ReportageSuriname

Het is dweilen met de kraan open in overstroomd Paramaribo

Hele delen van de Surinaamse hoofdstad Paramaribo staan onder water. Beeld Michael Nanden
Hele delen van de Surinaamse hoofdstad Paramaribo staan onder water.Beeld Michael Nanden

Na hevige stortbuien staan grote delen van Paramaribo onder water. Klimaatverandering speelt een grote rol, maar gebrekkige infrastructuur maakt het probleem nog groter.

Iwan Brave

Het buitenterrein van radio- en televisiestation ABC Suriname is veranderd in een grote vijver, tot minstens kniehoogte. Binnen zijn medewerkers nog steeds druk in de weer de gebouwvloeren te ontdoen van water, en dat terwijl de flinke tropische hoosbui al ’s nachts was gevallen. Ze zwabberen het water naar één ruimte en een dompelpomp spuit het naar buiten.

“Het lijkt op dweilen met de kraan open, want het water komt via de grond weer naar binnen”, zegt Enjela Kamperveen van de administratie. “Dus we gaan nog even door zodat we de avonduitzending kunnen starten.” De televisiezender is ‘uit voorzorg’ uit de lucht. Via de voordeur kan het water zeker niet zijn binnengekomen, een hoge stoep functioneert als dijk. “Maar helaas sijpelt het grondwater naar boven”, zegt Kamperveen.

In deze buurt zijn ze wateroverlast gewend bij elke stevige regenbui. “We liggen in een soort dal, waardoor het water hier massaal naartoe stroomt.” Maar zo heftig als deze keer heeft Kamperveen het nog niet meegemaakt. “Het heeft op zijn minst twee uur non-stop geregend vannacht. En keihard, alsof het dak bij mij thuis zou instorten.”

Te kleine goten

Niet alleen ABC en omgeving gaan gebukt onder ernstige wateroverlast na een aanhoudende hoosbui, heel Groot-Paramaribo heeft last van een slecht functionerende ontwatering. Kamperveen heeft daarvoor een verklaring. “Mensen bouwen overal op willekeurige plekken en er worden vaak te kleine of helemaal geen afwateringskokers geplaatst. Daar is geen controle op. Er is onvoldoende of geen doorstroom van het water via de ontwateringsgoten. En natuurlijk is er wereldwijd veel meer neerslag dan vroeger.”

Verderop in de buurt staat Julian Pengel bijna tot aan zijn knieën in het water. “Moment. Even twee mensen helpen evacueren!” roept hij. Het is zijn ouderlijk huis en hij helpt zijn bejaarde ouders bij het instappen. “We hebben één keer eerder water in huis gehad maar dat was toen enkele centimeters. Dit is extreem, zo erg heb ik het nog nooit meegemaakt. Ik hoop dat dit een signaal is voor onze regering om iets te doen aan onze ernstige ontwateringsprobleem.”

Julian Pengel, inwoner van Paramaribo: 'Zo erg heb ik het nog nooit meegemaakt.’ Beeld Iwan Brave
Julian Pengel, inwoner van Paramaribo: 'Zo erg heb ik het nog nooit meegemaakt.’Beeld Iwan Brave

Bepaalde delen van Paramaribo staan geregeld onder water, maar wat zich de afgelopen week tweemaal heeft voltrokken is ongekend. In veel straten staat het bruine water zo hoog dat auto’s op vaartuigen lijken. Sommige hebben het begeven midden in de vaargeul. Ook bromfietsers moeten afstappen en de reis duwend voortzetten. Zelfs in buurten waar het normaal ‘droog’ blijft, liggen erven flink onder water. Veel scholen blijven gesloten omdat klaslokalen blank staan. Ergens drijft een gedumpte koelkast voorbij.

De Surinaamse hoofdstad gaat gebukt onder de gevolgen van klimaatverandering, zegt minister Riad Nurmohamed van openbare werken: “We gaan hieraan moeten wennen, want dit soort buien zullen veel meer voorkomen. Dat heeft te maken met klimaatverandering, dus veel hevige neerslag en meer overstromingen ”

Dat het nu zo extreem is, wijt minister Nurmohamed aan een ongelukkige samenloop van omstandigheden. “Paramaribo en andere kustvlaktedistricten zijn laaggelegen zoals Nederland en het is momenteel ook vloed. Ons ontwateringssysteem draait vooral op sluizen en die gaan alleen open als het eb is. Als het hevig regent bij vloed hebben we een groot probleem.”

Overstromingen in de Surinaamse hoofdstad Paramaribo Beeld Iwan Brave
Overstromingen in de Surinaamse hoofdstad ParamariboBeeld Iwan Brave

Zijn streven is om nog meer pompgemalen aan te leggen, maar daar hangt een pittig prijskaartje aan. In het bankroete Suriname staat een schamele 20 miljoen Surinaamse dollars (krap 950.000 euro) op de overheidsbegroting voor de ontwatering. “Daarmee redden we het niet om alle problemen op te lossen.”

Pompgemalen lossen niet alles op

Nurmohamed wil graag overgaan op een door voornamelijk pompgemalen functionerend ontwateringssysteem met ‘grotere kokers’. Dan hoeft niet gewacht te worden tot het eb is. “Maar ook al zouden alle kanalen en pompgemalen perfect zijn, dan nog kan je bij vloed en hoge waterstand pompen wat je wil, het water komt via de achterdeur weer binnen. Ons waterbeheer wordt nu eenmaal beheerst door eb en vloed.”

De minister beaamt dat ‘ongecontroleerd’ aanleggen van te kleine kokers bijdraagt aan het probleem. “Als je goede afvoergoten hebt dan helpt dat zeker. Vroeger ging het om een klein gebied dat ontwaterd moest worden. Nu is Paramaribo flink uitgebreid en duurt het langer voordat al het water weggetrokken is.”

Enjela Kamperveen van ABC Suriname heeft twaalf jaar geleden haar erf opgehoogd en de situatie is ‘onder controle’. Maar is het gezien de veranderde klimaatomstandigheden nog hoog genoeg? “Mijn man zegt nu elke keer: ‘Het is nou wel tot het randje.’ Ik verwacht niet dat het zover zal komen dat het water naar binnen stroomt.”

Dat lijkt wensdenken. Minister Nurmohamed: “Vroeger had je deze extreme situatie één op de tien keer en nu is het omgekeerd. Het levert veel schade op aan huizen, mensen, voertuigen en de infrastructuur. We zullen een beetje richting het zuiden moeten gaan verhuizen en veiliger plekken moeten opzoeken.”

Lees ook:

Ernstige wateroverlast in binnenland van Suriname houdt aan, duizenden huizen onder water

Al ruim 2,5 maand staan de huizen van duizenden bewoners in ongeveer 35 dorpen in het binnenland van Suriname onder water. Het kan nog weken duren voor de bewoners kunnen terugkeren.

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden