Irak

Het dreigt in Irak weer uit de hand te lopen tussen Iran en de VS

Iraakse sjiitische strijders in november 2018 vlakbij de Syrische grens, niet ver ban Al Bukamal. Beeld AFP

De spanning tussen Iran en de VS loopt op na twee aanvallen in Syrië en Irak waarbij 29 doden zijn gevallen.

Bij luchtaanvallen in het oosten van Syrië zijn donderdag zeker 26 leden van een door Iran gesteunde militie om het leven gekomen. Alle slachtoffers zijn Irakese strijders van de sjiitische Popular Mobilization Forces, zo meldt het Syrisch Observatorium voor de Mensenrechten. De aanval was gericht op verschillende militaire bases van de paramilitaire militie op de grens tussen Syrië en Irak, vlak bij de stad Al-Bukamal. De aanval is nog door niemand opgeëist.

Het lijkt erop dat het gaat om een vergeldingsactie voor een eerdere raketaanval die woensdag werd uitgevoerd. Bij die aanslag op de Taji legerbasis van de internationale coalitie tegen IS, in het noorden van Irak, kwamen twee Amerikanen en een Brit om het leven. Nog eens twaalf mensen raakten gewond.

Ook die aanval werd niet opgeëist. Wel waren de Britten en de Amerikanen er als de kippen bij om de aanslag te veroordelen. Zo omschreef de Britse premier Boris Johnson de aanval als ‘verwerpelijk’. De Amerikaanse minister van buitenlandse zaken, Mike Pompeo, liet op zijn beurt weten de aanval niet te tolereren. Bij soortgelijke aanvallen in het verleden wees Washington direct met de beschuldigende vinger naar Iran. Die publieke beschuldiging bleef nu echter uit. 

Beeld Sander Soewargana

In december leidde eenzelfde soort incident in de regio nog tot een hevige escalatie van geweld tussen de aartsvijanden, met Irak als strijdtoneel. De gewelddadigheden volgden elkaar destijds in rap tempo op. Nadat bij een raketaanval in Irak iemand werd gedood die voor het Amerikaanse leger werkte, namen de VS wraak met een aanval op een kamp van de door Iran gesteunde Kataib Hezbollah militie, die onderdeel is van de Popular Mobilization Forces. Daarbij vielen 25 doden.

Nieuwe, wederzijdse wraakacties

Kort daarna was het opnieuw raak. Op 3 januari raakten de Verenigde Staten Iran in het militaire hart door met een bom afkomstig van een onbemande drone de Iraanse generaal Qassem Soleimani om het leven te brengen op het vliegveld van Bagdad. Als hoofd van het militaire Quds-elitekorps van de Revolutionaire Garde gold Soleimani als een absoluut zwaargewicht binnen de Iraanse elite.

Saillant detail is dat bij de Amerikaanse moordaanslag op Soleimani ook drie Iran-gezinde Iraakse legerofficieren om het leven kwamen. Onder hen was onder anderen Abu Mahdi al-Muhandis, de tweede man van de Popular Mobilization Forces, de militie die donderdag wederom doelwit van een raketaanval was.

Vanzelfsprekend was Teheran ziedend na de Amerikaanse moordaanslag op Soleimani en zijn kompanen. De machthebbers in Teheran zwoeren dan ook wraak. En die liet niet lang op zich wachten. Vijf dagen na de fatale aanslag op de legerleider vuurden de Iraniërs raketten af op Amerikaanse legerbases in Irak. Wonder boven wonder kwam daarbij niemand om het leven. Wel liepen meer dan honderd Amerikaanse militairen traumatisch hersenletsel op.

Verdere vergeldingsacties bleven sindsdien van beide kanten uit. Tot nu dus. Alles lijkt erop te wijzen dat de raketaanvallen van de afgelopen dagen onderdeel zijn van nieuwe, wederzijdse wraakacties. Of een escalatie van geweld tussen Iran en de VS in de regio daardoor op de loer ligt, valt niet met zekerheid te zeggen. Maar het recente verleden biedt hoe dan ook weinig perspectief op een vreedzaam vervolg.

Lees ook:
Trump neemt groot risico met aanslag op Iraans kopstuk

Tot nu toe was president Donald Trump geen groot liefhebber van militaire escalatie. Met het uitschakelen van een Iraanse generaal toont de president zich van een ongewone kant. Wat bewoog hem?

Amerikanen doden hoge Iraanse generaal bij aanval op vliegveld Bagdad

Bij een raketaanval op het internationale vliegveld van de Iraakse hoofdstad Bagdad zijn minstens acht doden gevallen. Daarbij is de Iraanse generaal Qassim Soleimani, hoofd van het elitekorps Quds Force van de Revolutionaire Garde, om het leven gekomen. 

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden