Terreurdreiging Niger

Groeiend jihadisme in Niger dreigt test te worden voor Europa

Franse pantserwagens op patrouille in Burkina Faso. De Franse militairen werken in hun strijd tegen jihadistische milities samen met troepen van de zogenoemde G5, bestaand uit Mali, Niger, Tsjaad, Mauritanië en Burkina Faso. Beeld AFP

Een bloedige aanval van jihadisten in Niger illustreert een toenemend probleem, ook voor Europa.

Jihadistische strijders op motorfietsen en pick-uptrucks hebben woensdag zeker 71 regeringssoldaten gedood bij een aanval op een legerbasis in het West-Afrikaanse Niger. Het was de dodelijkste islamistische aanval tot nu toe in het woestijnachtige Niger. De actie illustreert de toenemende jihadistische dreiging in de arme Sahellanden ten zuiden van de Sahara.

De strijders gebruikten zelfmoordvoertuigen om door de verdediging van het legerkamp in de plaats Inates te breken. Daarna drongen ze de basis binnen, waar ze drie uur lang strijd leverden. Volgens een legerwoordvoerder kwamen veel militairen om doordat munitie- en brandstofopslagplaatsen explodeerden.

Beeld Sander Soewargana

De aanval is opgeëist door Islamitische Staat West-Afrikaanse Provincie, een lokale groep die gelieerd is aan terreurbeweging IS. Een legerwoordvoerder sprak tegenover het Franse persbureau AFP van ‘zwaar bewapende terroristen’. De Nigerese president Mahamadou Issoufou keerde direct na de aanval vervroegd terug van een top in Egypte. Hij ging in spoedoverleg met zijn veiligheidsraad en sprak via Twitter van een ‘tragedie’. 

De onverschilligheid groeit 

De huidige geweldsgolf in de Sahel begon toen islamisten in 2012 in opstand kwamen in het noorden van Mali. Van daaruit verspreidde het zich naar de rest van het gebied, vooral naar Burkina Faso en Niger.

Verschillende jihadistische milities, deels gelieerd aan IS en Al-Qaida, voeren tegenwoordig steeds grotere en gewaagdere acties uit. Zij bedienen zich hierbij onder meer van wapentuig uit het chaotische Libië en maken ook wapens buit bij hun aanvallen op regeringstroepen. Hierdoor groeit de onveiligheid. Het leger van Nigers buurland Mali sloot de afgelopen tijd een reeks kleinere posten om te voorkomen dat ze worden overlopen.

Westerse landen ondersteunen troepen van de zogenoemde G5 Sahel – een antiterreuralliantie bestaande uit Mali, Niger, Tsjaad, Mauritanië en Burkina Faso – bij hun strijd tegen de jihadisten. Daartoe trainen zij onder meer lokale eenheden. De Verenigde Staten hebben in de Nigerese stad Agadez, aan de rand van de Sahara, ook een basis opgezet voor gewapende drones, waarmee ze islamistische strijders bestoken.

Bovendien is in Mali een VN-vredesmissie gestationeerd, die de wankele Malinese regering in het zadel houdt. En zo’n 4500 militairen van de vroegere koloniale overheerser, Frankrijk, strijden in het kader van hun Operatie Barkhane tegen de islamisten.

Topoverleg over Sahel uitgesteld

De aanval in Mali vond plaats enkele dagen voor een geplande top in Frankrijk van president Macron met de leiders van vijf Sahellanden. Franse militairen die in de regio tegen islamisten strijden, zien zich geconfronteerd met toenemende anti-Franse sentimenten.

Macron vroeg daarom een duidelijke bevestiging van de Sahelleiders dat Franse troepen er opereren op verzoek van de landen zelf. Maar na de aanval werd de top uitgesteld tot begin volgend jaar. Frankrijk houdt momenteel zijn moeizame Sahelmissie tegen het licht.

Vorige maand kwamen in Mali dertien Franse militairen om toen twee heli’s tegen elkaar botsten. Veel Fransen zijn sceptisch over de kans op succes. De linkse partij La France Insoumise eiste onlangs een exitstrategie.

Trump wil terugtrekken 

Maar ondanks deze inspanningen lijkt de situatie de laatste tijd te verslechteren, wat inmiddels ook een test dreigt te worden voor Europa. Want de Amerikaanse president Donald Trump wil de militaire betrokkenheid van de VS in de Sahel terugschroeven. Trump vindt dat Europese landen dit probleem in hun ‘achtertuin’ vooral zelf moeten oplossen.

Mede daarom probeert Frankrijk nu onder de codenaam ‘Tacouba’ een nieuwe missie van Europese elite-eenheden van de grond te krijgen, om zo het Malinese leger te ondersteunen. Of deze missie er komt en of de Europeanen het tij kunnen keren, zal de komende tijd moeten blijken.

Lees ook:

Frankrijk heeft het zwaar in Mali, maar wil van geen wijken weten

Het Franse leger verloor dertien militairen bij een helikopterongeluk in Mali. Het pijnlijke verlies vestigt de aandacht op de moeizame strijd tegen jihadisten in Afrika.

VN-chef wil internationale actie tegen terrorisme in West-Afrika

António Guterres, secretaris-generaal van de VN, pleitte op een top voor een steviger internationaal ingrijpen in West-Afrika en de Sahel.

‘De Nederlandse vredesmissie in Mali leidde tot meer jihad’

De Leidse hoogleraar Mirjam de Bruijn valt maar meteen met de deur in huis. Die VN-vredesmissie in Mali, waar ook Nederlandse troepen aan hebben meegedaan, is faliekant mislukt. Het jihadisme is erdoor aan de winnende hand.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden