Klimaattop Madrid

Handel in CO2-certificaten: een probleem, of juist een oplossing?

Activisten in Madrid organiseren protest tegen internationale CO2-handel Beeld EPA

In Madrid wil de wereld deze week regels vastleggen over internationale CO2-handel. Technisch geneuzel? Schijn bedriegt: de afspraken kunnen de uitvoering het Parijs-akkoord bepalen.

“Klimaatactie”, brullen jongeren op een zonnige binnenplaats van de VN-klimaattop. Ze trekken geen bekijks. Alle onderhandelaars zitten binnen, onder fel TL-licht. Die hebben wat te bespreken. Er ligt, na een week overleg, een eerste versie op tafel over hét hete hangijzer van de top: CO2-certificatenhandel.

Oef, dat klinkt slaapverwekkend. Maar vergis je niet, zegt CO2-expert Sam van den Plas van Carbon Market Watch, een nongouvernementele organisatie. Wat wordt afgesproken over CO2-certificaten, is essentieel voor de uitvoering van het Parijse Klimaatakkoord. “Het kan de actie versnellen, of ondermijnen.”

Dat zit zo: landen willen voor klimaatprojecten, zoals boomaanplant, CO2-certificaten aanmaken. Die kunnen ze aan elkaar verkopen. Zo kunnen landen die hun doelen niet halen certificaten van een ander land kopen. Zo’n systeem is niet nieuw. Al in 1998, bij het Kyoto-klimaatprotocol, tuigde de wereld een handel met CO2-certificaten op. Omdat de klimaatdoelen zwak waren, verzamelden landen simpel een hele berg. Er is een groot overschot. En, daar zit hem nu de crux in Madrid: wat te doen met al die opgespaarde CO2-certificaten? 

Demonstrerende klimaatactivisten in Madrid Beeld REUTERS

Er liggen er nog zeker 4 miljard van op de plank. Rusland en Oekraïne zwemmen er bijvoorbeeld in. Een vervuilend steenkolenland zoals Australië staat op zijn beurt te trappelen om ‘groen’ te worden door CO2-certificaten op te kopen.

“Zulke invloedrijke landen willen de oude Kyoto-certificaten meenemen naar het nu in Madrid op te richten nieuwe handelssysteem. Dat legt een potentiële bom onder het Akkoord van Parijs”, zegt Van den Plas. Met Kyoto-certificaten kunnen landen hun vervuiling te simpel compenseren, zegt hij, zonder windmolens of zonnepanelen te plaatsen. De eerste onderhandelingsteksten sluiten dat risico onvoldoende uit, oordeelt Van den Plas. Vraag is: tot welke hoogte mogen landen hun binnenlandse CO2-uitstoot compenseren met ingekochte CO2-certificaten? Een topje, of een flinke portie?

Onder een dikke palmboom op de klimaattop pakt Jos Cozijnsen, een autoriteit op het terrein van CO2-handel, wat zonnestralen mee. Hij komt net uit een volgepakte vergaderzaal. Hij vindt de kritiek op de plannen voor certificatenhandel ongefundeerd. Voor Nederland is het bijvoorbeeld handig om buitenlandse certi­ficaten te kopen om aan het Urgenda-vonnis te voldoen, oppert hij. Verkopende Afrikaanse of Aziatische landen kunnen dan de opbrengst van die certificaten investeren in natuurbehoud. 

Greta Thunberg en andere jonge activisten op de klimaattop in Madrid. Beeld AP

Andere kenners in Madrid, zeker in de milieubeweging, blijven sceptisch tegenover de beoogde CO2-certificatenafspraken. “Alleen een streng, nieuw systeem zonder oude certificaten kan het Parijs-akkoord vooruithelpen”, zegt Erika Lennon van natuurbeschermingsorganisatie CIEL. “Overtollige Kyoto-certificaten meenemen, maakt landen juist lui.”

Landen moeten geen CO2-certificaten verhandelen maar ieder voor zich hun eigen emissies verlagen, twitterde ook Greta Thunberg. Cozijnsen, pleitbezorger van ‘effectieve marktmechanismen’, las het met kromme tenen. De oude Kyoto-certificaten versnipperen of de hele emissiehandel afblazen, is politiek onhaalbaar én onjuist denkt hij. Tegenover die oude certificaten staan immers ook altijd klimaatinvesteringen.

Lees ook: 

Oliereuzen lobbyen fors op de klimaattop in Madrid

De fossiele industrie probeert op de VN-klimaattop invloed uit te oefenen op het overleg. De kritiek hierop zwelt aan. Hou ze buiten de deur, klinkt het bij een koepel van grote milieuclubs.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden