Duitse verkiezingen

Het gematigde deel van AfD delft het onderspit: de partij kiest lijsttrekkers die steunen op de radicalen

Het lijsttrekkersduo  voor de AfD: links Alice Weidel, rechts Tino Chrupalla. Beeld EPA
Het lijsttrekkersduo voor de AfD: links Alice Weidel, rechts Tino Chrupalla.Beeld EPA

Alternative für Deutschland heeft als laatste grote partij bekendgemaakt met welke lijsttrekkers het de verkiezingen in gaat.

Nadat de meeste grote Duitse partijen hun lijsttrekkers al hadden gekozen voor de federale verkiezingen in september, heeft Alternative für Deutschland als laatste eindelijk de knoop doorgehakt. Na wat tegenstribbelen door het gematigde deel van de partij kozen AfD-leden toch voor het duo dat steun vindt bij de radicale kringen van de partij. Bondsdagfractievoorzitter Alice Weidel en partijvoorzitter Tino Chrupalla kregen 71 procent van de stemmen.

De ruim 30.000 AfD-leden mochten voor het eerst in de achtjarige geschiedenis van de partij hun kandidaten voor de verkiezingen kiezen. In 2017 kozen afgevaardigde AfD-politici tijdens het partijcongres een duo, dat toen bestond uit Alice Weidel en partijrot Alexander Gauland. In eerste instantie zou ook dit jaar een lijsttrekker-duo tijdens het congres in april bekend worden gemaakt. Ook toen leken Weidel en Chrupalla favoriet: beiden bekleden een toppositie en zijn geliefd bij het radicale deel van de partij.

Het gematigde kamp deed lang zijn best dat te voorkomen en schoof parlementslid Joana Cotar uit Hessen naar voren als kandidaat. Zij benaderde Chrupalla, die razend populair is in de voormalige DDR-deelstaten, om zich bij haar aan te sluiten. “West en Oost, man en vrouw”, zei ze over die mogelijke samenwerking, waarmee ze een brug wilde slaan tussen de uitersten in de partij. “Ik ben geïnteresseerd in een oplossing die de AfD in de breedte weerspiegelt, waarmee de basis van de AfD en onze kiezers zich kunnen identificeren.” Maar Chrupalla ging nooit op haar verzoek in.

Afstand van de Querdenkenbeweging

In een poging te voorkomen dat Chrupalla tijdens het partijcongres gekozen zou worden en het radicale deel van de partij aan invloed zou winnen, kwam medevoorzitter Jörg Meuthen met het idee de AfD-leden een duo te laten kiezen. Meuthen staat voor het gematigde deel van de partij, dat een economisch liberale en sociaal conservatieve koers wil varen. Hij probeert te voorkomen dat de partij ten onder gaat aan haar radicale deel.

Onder zijn invloed deed de partij vorig jaar afstand van haar radicale vleugel, toen de inlichtingendienst deze als rechts-extremistisch classificeerde. Hij gooide de rechts-extremist Andreas Kalbitz uit de partij en neemt nadrukkelijk afstand van Querdenken, de beweging van coronademonstranten die door de inlichtingendienst in de gaten wordt gehouden.

Zulke stappen willen Weidel en Chrupalla niet nemen. Zij wachten liever de rechtszaken af die de AfD heeft aangespannen tegen de inlichtingendienst om te voorkomen dat die de partij mag observeren. Ondertussen wint de radicale koers aan invloed in de partij. Bij het presenteren van het partijprogramma tijdens het congres in april werd gesproken over een Dexit, grenshekken om de Europese Unie en een stop op gezinshereniging voor vluchtelingen.

Groot in de voormalige DDR-deelstaten

Dat komt niet als een verrassing. De verkiezingsnederlagen in de deelstaten Rijnland-Palts en Baden-Württemberg waren bewijs dat de gematigde ondernemerskoers die de partij in het westen van het land vaart niet genoeg aanslaat. Maar in de voormalige DDR-deelstaten, waar de partij zich vooral verzet tegen de gevestigde orde, is de AfD groter dan ooit.

Zelf houdt de partij vol dat er geen kampen binnen de partij bestaan. Vicevoorzitter Stephan Brandner, die gezien wordt als een interne tegenstander van de gematigde Meuthen, feliciteerde het duo Weidel en Chrupalla op Twitter, waarna hij eraan toevoegde dat de partij ‘eensgezind achter jullie staat’.

Lees ook:
Duitse inlichtingendienst gaat ‘gevaarlijke’ AfD afluisteren

Zeven maanden voor de federale verkiezingen gaat de Duitse inlichtingendienst BfV de rechts-populistische oppositiepartij Alternative für Deutschland (AfD) observeren. De inlichtingendienst mag telefoongesprekken van leden afluisteren, mailverkeer monitoren en informanten inzetten.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden