Eilanden

Grensconflicten Griekenland en Turkije lopen nog hoger op

Politie patrouilleert langs een stalen muur bij de Evros rivier, vak bij Poros, bij de Grieks-Turkse grens.  Beeld AP
Politie patrouilleert langs een stalen muur bij de Evros rivier, vak bij Poros, bij de Grieks-Turkse grens.Beeld AP

De relatie tussen de buurlanden en Navo-partners verslechtert. Turkije en Griekenland vinden steeds meer twistpunten.

Thijs Kettenis

De spanning tussen Griekenland en Turkije loopt verder op. Athene heeft het leger op de oostelijke eilanden in de Egeïsche Zee, op een steenworp afstand van Turkije, in staat van paraatheid gebracht. De Griekse regering reageert daarmee op dreigementen van Ankara. De Turkse minister van buitenlandse zaken Mevlüt Cavusoglu zei donderdag dat zijn land ‘verdere stappen’ onderneemt, als Griekenland de eilanden niet demilitariseert.

Na diverse oorlogen en geschillen kwamen eilanden als Lesbos, Samos en Rhodos, ooit onderdeel van het Ottomaanse Rijk, via verdragen in 1923 en 1947 in Griekse handen. Afgesproken werd toen ook dat die vrij zouden blijven van militairen, zonder daar een termijn aan te verbinden. Turkije betwist nu opnieuw de Griekse soevereiniteit op de eilanden, zolang Athene het leger daar niet weghaalt. Griekenland sprak donderdag in een brief aan de Verenigde Naties van een flagrante schending van de verdragen en het internationaal recht.

Ook over de loop van de grens in zee steggelen de buurlanden al jaren. Turkije kondigde zaterdag aan bodemonderzoek te gaan doen in twee gebieden tussen de Griekse eilanden Skyros, Agios Efstratios en Lesbos. Athene tekende direct protest aan.

Hek verlengd

Ook over een ander twistpunt kwamen de verhoudingen dit weekend verder op scherp te staan. De Griekse minister van migratie Notis Mitarakis kondigde zondag op tv-zender Skai aan dat het hek op de landgrens met Turkije, bedoeld om migranten tegen te houden, met nog eens 80 kilometer zal worden verlengd. Eerder werd het al uitgebreid van 15 naar 25 kilometer. Griekenland vreest dat Turkije van plan is migranten naar de grens te sturen om de druk op te voeren, net als het land begin 2020 al deed.

De maatregelen die Athene nu afkondigt vormen een verdere escalatie na twee weken waarin de verhoudingen rap verslechterden. De Griekse premier Kyriakos Mitsotakis riep de Verenigde Staten in een toespraak tot het Amerikaanse Congres op geen straaljagers te leveren aan Turkije – iets waarover de Amerikanen nog twijfelen. President Recep Tayyip Erdogan reageerde daarop getergd dat Mitsotakis voor hem ‘niet meer bestaat’. Griekenland meldt dat het aantal Turkse schendingen van zijn luchtruim, die altijd al regelmatig voorkomen, de afgelopen weken explosief is gegroeid. Eén straaljager vloog zelfs vlak bij de stad Alexandroupoli, 20 kilometer over de grens.

Dat de situatie echt uit de hand loopt, is lastig voor te stellen. Beide landen zijn lid van de Navo en hebben geen belang bij een gewapend conflict. Maar ondenkbaar is het evenmin: in 1996 werd ternauwernood een oorlog voorkomen dankzij tussenkomst van de Verenigde Staten, na een hoogoplopende ruzie over het eigendom van twee rotsen.

Iran

Athene heeft protest aangetekend bij Iran nadat dat land vrijdag twee Griekse olietankers had geconfisqueerd. Volgens Griekenland landde een Iraanse marinehelikopter op een van de schepen en werd de bemanning gevangengenomen. Teheran had even tevoren vergelding aangekondigd voor de inbeslagname door Griekse autoriteiten van een Iraanse olietanker, vorige maand, op grond van internationale sancties. De bemanning van de twee Griekse schepen zit niet meer vast, maar is wel gedwongen naar een Iraanse haven te varen. Athene beschuldigt Teheran van piraterij.

Lees ook:

Griekenland en Turkije ruziën over de levering van Amerikaanse straaljagers

De Turkse president Erdogan probeert de levering van Amerikaanse straaljagers door te drukken, tot ergernis van rivaal Griekenland.

De Grieken zetten zich schrap tegen de Turken en schroeven hun defensie-uitgaven sterk op

Griekenland is zijn strijdkrachten voor vele miljarden euro’s aan het moderniseren. Volgens Athene is dat nodig vanwege de Turkse dreiging. ‘We kunnen niet naïef zijn’, zegt premier Mitsotakis.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden