Verenigd Koninkrijk

Grootste belastingverlaging in 50 jaar moet economie VK uit slop trekken

De Britse minister van financiën Kwasi Kwarteng presenteerde vrijdag zijn nieuwe plannen.  Beeld ANP / EPA
De Britse minister van financiën Kwasi Kwarteng presenteerde vrijdag zijn nieuwe plannen.Beeld ANP / EPA

De meeste belastingverlaging komt ten goede aan bedrijven en rijke Britten. Hun investeringen moeten volgens de nieuwe Conservatieve regering de economie stimuleren.

Niels Posthumus

Britten die veel geld verdienen zullen onder de nieuwe Conservatieve regering van premier Liz Truss minder belasting gaan betalen. Een vrijdag aangekondigd, reusachtig belastingverlagingspakket komt vooral grootverdieners en het bedrijfsleven ten goede. Om het Verenigd Koninkrijk uit de huidige economische malaise te trekken, legde minister van financiën Kwasi Kwarteng uit, moet de kracht van de private sector worden ‘ontketend’. Daarbij lijken hij en Truss te vertrouwen op het aloude, maar omstreden economische trickle down effect (doorsijpeleffect).

Kwarteng kondigde aan de hoogste Britse inkomensbelastingschaal van 45 procent te zullen schrappen. Dus gaan ook Britten die omgerekend meer dan 170.000 euro per jaar verdienen vanaf 2023 maximaal 40 procent inkomensbelasting betalen. De onderste belastingschaal gaat slechts met 1 procent omlaag. Verder draaide de minister een verhoging van de inkomensafhankelijke belasting voor gezondheidszorg terug. Ook dat levert rijke Britten meer geld op dan wie minder verdient.

Daarnaast schrapte Kwarteng het wettelijk vastgelegde maximum voor bankiersbonussen. Want de sector moet concurrerend blijven. En hij zal mensen die een huis kopen minder vaak zegelrechtsbelasting laten betalen. Dat moet starters op de woningmarkt helpen. Ook een geplande verhoging van de winstbelasting voor bedrijven is van tafel. Die blijft met 19 procent internationaal gezien erg laag.

Truss doet er een schepje bovenop

Het is volgens econoom Paul Johnson de meest omvangrijke belastingverlaging in het VK in vijftig jaar: goed voor 50 miljard euro. Premier Truss lost er niet alleen de belofte uit haar campagne voor het premierschap mee in, maar doet er zelfs een schepje bovenop.

Het trickle down effect veronderstelt dat als de rijken en bedrijven in een land meer verdienen, zij dat geld investeren. Daardoor groeit de economie en profiteren indirect ook de minder welvarende groepen in de samenleving. Het beleid werd in de jaren tachtig onder Truss’ politieke voorbeeld Margaret Thatcher populair.

Maar buiten neoliberale kringen wordt er inmiddels aan getwijfeld. Bedrijven kunnen immers ook besluiten hun winsten niet te investeren. En de rijken kunnen hun extra geld op de bank zetten. Dan druppelt er niets door naar de onderste lagen van de samenleving. Het Internationaal Monetair Fonds (IMF) liet in een rapport uit 2015 weinig heel van dit doorsijpeleffect.

Kwarteng noemde de zucht van zijn regering naar economische groei ‘moedig en onbeschaamd’. Bijkomend risico is alleen wel dat zij de al hoge inflatie verder in de hand werkt. De Britse centrale bank verhoogde donderdag de rente naar 2,25 procent: het hoogste punt in veertien jaar. En zelfs dat is volgens veel experts niet genoeg. Renteverhogingen beteugelen de inflatie, maar remmen groei. De centrale bank lijkt dus beleid te moeten voeren dat haaks staat op dat van de regering.

Truss en Kwarteng gaan er echter van uit dat de inflatie onder controle blijft, doordat zij eerder een maximumprijs voor energie in het land aankondigden. Die zal bovendien vooral juist armere Britten helpen. Maar ook dat beleid gaat volgens Kwarteng alleen al in het eerste halfjaar zo’n 70 miljard euro kosten. De Britse staatsschuld loopt dus stevig op.

Lees ook:

Truss belooft het VK te zullen regeren als echte Conservatief

Een waslijst aan problemen ligt klaar voor de nieuwe Britse premier Liz Truss. Na weken van uitgelekte proefballonnetjes belooft ze nu te zullen leveren.

Liz Truss bevriest de energieprijs, maar van welk geld?

De energieprijs voor huishoudens in het Verenigd Koninkrijk wordt voor twee jaar bevroren, die voor bedrijven voor een halfjaar. Dat kost tientallen miljarden, die het VK niet zomaar heeft.

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden