'Het kerkje tussen de dennen' in zakencentrum Sandton. Beeld Niels Posthumus

Zomercolumn Niels Posthumus

Het kleine kerkje tussen de torenflats van Johannesburg moet een toeristische attractie worden

Ooit moet het kerkje aan Stella Street in Sandton in een klein dennenbos hebben gestaan. ‘Little Church in the pines’ betekent immers: het kleine kerkje tussen de dennen. Het oogt knus: hek ­eromheen, groen bemost dak, donkergroen geverfde muren ook, gietijzeren bankje in de voortuin. Er is alleen geen naaldboom meer te zien. Sandton is ­inmiddels het zakencentrum van ­Johannesburg: de rijkste vierkante mijl van Afrika.

Achter het kerkje – waarin tegenwoordig een Joods cultureel centrum huist – doemt het hypermoderne, glazen kantoorcomplex van advocatenkantoor Hogan Lovells op. Daar weer achter steekt de Leonardo-toren – nog in aanbouw – hoog de lucht in. Zodra die af is, zal hij met 233 meter de hoogste wolkenkrabber van het Afrikaanse continent zijn. Elaine Jack, van het Sandton Central Management District, heeft eerder al alle voorzieningen in de toren voor me opgesomd: bedrijfscentrum, crèche, spa, restaurant, wijnkelder, 25-meterzwembad, conferentiecentrum en veel appartementen. ­Bovenaan penthouses van 560 tot 668 vierkante meter. Plus een nóg grotere suite in de nok. Die dient met tien tot vijftien miljoen euro het duurste appartement van heel Johannesburg te worden.

Stella Street is een doodlopende weg, stiller dan de rest van Sandton. Het zakencentrum vormt de nieuwe skyline van Johannesburg, nadat vanaf de jaren negentig bijna alle grote bedrijven uit het oude, zuidelijker gelegen stadscentrum wegtrokken, dat na de afschaffing van de apartheid in verval raakte. Het kleine kerkje tussen de dennen is het oudste gebouw in Sandton dat nog overeind staat. Anna Notten – dochter van de Nederlandse architect Sytze Wierda, die in 1887 naar de Afrikaner republiek Transvaal migreerde om er aan de slag te gaan als staatsingenieur – liet het bouwen in 1924. Het moet een toeristische attractie worden. Een waardevolle aanvulling op het ­populaire standbeeld van Nelson Mandela in shoppingmall Sandton City.

Wandelende wolkenkrabbers

Dat Sandton het kerkje koestert, is logisch. Want met geld koop je dan misschien een skyline, maar geen intieme sfeer. Daarvoor oogt Sandton nog te ­zakelijk, te veel van spiegelend glas en beton. “De trend is om in nieuwe ­gebouwen zowel appartementen als ­bedrijfsruimtes te plannen”, vertelde stadsontwikkelaar Jack. “Door de snelle urbanisatie neemt de vraag naar woonruimte toe.”

Meer wonen, meer leven. Het zal Sandton goed doen. Tot zeventig jaar geleden was het zakencentrum boerenland. Een klein kerkje in de schaduw van een paar dennenbomen paste er perfect. In de jaren veertig vormde zich er een dorp. En vanaf de jaren zeventig ging het snel. Met begin deze eeuw de Michelangelo-toren als voorloper van de Leonardo – projectontwikkelaars in Sandton hebben kennelijk een voorliefde voor Italiaanse renaissancekunst.

Gek toch hoe een heel stadscentrum zich in dertig jaar kan verplaatsen. Alsof een paar wolkenkrabbers ooit op hun dooie gemak vijftien kilometer naar het noorden wandelden, op zoek naar meer ruimte en rust, om er nu achter te komen dat het ook daar alweer razend druk en vol wordt. Als ik zou werken in Sandton, dan wandelde ik in mijn pauze regelmatig naar dat kleine kerkje op Stella Street, om me met mijn ogen dicht op het gietijzeren bankje kort in een dennenbos te dromen.

Trouw-correspondenten vervangen deze weken Rob Schouten en Wim Boevink. Meer van deze columns leest u op trouw.nl/dossier/zomercolumns.

Lees ook:

In Cosmo City, de vinexwijk van Johannesburg, zit alles onder een laagje stof

Cosmo City is de Zuid-Afrikaanse versie van een Nederlandse vinexwijk.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2019 de Persgroep Nederland B.V. - alle rechten voorbehouden