Oekraïne-oorlog

Grootste kerncentrale van Europa bijna in Russische handen; hevige strijd rond Marioepol en Charkov

De Zaporizhzhya-centrale nabij Enerhodar, de grootste kerncentrale van Europa, hier op archiefbeeld.  Beeld REUTERS
De Zaporizhzhya-centrale nabij Enerhodar, de grootste kerncentrale van Europa, hier op archiefbeeld.Beeld REUTERS

Terwijl onderhandelaars van Rusland en Oekraïne verder praten, woedt de strijd in het land voort. In het zuidelijke Zaporizja naderen Russische troepen Europa’s grootste kerncentrale.

Eric Brassem

Rusland en Oekraïne begonnen donderdag aan een tweede ronde van onderhandelingen over een bestand, maar al na enkele uren praten gingen de delegaties weer uiteen. Volgens de Oekraïense delegatie zijn de ‘gewenste resultaten’ niet bereikt maar is er besloten om humanitaire corridors in te stellen in steden die door het Russische leger belaagd worden, zodat inwoners de steden veilig kunnen verlaten. Ook zou er gepraat zijn over een tijdelijke wapenstilstand rondom zulke corridors.

Wanneer de besproken maatregelen in zouden gaan is niet bekend gemaakt, vooralsnog lijkt daar geen sprake van. In de omsingelde stad Marioepol, in het zuiden, belet het Russische leger nog altijd dat de inwoners vluchten. Beide delegaties hebben toegezegd een derde ronde van onderhandelingen te houden, waarschijnlijk zullen die volgende week van start gaan.

Lees de laatste ontwikkelingen rond de oorlog in Oekraïne in ons liveblog.

Een definitief einde aan de strijd ligt nog meer buiten beeld dan een gevechtspauze. Rusland zal zijn ‘militaire operatie’ in Oekraïne ‘tot het einde’ voortzetten, zei buitenlandminister Sergej Lavrov voorafgaand aan het overleg, in een interview op de Russische staatstelevisie. Hij zei erop te vertrouwen dat een ‘oplossing’ wordt gevonden voor de strijd.

Maar in Russische ogen ligt de ‘oplossing’ nog ver weg, zo is uit zijn woorden op te maken. Lavrov zei dat Oekraïne een bedreiging vormt voor Rusland, en dat ‘president Zelenski regeert over een maatschappij waar nazisme hoogtij viert’. Oftewel: eerste doel blijft Oekraïnes ‘neutraliteit’ (de Russen spreken van ‘demilitarisering’), en regimeverandering, oftewel ‘denazificatie’, het tweede. Zonder uitschakeling van Zelenski en zijn regering in Kiev zal dat niet gaan, dus valt te vrezen dat de ‘militaire technische operatie’ nog lang kan duren.

Ondertussen worden de sancties tegen Rusland alsmaar uitgebreid. Donderdag kondigden de VS wederom nieuwe sancties aan, ditmaal tegen acht van Poetins vertrouwelingen - waaronder zijn woordvoerder Dimitri Peskov - en negentien oligarchen.

Serhii, de vader van tiener Iliya, rouwt om de dood van zijn zoon in een ziekenhuis in het door Russische troepen belegerde Marioepol.  Beeld AP
Serhii, de vader van tiener Iliya, rouwt om de dood van zijn zoon in een ziekenhuis in het door Russische troepen belegerde Marioepol.Beeld AP

De toestand rond de hoofdstad blijft zeer gespannen, met de dreiging van een enorme hoeveelheid troepen en materieel onderweg naar de stad. Maar de 60 kilometer lange colonne die zich aan de noordkant op dertig kilometer van het stadscentrum bevindt, lijkt weinig op te schieten. “Hardnekkig Oekraïens verzet, mechanische gebreken en verkeersverstopping” zijn daarvan de oorzaak, aldus het Britse ministerie van defensie.

De hoofdstad beleefde een relatief rustige nacht en dag. ‘Moeilijk, maar onder controle’, omschreef de Kievse burgemeester Vitali Klitsjko de toestand. Het centrale stadsverwarmingssysteem dat woensdagavond werd beschadigd doordat een neergehaalde Russische raket erop neerstortte kan snel worden gerepareerd, zei hij.

null Beeld Bart Friso
Beeld Bart Friso

De toestand in Marioepol verslechtert, grootste kerncentrale van Europa bijna in Russische handen

Waar het Russische offensief bij Kiev lijkt te stokken, wordt in het zuiden duidelijk dat de kuststrook vrijwel in Russische handen is gekomen. Volgende doel in het zuiden zal naar verwachting ook zijn om de kust met de Zwarte Zee te controleren, waardoor Oekraïne wordt afgesloten van zee.

Donderdag werd nog zwaar gevochten in het omsingelde Marioepol. In de voornaamste havenstad aan de Zee van Azov ‘verslechtert de toestand met het uur', zei een inwoner tegen persbureau AFP. De Russische belegeraars raken volgens de lokale autoriteiten voortdurend en opzettelijk burgerdoelen, waardoor water, verwarming en stroom zijn uitgevallen, en ze beletten evacuaties of bevoorrading van de stad. Omdat telefoonverbindingen er zijn uitgevallen kunnen ambulances niet uitrukken als ergens gewonden zijn gevallen.

In Cherson is de strijd gestreden, zo bevestigen lokale autoriteiten. In de stad zijn volgens ooggetuigen tanks en troepen gezien. Cherson is de eerste grote Oekraïense stad (285.000 inwoners) die gevallen is.

Om de steden Charkov, in het oosten, en Tsjernihiv, in het noorden, wordt zwaar gevochten. Ook in meer centraal gelegen delen woedt de strijd. Ten zuiden van de industriestad Zaporizja naderen de Russen Enerhodar, waar Europa’s grootste kerncentrale staat. Volgens de burgemeester van de stad wordt er in de buitenwijken al gevochten. In de stad Dnipro (voorheen Dnjepropetrovsk) maken inwoners zich op voor de strijd, door barricaden op te werpen en voorraden molotovcocktails aan te leggen.

Beide steden liggen aan de Dnjepr, de scheidslijn tussen Oost- en West-Oekraïne. Het Russische leger en Oekraïense separatisten uit de Donbas proberen het Oekraïense leger tot de Dnjepr terug te dringen.

Lees ook:

Kabinet roept op tot vastleggen en bestraffen Russische oorlogsmisdaden

Het kabinet ziet hoe de Russische agressie zich steeds meer richt op civiele doelen. Volgens premier Rutte is het daarom van groot belang dat eventuele oorlogsmisdaden worden vastgelegd.

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2023 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden