Cyprus

Griekenland is woedend: Turks-Cyprioten heropenen omstreden spookstrand

Bezoekers van het door de Turks-Cypriotische autoriteiten heropende strand van Varosha op het gedeelde eiland Cyprus, gezien vanuit een geplunderd gebouw. Varosha was sinds 1974 afgegrendeld, nadat de Grieks-Cypriotische bevolking van de badplaats was gevlucht voor het Turkse leger. De heropening is controversieel omdat die slechts enkele dagen voor de verkiezingen op het Turks-Cypriotische deel van Cyprus wordt doorgevoerd.Beeld AFP

Nieuwe onrust in de toch al gespannen oostelijke Middellandse Zee. De Turks-Cypriotische autoriteiten hebben donderdag het strand van de plaats Varosha opengesteld voor publiek. Griekstalig Cyprus en Griekenland zijn woedend.

Voor het eerst in 46 jaar waren er donderdag weer strandgasten te zien in Varosha. De voorstad van Famagusta, aan de oostkust, was de belangrijkste toeristische bestemming op het ongedeelde Cyprus, vooral vanwege zijn paradijselijke stranden. Dat veranderde na de Turkse invasie in 1974, die weer een reactie was op een mislukte Griekse coup. De 39.000 grotendeels Grieks-Cypriotische inwoners moesten halsoverkop vluchten en Varosha kwam onder Turks bestuur, net als een derde van het hele eiland. 

Maar anders dan de rest van dat bezette deel, bleef Varosha onbewoond. Er kwam een hek omheen en tot op de dag van vandaag is het Turks militair gebied. Het stadje werd geplunderd en veranderde langzaam in een spookstad, die steeds verder overgenomen wordt door de natuur.

Onderhandelingen muurvast

Diverse VN-resoluties roepen de Turken al jaren op Varosha onder VN-bestuur te brengen, zoals al het geval is in een bufferzone die dwars over het eiland loopt van west naar oost, en ook de hoofdstad Nicosia in tweeën deelt. Bij de slepende onderhandelingen over hereniging tussen het Griekstalige zuiden en het Turkstalige noorden, die nu alweer jaren muurvast zitten, eisen de Grieks-Cyprioten steevast dat zij Varosha weer in handen kregen. Daarvan was ook sprake in een vredesakkoord in 2004, maar dat werd door de Grieks-Cyprioten in een referendum verworpen. Al eerder dit jaar hintten de Turks-Cypriotische autoriteiten met de steun van Ankara op heropening.

Dinsdag bleek dat zij de daad bij het woord gingen voegen. Premier Ersin Tatar van Noord-Cyprus, internationaal erkend door geen enkel ander land dan Turkije, onthulde het plan om het strand te openen dinsdag samen met de Turkse president Erdogan. Die voegde eraan toe dat hij hoopt dat heel Varosha binnenkort open kan.

De Turks-Cyprioten lieten er geen gras over groeien: woensdag al gingen bulldozers aan het werk om een passage naar het strand aan te leggen door de overwoekerde straten van Varosha. Een dag later mochten bezoekers via een checkpoint naar binnen, maar het is verboden gebouwen te betreden of beelden te maken. Desondanks publiceerden Turks-Cypriotisch media donderdag filmpjes en foto's waarop te zien is dat het skelet van Varosha nog goed overeind staat. Ruim achthonderd badgasten waagden zich aan een historisch dagje aan zee, te midden van karkassen van hotels, winkels en huizen, zich vergapend aan de vergane glorie. 

Grove provocatie

Vanwege het tijdstip wordt de heropening van het strand van Varosha allereerst gezien als verkiezingsstunt van premier Tatar, die zondag hoopt te worden gekozen als president. Maar Griekstalig Cyprus en Athene zien de gebeurtenis als een grove provocatie, net nu de Turken hadden toegezegd weer om tafel te willen. Al maanden is er een hoogoplopend conflict over maritieme grenzen in de oostelijke Middellandse Zee, dat tot een kookpunt kwam toen Turkije er onderzoek ging doen naar gasvoorraden. 

Cyprus gaat de situatie nu aankaarten bij onder meer de EU en de Verenigde Naties. Secretaris-generaal van de VN Antonio Guterres heeft zijn bezorgdheid over de ontwikkelingen uitgesproken, en roept de partijen op af te zien van eenzijdige handelingen die de hervatting van vredesbesprekingen op Cyprus kunnen ondermijnen.

Lees ook:

Een toeristische spookstad

Alle inwoners uit Varosha, voor het overgrote deel Grieks-Cyprioten, zijn gevlucht na de inval. Het Turkse leger zette er een hek omheen en laat sindsdien niemand meer binnen.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden