Brexit

Handelsdeal VK-Japan blijkt strenger dan Europese regels

Het Britse ministerie van internationale handel tijdens een videoconferentie met de Japanse minister Toshimitsu Motegi over een nieuw handelsakkoord.Beeld EPA

Londen kraaide vorige week victorie over het akkoord met Tokio. Maar hebben de Britten de staatssteun-afspraken wel goed gelezen?

Het bravoure en zelfvertrouwen spatte er vanaf, afgelopen vrijdag: de Britse regering had in recordtijd een handelsakkoord gesloten met Japan. Dat principe-akkoord is volgens Londen ook nog eens beter dan de vorig jaar in werking getreden deal tussen de EU en Japan, de grootste internationale handelsovereenkomst ooit. Te midden van de nieuwste vertrouwenscrisis in het brexit-overleg met Brussel was de Britse boodschap duidelijk: kijk ons als soeverein land eens de wereld veroveren, zonder dat we de EU daarbij nodig hebben.

Maar de Britse zakenkrant Financial Times zette afgelopen weekeinde het ‘historische’ handelsakkoord in perspectief. Bij nadere bestudering blijkt dat de daarin opgenomen staatssteun-regels, waarom zoveel te doen is in de ruzie met de EU, nog strenger zijn voor het Verenigd Koninkrijk dan wat de EU op de brexit-onderhandelingstafel heeft gelegd.

In feite hebben Londen en Tokio gewoon de staatssteun-afspraken uit de EU-Japan-deal geknipt en in hun eigen akkoord geplakt. Die afspraken verbieden regeringen expliciet om noodlijdende bedrijven tot in lengte van dagen financieel overeind te houden. Ook mogen ze niet zomaar bedrijven van de ondergang redden zonder een deugdelijk herstructureringsplan.

Struikelblok

Dergelijke bemoeienissen met binnenlands beleid hebben in de brexit-saga met de EU de regering-Johnson hoog de gordijnen in gejaagd. De staatssteun-kwestie is een van de grootste struikelblokken in de moeizame onderhandelingen tussen Brussel en Londen over de handelsrelatie na afloop van de huidige overgangsperiode op 31 december. De Britten hameren daarbij steeds op de ‘soevereiniteit’ die ze op 1 februari verkregen toen ze formeel uit de EU stapten.

Maar eenmaal tegenover Japanse onderhandelaars gezeten, blijken de soevereine Britten dat staatssteun-keurslijf opeens geen probleem meer te vinden. Of hebben ze gewoon niet zo goed opgelet, zoals ze dat vorig jaar kennelijk ook niet met de EU hebben gedaan, zal een enkeling wellicht schamperen. Afgelopen week bleek namelijk dat de regering-Johnson zich naar eigen zeggen heeft verkeken op de gevolgen van de vorig jaar met Brussel beklonken terugtrekkingsovereenkomst.

Er heerste vrijdag al de nodige verbazing over de Britse bekendmaking van het akkoord met Japan. De onderhandelingen waren in juni begonnen. Doorgaans zijn twee economische grootmachten jaren bezig met zulke onderhandelingen over een handelsakkoord, die vaak technisch ingewikkeld zijn. De EU en Japan hebben er vier jaar over gedaan, en zelfs dat was nog snel.

Niet uit te sluiten valt dat de regering-Johnson dit nieuws per se in deze moeilijke brexit-fase bekend wilde maken – zonder zich erg te bekommeren om wat er nu eigenlijk precies met de Japanners is afgesproken.

Lees ook:
Groot-Brittannië sluit eerste grote handelsdeal voor na de brexit

Klaroengeschal, afgelopen vrijdag: de eerste grote post-brexit-handelsdeal die het Verenigd Koninkrijk sluit.

Brussel eist dat Britse wetsvoorstellen deze maand van tafel zijn

De Europese Commissie slaat een strenge toon aan in het conflict over de uitvoering van eerdere brexit-afspraken. Volgens Britse regering is het eigen parlement echter de baas over de binnenlandse wetgeving.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden