Nagorno-Karabach

Het gonst van de geruchten over de Turkse bijdrage

A demonstrator with an Azeri flag on his shoulder stands outside the Azerbaijan's Consuate during a protest against Armenia, in Istanbul, Turkey September 29, 2020. REUTERS/Murad SezerBeeld REUTERS

Sinds het conflict in de betwiste regio Nagorno-Karabach afgelopen weekend oplaaide, zijn de schijnwerpers niet alleen op de directe vechtende partijen Armenië en Azerbeidzjan gericht, maar ook op hun steunpilaren Rusland en Turkije. Op wat voor manier bemoeien zij zich met de betwiste regio?

Intro bij stuk Turkije
Zonder omhaal kiest Turkije in het conflict rondom Nagorno-Karabach partij voor Azerbeidzjan. Maar hoe ver Ankara zal gaan in de steun aan Baku blijft voorlopig gissen

Luid en duidelijk sprak de Turkse president Erdogan afgelopen dagen in het conflict rondom de betwiste regio Nagorno-Karabach zijn steun uit voor Azerbeidzjan. ‘Het Turkse volk staat achter zijn Azerische broeders’, twitterde hij. ‘Met alle mogelijke middelen zoals altijd.’  

Erdogan stak in Turkije zeker niet als enige Baku een hart onder de riem.  Ook de belangrijkste partijen in het Turkse parlement legden een gezamenlijke verklaring af waarin ze hun steun voor Azerbeidzjan uitspreken. Die steun is volgens Armenië dinsdag al pijnlijk zichtbaar geworden.  Het ministerie van defensie verklaarde dat een Turks gevechtsvliegtuig een Armeense straaljager boven Armeens grondgebied uit de lucht schoot. De piloot zou daarbij om het leven zijn gekomen. “Absoluut niet waar”, luidde het antwoord uit Ankara direct na de beschuldiging. 

Hoe ver Turkije wil gaan om Azerbeidzjan bij te staan is moeilijk te voorspellen. Is Ankara bereid om direct te interveniëren door eigen militairen naar Nagorno Karabach te sturen of misschien een nieuw front te openen aan de grens met Armenië? Niemand die het weet, maar sinds de gevechten afgelopen weekend oplaaiden, gonst het wel van de geruchten over de mogelijke Turkse bijdrage. Armenië zegt drones en Turkse oorlogsvliegtuigen te hebben gespot. En de Armeense ambassadeur in Rusland, Vardan Toganyan, wist te vertellen dat Turkse militaire adviseurs ter plekke zouden zijn. Maar het meeste opzien baarde hij met zijn uitspraak dat er 4000 Syrische strijders Azerbeidzjan op de grond bijstaan. 

Die zouden afkomstig zijn uit de strijdgroepen die Turkije in het noorden van Syrië ondersteunt. Hun aanwezigheid is Azerbeidzjan is lastig te verifiëren. Reuters meldt dat tussen de 700 en 1000 Syrische strijders vorige week - dus nog voordat de gevechten in Nagorno-Karabach waren losgebarsten- al voorbereidingen hebben getroffen om via Turkije naar de betwiste regio af te reizen. Twee van hen vertelden anoniem hun verhaal aan het persbureau. Ze zeiden te zijn ingehuurd door een Turks privaat veiligheidsbedrijf voor zo’n 1500 dollar per maand. Het tweetal verwachtte te zullen worden ingezet als grenswachten en niet om te vechten. Ook in de Britse krant the Guardian vertellen Syrische strijders –wederom anoniem- dat ze in een militair kamp in de Syrische regio Afrin, dat door de Turken wordt gecontroleerd, het aanbod hebben gekregen om in Azerbeidzjan aan de slag te gaan als bewakers van observatieposten en olie- en gasfaciliteiten. 

Baku ontkent ondertussen de aanwezigheid van Syriërs. “Volkomen nonsens” reageerde Hikmat Hajiyev, een adviseur van de Azerbeidzjaanse president, stellig op de berichten. “Onze eigen gewapende strijdkrachten hebben meer dan genoeg personeel en reservisten beschikbaar.”

Dat Ankara partij trekt voor Baku wekt geen verbazing. De twee landen -met etnisch aan elkaar verwante inwoners- hebben een sterke historische band. In de jaren negentig toen het conflict rondom Nagorno-Karabach in alle hevigheid losbarstte na het uiteenvallen van de Sovjet-Unie, kon Baku ook al op Turkije rekenen. Bij het oplaaien van gevechten aan de Armeens- Azerbeidzjaanse grens afgelopen zomer liet Turkije zich eveneens duidelijk gelden.

De Turkse hulp voor Baku is onder meer ingegeven door de slechte relatie met aartsvijand Armenië waarmee Ankara ruim honderd jaar na de Armeense genocide nog altijd geen diplomatieke banden heeft aangeknoopt. Bovendien heeft Turkije Baku op economisch gebied hard nodig; de Azerbeidzjaanse oliemaatschappij is een van de grootste buitenlandse investeerders in Turkije.

Dus spreekt Erdogan vooralsnog heel openlijk zijn steun uit voor Azerbeidzjan en eist hij dat Armenië een einde maakt aan de ‘bezetting’ van Nagorno-Karabach. En daarmee slaat de Turkse president het dringende advies van Moskou in de wind om alles in het werk te stellen een staakt-het-vuren tot stand te brengen.

Lees ook:

Als de kemphanen op de Kaukasus niet staken, ligt een totale oorlog op de loer

In de betwiste regio Nagorno-Karabach zijn kemphanen Armenië en Azerbeidzjan sinds zondag met elkaar slaags geraakt. Een totale oorlog ligt op de loer.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden