Europese grenscontrole

Grensbewaker Frontex onderzoekt zichzelf en ziet geen misstanden

Een medewerker van Frontex houdt de Griekse kust bij Molyvos in de gaten.  Beeld Isopix
Een medewerker van Frontex houdt de Griekse kust bij Molyvos in de gaten.Beeld Isopix

Bewijs van rechtenschendingen heeft Frontex niet kunnen vinden, concludeert het agentschap na intern onderzoek. Europarlementariër Tineke Strik vraagt zich af of Frontex wel grondig genoeg heeft gezocht.

Frontex ligt al maanden onder vuur, maar voor het schenden van fundamentele rechten is geen bewijs gevonden, concludeerde het EU-grensagentschap gisteren zelf in een rapport.

Aanleiding voor het onderzoek zijn de beschuldigingen van een groep onderzoeksjournalisten eind vorig jaar over de rol van Frontex bij ‘pushbacks’ op zee tussen Griekenland en Turkije. Het Europese grensagentschap greep volgens de journalisten niet in toen migranten door de Griekse kustwacht werden teruggestuurd; bij een aantal incidenten zou het zelfs betrokken zijn geweest. Maar daarvoor heeft de interne werkgroep geen bewijs kunnen vinden. Althans niet bij de acht van de dertien incidenten die ze onderzocht. In de andere vijf gevallen was het niet mogelijk om vast te stellen wat er is gebeurd, concludeert het rapport.

Veertig mensenrechtenwaarnemers

Het monitoren en rapporteren van incidenten moet wel beter, staat in de aanbevelingen te lezen. Het EU-grensagentschap zegt daar nu werk van te maken. Zo heeft het beloofd binnen een paar weken een eerste groep van uiteindelijk veertig mensenrechtenwaarnemers aan te stellen. Die hadden eigenlijk al afgelopen december aangenomen moeten zijn. Waarom daar niet meer vaart achter is gezet, wordt niet helemaal duidelijk.

Bij Europarlementariër Tineke Strik (GroenLinks) blijven na het lezen van het rapport nog wel meer vragen over. “Bij een van de incidenten beweerde de Griekse kustwacht bijvoorbeeld dat een groep mensen die ze in het donker op een rubberboot in zee aantrof niet om bescherming vroeg. Maar hoe bepaal je in die context of het veilig is om hen terug te sturen?”

Ook vindt de Europarlementariër het aantal bronnen dat de werkgroep heeft geraadpleegd - de Griekse autoriteiten en Frontex-medewerkers - wel erg beperkt. “Ze had bijvoorbeeld ook de Griekse ombudsman die eveneens onderzoek doet naar pushbacks of hulporganisaties die getuigenissen van vluchtelingen hebben opgetekend om informatie kunnen vragen.”

Alarmbellen

Zelf belooft Strik het anders aan te pakken bij het onderzoek naar het functioneren van Frontex dat ze namens het Europees Parlement leidt. Daarbij zal vooral worden gekeken naar de manier waarop het agentschap omgaat met meldingen van misstanden. “Wanneer gaan er alarmbellen rinkelen?”

De acht zaken die het agentschap nu als afgerond beschouwt zullen daarbij opnieuw onder de loep worden genomen. “Maar we zullen ook andere incidenten onderzoeken die onder andere op de Middellandse Zee, in Kroatië en in Hongarije hebben plaatsgevonden.” Strik hoopt de uitkomsten van het onderzoek nog voor de zomer te kunnen presenteren.

Ondertussen ligt Frontex ook onder de aandacht van de Europese Ombudsman en doet de Europese fraudewaakhond OLAF onderzoek naar mogelijk wanbeheer bij het agentschap.

Lees ook:
Het ene na het andere schandaal: wie controleert EU-grensbewaker
Frontex?

Het ene schandaal na het andere stapelt zich op rondom Frontex, de grens- en kustwacht van de Europese Unie. Het agentschap is in korte tijd flink uitgebreid. En met de groei neemt ook de kritiek op Frontex toe. Portret van de eerste EU-organisatie in uniform.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden