Verkiezingen

Grote democratische overwinning in Hongkong is nieuw probleem voor Peking

Beeld Getty Images

De pro-democraten behaalden een klinkende overwinning in lokale verkiezingen in Hongkong. Het stadsbestuur en de partijleiding in Peking zitten met de handen in het haar.

Peking hoopte op steun van de zwijgende meerderheid in de lokale verkiezingen die zondag in Hongkong zijn gehouden. Die groep is inderdaad opgekomen, maar heeft in overgrote meerderheid gestemd voor de pro-democratische kandidaten en daarmee de protesten in de stad een steun in de rug gegeven.

Van de achttien districten die de dagelijkse zaken in de miljoenenstad regelen, zijn er nu zeker zeventien waar pro-democratische politici een meerderheid hebben. Zij behaalden meer dan de helft van de 452 zetels, waarvan de pro-Chinese partijen in 2015 nog driekwart veroverden. Een aantal bekende en invloedrijke pro-Chinese kandidaten is zijn of haar zetel kwijtgeraakt. 

Meer dan 70 procent van de kiezers ging stemmen, een enorme stijging sinds vier jaar geleden. In absolute aantallen haalden de pro-Chinese kandidaten iets meer stemmen dan in 2015, maar de democraten kwamen zo massaal op dat zij bijna alle zetels wonnen. “Dit is de kracht van de democratie. Dit is een democratische tsunami,” zei Tommy Cheung, een voormalige studentenleider die een zetel won in de districtsraad van Yuen Long, dichtbij de Chinese grens.

Geen direct effect

Een direct effect op het bestuur van de stad hoeft deze uitslag volgens de regels niet te hebben. De districtsraden houden zich onder meer bezig met het ophalen van vuilnis, het aanleggen van speeltuintjes en het organiseren van culturele activiteiten. Wel vaardigen de districtsraden ook afgevaardigden af naar een college dat de hoogste leider kiest. Maar veel belangrijker is het signaal: na een half jaar van hevige protesten waren de verkiezingen in feite een referendum geworden over het stadsbestuur.

In dat referendum hebben de Hongkongers duidelijk gekozen en dat zonder wanklanken. Het bleef dit weekend voor het eerst in maanden rustig in de stad, ook al moesten veel mensen uren wachten voor zij hun stem konden uitbrengen. De overwinning is door de pro-democratische politici en kiezers rustig en beschaafd gevierd en de politie hield zich op de achtergrond. 

Een nieuw probleem voor Peking

Voor de communistische leiders in Peking is dit resultaat een nieuw probleem. De kiezers in Hongkong hebben, bij de eerste mogelijkheid die ze hadden, hun steun gegeven aan kandidaten die de invloed van China in hun stad willen beperken. Hongkong heeft sinds de overdracht door Groot-Brittannië in 1997 een beperkte vorm van zelfbestuur en democratie. De demonstranten eisen volledige democratie, ook in het kiezen van hun hoogste leider. De inwoners van Hongkong zullen nu verwachten dat het stadsbestuur en Peking luisteren naar hun ondubbelzinnige uitspraak.

De leider van Hongkong, Carrie Lam, heeft in voorzichtige bewoordingen erkend dat de kiezers met haar bestuur hebben afgerekend. “In het algemeen denk ik dat de verkiezingsuitslagen weergeven dat het publiek erg ontevreden is met de regering.” Maar Lam verbond nog niet direct conclusies aan het voor haar vernietigende resultaat. Lam zal ook afwachten wat Peking nu wil.

Dat is nog niet direct duidelijk. “Wat er ook gebeurt, Hongkong blijft een deel van het Chinese grondgebied”, zei minister van buitenlandse zaken Wang Yi, die op reis is in Japan. “Alle pogingen om Hongkong te vernietigen of de stabiliteit en de ontwikkeling te schaden, kunnen onmogelijk slagen.” Wie daartoe pogingen doen, zei Wang er niet bij. Hij lijkt te volharden in het Chinese mantra dat ‘buitenlandse krachten’ Hongkong proberen te ondermijnen.

Nog een tegenvaller voor Peking is het geringe effect van de gigantische propagandamachine. Die heeft de afgelopen maanden op volle toeren gedraaid, met als doel om de demonstranten in Hongkong als onverantwoordelijke en gewelddadige relschoppers neer te zetten. De Chinezen hoefden daarvoor geen nepbeelden te fabriceren, want demonstranten hebben de politie inderdaad met stenen en brandbommen belaagd.

Maar in de Chinese propaganda, vooral op sociale media, bleven de beelden van agenten die keihard terugslaan natuurlijk achterwege. De kiezers in Hongkong hebben zich blijkbaar niet laten beïnvloeden door de gekleurde en opruiende berichtgeving in de pro-Chinese media.

Lees ook: 

De verkiezingen Hongkong gaan ook over het harde optreden tegen demonstranten

In de lange rijen voor de stembureau’s verwachtte bijna niemand dat de oppositie iets kan veranderen. Maar een stem is ook een oordeel over het geweld in Hongkong.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden