FruithandelReportage

Het is niet overal kommer en kwel: de citrussector in Spanje bloeit volop door corona (en de vraag naar vitamine C)

Beeld voor buitenlandverhaal over Spaanse sinaasappelboer.Beeld Alex Tieleman

Spanje piept en kraakt onder de coronacrisis. Toch is het niet overal kommer en kwel: de citrussector bloeit volop, nu in Europa door het virus volop vraag is naar gezond voedsel en vitamine C.

Uitkijkend over de weelderige citrusgaarden van Carles Peréz is er maar bar weinig te merken van de tweede coronagolf die elders in Spanje huishoudt. De pluk in de Spaanse regio Valencia komt volgende maand pas echt goed op stoom, maar nu al hebben de eerste mandarijnsoorten de perfecte kleur om geoogst te worden. “Nergens vind je dit diepe oranje, én de perfecte verhouding tussen zoet en zuur”, vertelt citrusboer en vakbondsman Peréz trots tussen zijn mandarijnenboompjes.

Sappige handsinaasappelen, stevige mandarijnen en een verdwaalde grapfruit groeien in overvloed, hier in de provincie Castellón in het noorden van Valencia; citroenen en perssinaasappelen gedijen zuidelijker. Opvallend genoeg kwam de coronapandemie voor de Valenciaanse citrusboeren als een geschenk uit de hemel, na slechte oogsten en lage prijzen als gevolg van een concurrentiestrijd met goedkope citrusvruchten uit Latijns-Amerika en Zuid-Afrika.

Althans, niet het virus zelf, maar wel de reactie van consumenten die in het voorjaar massaal mandarijnen begonnen te pellen en verse jus gingen persen. “Dat merkten wij gelijk aan de verkoop in maart en april, aan het einde van het vorige oogstseizoen”, vertelt Peréz. 

Minder vaak de deur uit

De verklaring van de Valenciaanse producenten is dat consumenten tijdens de verschillende lockdowns en restricties tijdens de eerste coronagolf meer citrusvruchten begonnen te kopen, omdat ze anders dan ander fruit lang goed blijven, zodat zij minder vaak de deur uit hoefden. Maar misschien nog belangrijker was een campagne van de Wereldgezondheidsorganisatie om mensen aan te sporen het immuunsysteem tijdens de coronapandemie te versterken met vitamine C, waar citrusvruchten bekend om staan. 

De nieuwe oogst in Valencia die vorige maand aanving wordt nu op 3,5 miljoen ton citrusvruchten geschat, 20 procent meer dan bij de vorige pluk. Het is eindelijk wat goed nieuws, nu de Spaanse economie door de coronacrisis historisch harde klappen krijgt en in het tweede kwartaal bijna 20 procent van het bruto nationaal product in rook zag opgaan. Ondertussen groeide de landbouw als enige sector (waarin bosbouw, veeteelt en visvangst zijn meegenomen) wel, met ruim 3,5 procent. 

Terwijl werknemers uit de horeca en de dienstensector nu dikwijls met de Spaanse variant van werktijdverkorting thuis zitten, kloppen zij ook steeds vaker aan bij citruspluk, ziet Toni Pérez,  woordvoerder van uitzendbureau Noa Group dat een vestiging heeft op een bedrijventerrein tussen de citrus-velden. Hoeveel precies, dat zal moeten blijken als de pluk echt op gang komt. Maar aan de vraag om personeel zal het door de verwachte grotere oogst dit jaar in ieder geval niet liggen.

Arbeidsmigranten

De vrees is wel dat de oogst tot nieuwe uitbraken zou kunnen leiden, juist nu de coronacijfers in Valencia tot de laagste van het land behoren. Het ging al eens mis in noordoost-Spanje tijdens de perziken- en nectarinespluk in de zomer: vanwege de vrees voor een tekort aan genoeg buitenlands personeel vanwege gesloten grenzen deed de sector daar een massale oproep aan arbeidskrachten om zich te melden. Dat zorgde voor zo’n grote toestroom, dat veel werkmigranten werkeloos op elkaar gepakt in kleine appartementen of op straat bivakkeerden, wat volgens experts deels bijdroeg aan een grote corona-uitbrak rond de stad Lleida die in een gedeeltelijke lockdown moest.

In Castellón is volgens citrusboer Peréz tachtig procent van de ‘collidors’ (plukkers) en verwerkers afkomstig uit de omgeving. Dikwijls gaat het om migranten uit Marokko, Roemenië en Zuid-Amerika die zich in het gebied permanent gevestigd hebben. Maar de rest zal toch elders uit Spanje en uit andere landen moeten komen. Uitzendbureaus willen dat de pluk in ieder geval in vaste groepen plaatsvindt om mogelijke uitbraken tussen de collidors te beperken.

Peréz, die sinds zijn achttiende in de citrussector werkt, heeft het vaker gezien: “Als de boel elders instort, komt men hier voor werk”. Nu toerisme en horeca in het gebied worstelen, willen kamermeisjes en obers best voor 50 euro 35 kratten mandarijnen per dag komen plukken. De citrusvruchten hier worden bijna allemaal geëxporteerd naar andere EU-landen: Engeland, Duitsland, Frankrijk, Nederland. Daar is men in deze corona-tijd dol op vitamine C. Peréz ligt daarom niet zozeer wakker van corona, maar eerder van de brexit-onderhandelingen. Als er geen deal komt, vreest hij hoge importtarieven.

Gek genoeg is het rond de citrus-velden zelf nog helemaal niet zo makkelijk om een glas verse jus te krijgen, laat staan handsinaasappelen. De marketingcampagnes voor vers fruit waren altijd op het buitenland gericht, legt Peréz uit. Een subtiel voorbeeld daarvan zijn de groene blaadjes die de plukkers aan de mandarijnen laten zitten: “Zo kan de consument zien dat ze net geplukt zijn. Want anders verkleurt het blad.”

Lees ook:

De coronacrisis slaat metersdiepe gaten in de Spaanse economie

De Spaanse economie is van alle Europese landen het hardst geraakt door het uitbreken van het coronavirus. Vooral de toeristensector krijgt harde klappen. 

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden