Oeigoeren

Harde kritiek bij VN op Chinese onderdrukking van Oeigoeren

Oeigoeren protesteerden op 1 oktober in Istanbul tegen de onderdrukking van hun volk door de Chinese overheid.Beeld EPA

China moet stoppen met de onderdrukking van Oeigoeren in de westelijke regio Xinjiang. Dat hebben bijna veertig, vooral westerse landen verklaard in het mensenrechtencomité van de Verenigde Naties. In de verklaring, die dinsdagavond in Genève werd voorgelezen door de Duitse ambassadeur bij de VN, roepen de landen China ook op om de vrijheden in Hongkong te respecteren.

Onder de 39 ondertekenaars van de verklaring zijn de meeste EU-lidstaten, inclusief Nederland, aangevuld met onder meer de Verenigde Staten, Canada, Japan en Australië. Zij eisen ‘onbeperkte toegang’ tot Xinjiang, ook voor mensenrechtencommissaris Michelle Bachelet, om de toestand te kunnen beoordelen. China heeft wel toegang aangeboden, maar onder voorwaarden.

De 39 landen uiten hun zorgen over het bestaan van een uitgebreid netwerk van ‘politieke heropvoedingskampen’. Daar zitten volgens ‘geloofwaardige berichten’ meer dan een miljoen Oeigoeren willekeurig vast. China ontkent het bestaan van de kampen niet, maar stelt dat die bedoeld zijn om de Oeigoeren en anderen een betere opleiding te geven en aan werk te helpen. Ondertussen wijst Peking op het gevaar van terrorisme in de regio, dat hard optreden zou rechtvaardigen.

 Verhalen van mishandeling, vernedering en marteling

De weinigen die een verblijf in een van de kampen overleefd hebben en hun verhaal hebben gedaan in de media, zoals Omir Bekali vorig jaar deed in Trouw, vertellen over mishandeling, vernedering en marteling. Ook mensenrechtenorganisaties hebben getuigenissen verzameld, die erop wijzen dat Peking de eigen cultuur van de islamitische Oeigoeren wil vernietigen en hen wil dwingen de Chinese levenswijze over te nemen.

De 39 kritische landen uiten ook kritiek op het Chinese beleid in Hongkong, dat tot nu toe een vorm van zelfbestuur kent. De nationale veiligheidswet botst volgens hen met de vrijheden die zijn afgesproken voor Hongkong, toen de stad in 1997 door het Verenigd Koninkrijk werd overgedragen aan China. Door de nieuwe wet en scherpere Chinese controle staan onder meer het recht om te demonstreren en de democratie onder druk.

‘Interne zaken’

China heeft direct woedend gereageerd op de verklaring van de 39 landen. VN-ambassadeur Zhang Jun hekelde die als ‘bemoeienis met interne zaken’ en haalde onder meer uit naar de ‘verachtelijke Amerikaanse regering’. Die is volgens hem verantwoordelijk voor de dood van meer dan 200.000 mensen aan het coronavirus en aan politiegeweld tegen zwarte Amerikanen.

Twee groepen landen, onder leiding van Pakistan en Cuba, steunden het Chinese beleid in Hongkong en Xinjiang. Onder meer Noord-Korea, Syrië en Venezuela ondertekenden beide pro-Chinese verklaringen.

Lees ook: 

Omir Bekali zat in een strafkamp omdat hij Oeigoers is: ‘China wil ons vernietigen’

China schendt volgens de Verenigde Naties de mensenrechten op grote schaal in de westelijke provincie Xinjiang. Omir Bekali is een van de weinigen die lang in de beruchte kampen voor Oeigoeren heeft gezeten en het kan navertellen.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden