Oekraïne

Het bezoek van de drie premiers aan Kiev was niet alleen maar om Zelenski een hart onder de riem te steken

De Oekraïense premier met de premiers van Polen, Tsjechië en Slovenië.  Beeld AFP
De Oekraïense premier met de premiers van Polen, Tsjechië en Slovenië.Beeld AFP

In Kiev staken de leiders van Polen, Tsjechië en Slovenië Zelenski een hart onder de riem. Maar dat was niet hun enige reisdoel.

Romana Abels

Bommen of geen bommen, ze gingen naar Kiev. Op sociale media verschenen beelden van de vier mannen rond een tafel, de kaart van Oekraïne bestuderend.

Ze reisden dinsdag per trein, de Sloveense premier Janez Jansa, zijn Poolse collega Mateusz Morawiecki, diens rechterhand Jaroslaw Kaczynski en de onlangs gekozen Tsjechische premier Petr Fiala, in de omgekeerde richting van de vluchtelingen.

Brussel was op de hoogte. Ze hadden het vooraf aan commissievoorzitter Ursula von der Leyen laten weten, toen zij met de Europese leiders vorige week in Versailles was. Toen zeiden ze het ook aan Charles Michel, voorzitter van de Europese Raad. Hun plan was om namens Europa de Oekraïense premier Zelenski een hart onder de riem te steken.

Niet namens Europa

Maar dat ze ‘namens de Europese Raad’ onderweg waren, zoals de Tsjechische premier Petr Fiala zei, dat werd weersproken in Brussel. Het was hun eigen plan, hoogstens ‘in overleg met de Europese Raad’.

Zelenski was verheugd met het bezoek. Hij noemde het ‘een krachtig bewijs van steun’. Met die woorden in hun achterzak spoorde het viertal woensdag weer retour. Ze zullen er tevreden mee zijn geweest, want het solidariteitsbezoek had voor alle drie waarschijnlijk ook een secondair doel, al was dat bij ieder een ander.

Janez Jansa van Slovenië bijvoorbeeld wil worden herkozen, op 24 april. Een bezoek, niet geheel zonder gevaar, aan een belegerd land komt dan niet slecht uit.

Ook het imago van Polen krijgt een boost bij een bezoek in naam van Europa. Polen lag de afgelopen jaren steeds met Brussel overhoop, omdat het land zich niet houdt aan de Europese rechtsstaatregels. Onafhankelijke rechters werden er monddood gemaakt of uit hun ambt gezet. Onlangs bepaalde het Europese Hof van Justitie dat Brussel om die reden subsidies aan Polen mag stoppen. Het land wacht ook nog altijd op 36 miljard coronaherstelgeld uit Brussel.

Polen als frontlijn

Maar nu is Polen de frontlijn van Europa. Daar komen verreweg de meeste vluchtelingen aan, grootmoedig door Poolse burgers opgevangen.

Op de achtergrond in die crisis blijft de ruzie met Brussel een rol spelen. Polen vangt de vluchtelingen bijvoorbeeld op zonder hulp te vragen aan de Europese dienst Frontex, de grensdienst waarvan het hoofdkwartier nota bene in Warschau zit.

Polen week ook af van de Europese lijn toen het besloot zijn ambassadeur in Kiev te laten. Deze Bartosz Cichocki zegt, gestoken in een kogelwerend vest, op sociale media: ‘Zolang hier een democratische gekozen regering zit, zal ik blijven’.

Ook het idee van Kaczynski om een Navo-vredesmacht naar Oekraïne te sturen, is geen Europees idee. Bij nader inzien bleek het evenmin Pools. Kaczynski opperde het dinsdag, maar het plan was woensdag alweer van tafel.

Toekomstig Europees voorzitter

De aanwezigheid van de Tsjechische premier Petr Fiala was opvallend. Fiala is niet, zoals Jansa, een medestander van Polen en Hongarije in hun ruzie met Brussel over de rechtsstaat. Zijn aanwezigheid had waarschijnlijk een andere reden: Tsjechië is vanaf juli Europees voorzitter.

Fiala was in ieder geval degene die de meeste nadruk legde op de Europese component van het bezoek. “Jullie staan niet alleen, onze landen staan aan jullie kant”, kwam hij er zeggen, hij wilde “de ondubbelzinnige steun van de Europese Unie voor Oekraïne uitdrukken”.

Toen het klaar was, maakte Fiala ook een foto. Weer waren ze met zijn vieren. Maar in hun midden lag niet meer de kaart van Oekraïne, maar een telefoon, waarmee ze verslag deden aan voorzitter Charles Michel van de Europese Raad.

Lees ook:

Een compromis lijkt langzaam dichterbij te komen, maar de Russische troepen ook

Een Navo-lidmaatschap voor Oekraïne zit er niet in, zei president Zelenski dinsdag opnieuw. Een compromis lijkt langzaam dichterbij te komen. Maar dat geldt ook voor de Russische agressie, merken de inwoners van Kiev.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden