Belastingverdrag

Het Kremlin is klaar met Nederland belastingparadijs: belastingverdrag onder druk

Het kantoor van Yandex in Moskou, een van de vele grote Russische bedrijven die fiscaal in Nederland is gevestigd. Beeld REUTERS
Het kantoor van Yandex in Moskou, een van de vele grote Russische bedrijven die fiscaal in Nederland is gevestigd.Beeld REUTERS

Moskou is het zat dat grote Russische bedrijven zich om fiscale redenen in Nederland vestigen. Het Kremlin dreigt nu het belastingverdrag met Den Haag op te blazen.

Een opvallend kantoor is het niet, maar toch is het een doorn in het oog van het Kremlin. Verstopt op de Schiphol Boulevard zit namelijk het hoofdkantoor van de Russische internetgigant Yandex. Althans, het fiscale hoofdkwartier van het techbedrijf. Want de echte beslissingen vallen in een hypermodern gebouw in hartje Moskou, op een steenworp van de rivier de Moskva. Dat Yandex ook kantoor houdt in de gemeente Haarlemmermeer, heeft dan ook eigenlijk maar één reden: belasting. Of beter gezegd, het ontwijken daarvan.

Want hoewel Yandex voor het Nederlands publiek een grote onbekende is, kan in Rusland niemand om het bedrijf heen. Naast dat Yandex de belangrijkste zoekmachine van Rusland is, levert het ook maaltijden en boodschappen aan huis, kunnen Russen online shoppen bij de techgigant, luisteren ze hun muziek via de streamingdienst van het bedrijf en rijden knalgele Yandex-taxi’s de inwoners van Russische metropolen door hun steden. Google, Amazon en Uber ineen.

Een slordige drie miljard dollar

Vorig jaar zette Yandex dan ook een slordige drie miljard dollar om. Toch ziet de Russische staat daar weinig van terug. Met name doordat het bedrijf financieel gezien in Nederland is gevestigd. Maar als het aan het Kremlin ligt, komt daar binnenkort verandering in.

Afgelopen vrijdag meldde het Russische staatspersbureau Interfax dat het ministerie van financiën in Moskou het belastingverdrag met Nederland wil opzeggen. Volgens het huidige verdrag heft Rusland geen bronbelasting op rente- en dividendbetalingen die buiten Rusland terechtkomen. Indien zij dat in Nederland al doen, hoeven Russische bedrijven die hier kantoor houden kortom niet ook nog aan de Russische fiscus geld af te dragen.

Manieren om staatskas te spekken

Lange tijd kon het Kremlin daar mee leven, maar nu de olieprijs laag staat en ook de coronacrisis de begroting van het Kremlin onder druk zet, zoekt de regering in Moskou naar andere manieren om de staatskas te spekken. President Poetin kondigde daarom in maart al aan dat Rusland vanaf volgend jaar 15 procent belasting wil gaan heffen op dividend dat naar het buitenland stroomt.

Daarom startte het Russische ministerie van financiën in augustus onderhandelingen met Den Haag om het huidige belastingverdrag tussen beide landen open te breken. Die onderhandelingen zijn echter om onbekende redenen vastgelopen, zo meldde Interfax. Nu dreigt Moskou dus met het eenzijdig opblazen van het akkoord. Het wetsvoorstel om dat te realiseren, ligt inmiddels in de Doema. Mocht het er doorheen komen, dan loopt het verdrag in maart volgend jaar af.

Tegenvaller

Voor de Nederlandse regering zou dat een tegenvaller zijn, aangezien zij zich vanwege de veronderstelde bijkomende werkgelegenheid nadrukkelijk inzet voor een gunstig vestigingsklimaat voor buitenlandse bedrijven. Naast Yandex houden onder meer ook de Russische gasreus Gazprom en de X5 Retail Group, dat diverse supermarktketens in Rusland bezit, kantoor in Nederland om fiscale redenen.

Het Kremlin zit al een tijdje met die belastingontwijking in de maag. Sinds 2014 kampt Rusland met een enorme kapitaalvlucht, onder meer door sancties die het Westen instelde naar aanleiding van de annexatie van de Krim dat jaar. Zo stroomde er in 2018 netto 67,5 miljard dollar vanuit Rusland naar het buitenland. Vier jaar eerder was dat zelfs ruim 150 miljard dollar. Vanwege het milde belastingklimaat is Nederland een populaire bestemming voor die Russische roebels: tussen 2017 en 2019 vloeide zeker 15,5 miljard dollar van Rusland naar Nederland.

Overigens is Nederland niet het enige land waar Rusland zijn pijlen op richt. Ook de belastingverdragen met andere landen worden herzien. Volgens Interfax zijn de onderhandelingen over een nieuw akkoord met Cyprus, Luxemburg en Malta inmiddels geslaagd. Met Zwitserland en Hongkong zitten de Russen nog om de tafel.

Lees ook:

Wat de Russische premier ook zegt, het investeringsklimaat in Rusland is ‘ronduit bedroevend’

Volgens premier Medvedev is er geen vuiltje aan de lucht en weten buitenlandse investeerders Rusland prima te vinden. Maar investeerders halen hun geld juist massaal weg uit het land.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden