ReportageClichy-sous-Bois

Het is dringen voor de voedselbank in de Parijse banlieue. ‘Wie hiervoor zorgt, zij geprezen’

Clichy-sous-Bois, Frankrijk. Gratis voedseldistributie tijdens de vijfde week van de Franse lockdown.Beeld Steven Wassenaar

In Parijse voorsteden wordt voedsel uitgedeeld aan de armsten. ‘Met de lockdown stort voor hen alles in.’

De eerste keer waren het er 190. De tweede keer 490, de derde keer 750. En vandaag staan er nog meer mensen in de rij voor pakketten met levensmiddelen. Het buurthuis in Clichy-sous-Bois waar de uitgifte plaatsvindt, gaat om elf uur open, er zijn nog drie uur te gaan. Dorina Apopii uit Moldavië, die om half zeven arriveerde en bijna vooraan staat, vindt het niet erg. “Iedereen die hiervoor zorgt, zij geprezen”, zegt ze enthousiast naar de hemel wijzend. 

Voor Apopii (30) betekende de lockdown dat er van de ene op de andere dag geen geld meer binnenkwam. Ze is huishoudster bij een familie in het beroemdste straat van de hoofdstad, de Champs-Élysées. Ze doet er alles: schoonmaken, koken, de was. Voor 9 euro per uur. Maar nu kan het niet meer en het is zwart werk. Voor haar man, met wie zij een zoon van negen heeft, geldt hetzelfde. “Hij werkt in de bouw, dus hij kan ook niet meer aan de slag. Zonder deze pakketten zouden we het niet redden.”

Dat geldt ook voor Hawa Magassa (42), een schoonmaakster van Malinese origine. Magassa heeft twee kinderen van veertien en achttien jaar thuis en een man zonder verblijfsvergunning en zonder werk. En voor Gabriela Buttrick uit Roemenië, een alleenstaande moeder van vijf kinderen. Buttrick (42), ook werkster, kan rekenen op een uitkering. Maar de kosten zijn flink gestegen nu de kinderen niet meer naar school gaan. Daar kregen ze in de kantine voor 1 euro een warme lunch. Bovendien is de markt, waar je goedkoop inkopen kunt doen, gesloten. “De supermarkten zijn open, maar daar is alles nu veel duurder”, weet Andy Modeste (26), een student fotografie die voor zijn moeder in de rij staat.

Coronadoden in Frankrijk

In Frankrijk stierven tot nu toe 22.648 mensen aan de gevolgen van besmetting met het coronavirus. Het aantal ziekenhuisopnamen ligt rond de 10.000. Frankrijk telt 161.644 bevestigde gevallen van corona. Volgens de viroloog Jean-François Delfraissy, de Franse Jaap van Dissel, had Frankrijk er veel beter voor gestaan zonder ‘Mulhouse’. In deze stad kwamen in februari 2500 leden van de Pinkstergemeente een week bijeen. Het evenement bleek een geweldige virusbom.

Iets verderop in de rij krijgen een paar Afrikaanse vrouwen in boubous het hevig met elkaar aan de stok. Een van hen heeft met boodschappentrolleys plaatsen bezet gehouden voor familieleden. Een politieman, die ook toeziet op het afstand houden, probeert de ruzie over het voorkruipen te sussen. 

‘Je zag dit aankomen’

De initiatiefnemer van de voedselbank is Mohamed Mechmache, sociaal werker. Mechmache is ook de drijvende kracht achter AClefeu, een vereniging die werd opgericht na de beruchte banlieue-rellen van 2005 die begonnen in Clichy-sous-Bois. “Je zag dit aankomen”, zegt Mechmache. “Veel mensen hier houden het hoofd net boven water. Met de lockdown stortte voor hen alles in.”

Mechmache duwt een steekwagen onder een pallet met dozen vol groene paprika's. Alle groenten en andere waren - frisdrank, koekjes, pasta, rijst  - zijn giften van groothandels en winkels. “Sommige eigenaars van die zaken zijn hier opgegroeid.”

De regering heeft een corona-premie toegezegd voor iedereen die een uitkering heeft of huursubsidie ontvangt. Meer dan vier miljoen huishoudens kunnen rekenen op 150 euro plus 100 per kind. Dat is een behoorlijk bedrag, beaamt Mechmache. “Alleen wordt dat geld niet eerder overgemaakt dan 15 mei. Bovendien blijven de zwaksten, zoals illegalen, onder de radar. Die krijgen dat geld niet omdat ze niet bekend zijn bij de uitkerende instantie.”

Ook de socialistische burgemeester Olivier Klein van Clichy-sous-Bois, een voorstad met 30.000 inwoners, denkt dat het niet genoeg is. “Het is een eerste stap. Maar je zou voor grote groepen ook de huur een paar maanden moeten kwijtschelden. Het probleem van structurele armoede los je alleen op met een basisinkomen.”

Op sociale media klinkt de oproep tot confrontatie

De wachtenden voor de binnenplaats van het buurthuis zijn geen profiteurs, benadrukt Klein. “Ze zetten hun trots nu even aan de kant. De moeilijke wijken hier staan op het randje.”

Tot nu toe bleef het rustig in zijn gemeente, in tegenstelling tot veel andere plaatsen in de banlieue waar de politie de afgelopen week werd bestookt met brandbommen en vuurwerk. Op sociale media wordt opgeroepen de confrontatie te zoeken als vergelding voor een incident in een andere voorstad. Daar brak een motorrijder met een zwaar crimineel verleden zijn been, omdat een agent hem opzettelijk ten val zou hebben gebracht.

“We naderen een kritiek punt”, vermoedt Lahcene Zeghoudi (35), die ondanks de regels van de lockdown met vrienden rondhangt op de parkeerplaats van een winkelcentrum. “De verveling neemt toe. Bovendien begint de ramadan en mensen hebben geen geld voor iftarmaaltijden. Dat maakt de stemming er niet beter op.” Uit de speakers van de auto waar hij tegenaan leunt klinken zware bastonen. “Ik denk niet dat dit goed afloopt.”

Lees ook: 

Honger, niet corona, is het grootste probleem in Diepsloot, Zuid-Afrika

De lockdown in Zuid-Afrika berooft velen in de townships van hun inkomsten. Honger is een groeiend probleem. Voedselhulp is er in straatarme wijken als Diepsloot niet genoeg.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden