InterviewConservatieve Beweging

Het antiwesterse sentiment groeit in Georgië, ten faveure van Rusland. ‘Jullie zijn in Europa de weg kwijt’

Anti-lhbti+-demonstranten verbranden een regenboogvlag tijdens de Pride-week in Tblisi in juli 2021.  Alt-Info was een van de drijvende krachten achter de organisatie van anti-queerpogroms tijdens die Pride. Beeld REUTERS
Anti-lhbti+-demonstranten verbranden een regenboogvlag tijdens de Pride-week in Tblisi in juli 2021. Alt-Info was een van de drijvende krachten achter de organisatie van anti-queerpogroms tijdens die Pride.Beeld REUTERS

De onstuimige groei van een rechtse, pro-Russische beweging baart veel Georgiërs zorgen, niet in de laatste plaats omdat twintig procent van het land sinds 2008 wordt bezet door Russische troepen.

Jarron Kamphorst

De vijf kruisen die samen een groot kruis vormen op de deur van het kantoor van mediaplatform Alt-Info laten weinig aan de verbeelding over. Ook de geblindeerde ramen naast de entree in een buitenwijk van de Georgische hoofdstad Tbilisi hebben een duidelijke boodschap: hier geen pottenkijkers. In de kelder van het gebouw zit Konstantine Morgoshia, partijleider van de Conservatieve Beweging die in november vorig jaar voortvloeide uit de mediaorganisatie.

Aan het hoofd van de tafel in de steriele ruimte staat een camera inclusief crew die het gesprek opneemt. “Over het algemeen vertrouwen we de media niet. Daarom filmen we het gesprek. Dan kunnen we onze eigen versie monteren”, licht Morgoshia toe. Over zijn ervaringen met de media zegt hij: “Vaak schilderen ze ons als radicaal af.” Een beetje argwaan is wel gegrond, meent de partijleider.

De boodschap slaat bij veel Georgiërs aan

Want extreem zijn ze bij Alt-Info en de Conservatieve Beweging niet, verzekert Morgoshia. Wel hangen hij en zijn partijgenoten een conservatief-christelijke ideologie aan en profileert de beweging zich sinds haar oprichting als een antiwesterse groep die zich verzet tegen veronderstelde negatieve gevolgen van globalisering. “Sinds de val van de Sovjet-Unie is de Georgische politiek vernietigd door liberale en globalistische ideologieën vanuit het Westen”, zet Morgoshia uiteen. “Dat heeft consequenties voor onze identiteit en de houding ten aanzien van religie.”

De dieperliggende oorzaken voor dat identiteitsverlies vindt de Conservatieve Beweging aan de rechterkant van het politieke spectrum, in onder andere de multiculturele samenleving, massa-immigratie en genderwetgeving. In plaats van dit soort progressief-liberale opvattingen willen Morgoshia en consorten dat Georgië wordt geregeerd door een ‘christelijke moraal’ en ‘religieuze regels’ die leiden tot wat ze zelf een ‘christelijke democratie’ noemen. Die boodschap slaat bij veel Georgiërs aan. De beweging kent een onstuimige groei; in nog geen half jaar tijd stampte ze bijna zeventig regiokantoren uit de grond en naar eigen zeggen heeft ze inmiddels 57.000 actieve leden.

Gewonden en een dode bij een Pride-optocht

Volgens veel andere Georgiërs is de gekozen terminologie van de club eufemistisch, en een dekmantel voor extreemrechtse ideeën. De eerste keer dat de beweging werkelijk bekendheid kreeg, was in juli vorig jaar. Toen was Alt-Info een van de drijvende krachten achter de organisatie van anti-queerpogroms in Tbilisi. Die volgden op een poging om een Pride-optocht in de Georgische hoofdstad van de grond te krijgen.

Bij het geweld dat uiteindelijk in de straten losbarstte, raakten meer dan vijftig journalisten gewond. Een cameraman overleed dagen later zelfs aan zijn verwondingen. Ook activisten moesten het ontgelden en het kantoor van de Tbilisi Pride werd geplunderd door hooligans. Hoewel de politie meerdere mensen arresteerde in verband met het geweld, gingen de organisatoren van het ‘tegenprotest’ die de menigte ophitsten vrijuit.

Partijleider Morgoshia zweert dat zijn organisatie met het geweld niets van doen had. “Wij zijn als partij pertinent tegen elke vorm van geweld.” Wel erkent hij dat zijn organisatie achter het tegenprotest zat. “Maar we hebben nooit gevraagd om geweld. De woede kwam er gewoon uit bij burgers en dat vertaalde zich in meer geweld dan verwacht.”

Ook steekt Morgoshia niet onder stoelen of banken dat hij tegen elke vorm van ‘niet-traditionele’ seksuele relaties is. “We zijn tegen de normalisatie van mentale pathologie. Het is niet de bedoeling dat een mens tegen zijn eigen natuur of biologie ingaat. Dat is de reden dat jullie in Europa de weg kwijt zijn.”

‘Oorlog voeren of diplomatie betrachten’

De antiliberale ideeën en gebeurtenissen van juli vorig jaar zijn overigens niet de enige reden dat veel Georgiërs de Conservatieve Beweging met argusogen volgen. De partij staat namelijk ook te boek als pro-Russisch, en dit is niet het beste moment om een pro-Russische boodschap te etaleren. Zeker niet in een land dat zijn eigen nationale trauma heeft als het op Russische agressie en bezetting aankomt. Na een kortstondige oorlog in augustus 2008 staan er nog altijd duizenden Russische troepen in de afvallige Georgische regio’s Abchazië en Zuid-Ossetië, waardoor feitelijk twintig procent van het land wordt bezet.

Desalniettemin bepleit Morgoshia toenadering tot Moskou. “De geschiedenis toont dat als een land wordt bezet er twee opties zijn: oorlog voeren of diplomatie betrachten. Aangezien Georgië niet in staat is om militair tegen Rusland op te treden, moeten we het wel op de diplomatie gooien.” Dat veel Georgiërs mogelijke onderhandelingen met Moskou als een knieval voor de vijand zien, ontkent hij. “Dat zeggen alleen de types die door het Westen worden betaald.”

Collaboreren met het kwaad

Houd je vrienden dichtbij, maar je vijanden dichterbij, dat is de tactiek die de Conservatieve Beweging aanhoudt. “Wij gaan de oorzaak van de grootste dreiging voor ons land oplossen door te praten met de bron van die dreiging.” Hoe hij dat precies voor zich ziet, of hoe hij het diplomatieke gewicht denkt te verzamelen om het Kremlin tot inschikken te bewegen, wordt niet duidelijk. “Rusland erkent Zuid-Ossetië en Abchazië als onafhankelijk, de regio’s zijn niet geannexeerd door Rusland zoals bijvoorbeeld de Krim. Daarom is er nog ruimte voor onderhandeling.”

Veel Georgiërs zien dat als een eufemisme voor collaboratie met het kwaad.

Lees ook:

Gevluchte Russische ballingen schamen zich kapot

Sinds het uitbreken van de oorlog in Oekraïne verruilden zo’n 40.000 Russen hun thuisland voor buurland Georgië. Geen van hen is positief over de toekomst of een eventuele terugkeer naar huis.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden