op de gezonken kruiser.

Een amfibische landing is nu niet mogelijk

De vernietiging van de Moskva brengt pijnlijke consequenties met zich mee. Een eventuele amfibische landing bij de havenstad Odessa van Russische troepen vanaf de vloot in de Zwarte Zee is nu vrijwel onmogelijk. Zonder de Moskva heeft de Russische marine geen coördinatiecentrum om de aanval te leiden. Russische schepen verplaatsten zich de afgelopen 24 uur naar het zuiden van de Zwarte Zee om buiten het bereik van de Neptune-raketten te komen.

Op de Russische televisie circuleren tegenstrijdige berichten. De Moskva zou na een brand aan boord gezonken zijn in een stormachtige zee, nadat munitie was geëxplodeerd. Niet verteld wordt hoe de brand is ontstaan. Een Oekraïense aanval wordt niet genoemd. Tegelijkertijd wordt spreken commentatoren wel van vergelding tegen het buurland, waarbij het verboden woord ‘oorlog’ valt, als vervolg op de ‘speciale militaire operatie’ zoals de strijd tot nu toe officieel heet. Een tv-presentatrice concludeerde woedend dat ‘de derde wereldoorlog’ nu begonnen was.

In een poging het zinken van de Moskva te overschaduwen, claimt het Russische leger nu succes met de verovering van de belangrijke havenstad Marioepol aan de Zee van Azov. Het ministerie van defensie toonde een niet te verifiëren video van Oekraïense troepen die zich overgaven toen ze uit het complex van de Azov-staalfabrieken tevoorschijn kwamen.

Oekraïne ontkent de overgave. Satellietbeelden van het Amerikaanse bedrijf Maxar laten deze week nog grote rookpluimen zien op het aan de haven gelegen industrieterrein van elf vierkante kilometer. Dit suggereert dat er nog hevig wordt gevochten.

Oekraïense berichten over succes

Een adviseur van president Zelenski, Oleksiy Arestovych, liet weten dat de 36ste marinebrigade van Oekraïne aansluiting heeft gevonden bij het Azov-regiment dat al weken de Russische belegering van de staalfabrieken weerstaat. De vrees is wel dat de Oekraïners op korte termijn geen munitie meer hebben en aanvoer van buitenaf is uitgesloten.

Het voorval op Slangeneiland aan het begin van de oorlog is nu vastgelegd op een Oekraïense postzegel. Daarbij staken Oekraïense soldaten hun middelvinger op naar de Russen die vanaf de Moskva hun overgave eisten. Beeld
Het voorval op Slangeneiland aan het begin van de oorlog is nu vastgelegd op een Oekraïense postzegel. Daarbij staken Oekraïense soldaten hun middelvinger op naar de Russen die vanaf de Moskva hun overgave eisten.

De verovering van Marioepol is cruciaal voor het Kremlin, voor een Russische corridor tussen Rusland, een deel van de Donbas en de in 2014 ingenomen Krim. Na inname van Marioepol kunnen Russische troepen vanuit het zuiden oprukken om de hele Donbas te veroveren. In het noorden hergroeperen Russische eenheden zich na terugkeer van mislukte militaire operaties in de rest van Oekraïne.

Inmiddels vormt zich een lange colonne pantservoertuigen en tanks richting de Donbas, vergelijkbaar met de lange file vier weken geleden richting Kiev.

Het probleem van de Russen is dat het flink regent en de weermannen voor de komende week ook zware regen en zelfs storm verwachten. Het gevolg is drassige grond, waardoor de Russische voertuigen, net als bij Kiev, in een lange rij achterelkaar staan op de verharde weg. Ze kunnen niet uitwaaieren over een breed gebied, want dan komen de zware tanks en pantserwagens vast te zitten in de modder.

Moskou staat voor een dilemma

Zo’n lange colonne is, zo bleek ook bij Kiev, uiterst kwetsbaar voor aanvallen met antitankwapens en drones. Bescherming vanuit de lucht door Russische gevechtsvliegtuigen en helikopters lijkt nauwelijks mogelijk, omdat het zicht slecht is. Oekraïense onbemande bewapende vliegtuigjes kunnen laag vliegend wel makkelijk aanvallen uitvoeren op de Russische file van voertuigen, die dan geen kant uit kan. Moskou staat voor het dilemma: wachten op betere weersomstandigheden en een hardere ondergrond of toch aanvallen, maar dan niet op volle sterkte over een breed front.

De directeur van de Amerikaanse inlichtingendienst CIA, William Burns, zei te vrezen dat president Vladimir Poetin en het Russische leiderschap erg gefrustreerd kunnen raken door het enorme aantal tegenslagen. Het Kremlin kon weleens zijn toevlucht zoeken tot tactische kernwapens om succes af te dwingen. Tactische kernwapens worden op het slagveld gebruikt en hebben een klein maar verwoestend effect.

Weersverwachting Donbas

Zaterdag 16 april: bewolkt
Zondag 17 april: bewolkt
Maandag 18 april: regenachtig en bewolkt
Dinsdag 19 april: hier en daar storm
Woensdag 20 april: zware regenval
Donderdag 21 april: regen en bewolkt
Vrijdag 22 april: lichte regenval en bewolkt

Lees ook: De Russen zijn in het voordeel bij de beslissende strijd om de Donbas, maar Oekraïne kan het ze knap lastig maken

Als binnenkort de slag om de Donbas in volle heftigheid losbarst zal Rusland in het voordeel zijn, denken analisten. Maar een gelopen race is het niet.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden