Pandemie

Geruststellende woorden van Trump, maar een onheilspellende nieuwe corona-patiënt

President Donald Trump houdt tijdens de persconferentie een kaart omhoog met daarop de landen die het best en slechts voorbereid zijn op een epidemie.Beeld AFP

De kans is heel klein dat het nieuwe coronavirus in de VS om zich heen zal grijpen. Daarvan is president Donald Trump overtuigd, zo zei hij woensdagavond op een persconferentie, vergezeld van zijn minister van volksgezondheid en kopstukken van de grote medische instituten van de Amerikaanse overheid.

Maar ongeveer op hetzelfde moment maakte een van die instituten, het Centre for Disease Control (CDC) bekend dat het nieuwe coronavirus voor het eerst is vastgesteld bij een Amerikaan die geen bekende band heeft met China of een ander land waar de ziekte heerst. Dat kan betekenen dat het virus al algemener voorkomt onder de Amerikaanse bevolking dan tot nu toe uit ziektegevallen en tests bekend was.

En met zijn uitspraken nam de president, zonder het met zoveel woorden te zeggen, afstand van de mening van zijn deskundigen dat het coronavirus op enig moment ook in de VS om zich heen zal grijpen. Die inschatting gaf dinsdag het hoofd van de afdeling vaccinaties van de CDC, Nancy Messonnier, op een persconferentie. “Het is geen kwestie meer van of dit zal gebeuren, maar meer wanneer het precies zal gebeuren.” Ze riep het Amerikaanse publiek op “zich met ons er op voor te bereiden dat dit erg kan worden”, zei ze.

Maar dat viel slecht bij het Witte Huis, waar president Trump volgens mediaberichten ook al geërgerd was door media die meldden dat zijn regering slecht voorbereid was op een mogelijke epidemie. “MSDNC en CNN met hun lage kijkcijfers en nepnieuws doen al het mogelijke om het Caronavirus zo erg mogelijk te laten lijken”, twitterde hij woensdagochtend. Per ongeluk schreef hij de naam van het virus verkeerd, maar vermoedelijk expres spelde hij de linkse zender MSNBC met de letters ‘DNC’ erin, de afkorting van ‘Democratisch Nationaal Comité’.

Bezuinigingen

Die Democraten, aangevoerd door voorzitter Nancy Pelosi van het Huis van Afgevaardigden, hadden erop gewezen dat Trump in 2018 de post van coördinator voor pandemieën afschafte bij de Nationale veiligheidsraad. In de onlangs door Trump ingediende begroting staan bovendien voor komend jaar bezuinigingen van 16 procent van het budget van de CDC.

Van die bezuinigingen zal het niet komen, omdat het Congres uitmaakt waar geld naartoe gaat, en zowel Republikeinen als Democraten die bezuinigingen niet willen. Woensdag zeiden beide partijen ook dat ze de 2,5 miljard dollar die Trump heeft gevraagd om te kunnen reageren op de mogelijke komst van het corona-virus niet genoeg vinden.

Volgens Trump zal hij geen nee zeggen tegen een hoger bedrag, maar is de kans klein dat het nodig zal zijn. Hij voorafgaand aan de persconferentie tot zijn verbazing gehoord dat door het griepvirus jaarlijks tienduizenden doden vallen in de VS, en vergeleek dat met de zestig gevallen die tot nu toe in de VS bekend zijn.

Dat het coronavirus in de VS nog nauwelijks aanwezig is, was volgens hem te danken aan zijn doortastende optreden, met name het sluiten van de Amerikaanse grenzen op 31 januari voor alle niet-Amerikanen die de laatste 14 dagen in China zijn geweest. Hij hield de mogelijkheid open, dat verbod uit te breiden tot andere landen waar de ziekte om zich heen grijpt.

Verdere daadkracht moet ook het benoemen van vice-president Mike Pence tot corona-coördinator uitstralen. Volgens Trump was het gezondheidsbeleid van de staat Indiana, waar Pence tot 2016 gouverneur was, een voorbeeld voor het land. Daar hadden destijds critici van Pence overigens het nodige op af te dingen. Met zijn verzet tegen het beschikbaar stellen van schone naalden voor drugsverslaafden zou hij hebben bijgedragen aan een felle opleving in 2015 van het aantal hiv-besmettingen in de staat.

Trump roemde de middelen die VS ter beschikking hebben om een epidemie in een vroeg stadium tegen te houden. Hij citeerde een rapport (https://www.ghsindex.org) van de Johns Hopkins Universiteit waarin werd vergeleken hoe goed voorbereid landen daarvoor toegerust zijn. Daarin staan de VS bovenaan (met Groot-Brittannië als tweede en Nederland op nummer 3).

Achterstand

Maar dat algemene goede cijfer is mogelijk niet geldig voor het corona-virus. In de VS worden tot nu toe alleen patiënten met griep- en verkoudheidachtige symptomen getest wanneer ze uit een land komen waar het coronavirus aanwezig is, of contact met iemand hebben gehad. In andere landen wordt breder getest, waardoor meer informatie beschikbaar is over de verbreiding van het virus. De achterstand in de VS zal vermoedelijk nog wel even duren, doordat de daarvoor bestemde test, gemaakt door de CDC, niet in alle gevallen goed blijkt te werken.

Volgens minister van volksgezondheid Alex Azar heeft de overheid daarnaaast slechts 30 miljoen maskers in voorraad die moeten voorkomen dat personeel in ziekenhuizen besmet wordt. Er zijn er 300 miljoen nodig.

De onrust over het coronavirus heeft ook een politieke dimensie. De afgelopen dagen zijn net als elders in de wereld de Amerikaanse effectenbeurzen onderuit gegaan. Als de beleggers gelijk krijgen in hun kennelijke pessimisme over de ontwikkeling van de economie in de komende maanden, is dat slecht voor Trumps kansen om in november opnieuw gekozen te worden. De groeiende economie en de recordkoersen op de beurzen zijn voor veel kiezers een argument om op Trump te stemmen, zelfs al hebben ze op andere gebieden kritiek op hem.

De president weet woensdag de inzakkende koersen gedeeltelijk aan het nieuws over het virus, maar gedeeltelijk ook aan het Democratische kandidatendebat dinsdagavond. Volgens hem stonden daar zes dramatisch slechte kandidaten voor het presidentschap, en zonk beleggers alleen bij bij de gedachte dat een van hen de verkiezingen zou kunnen winnen, de moed in de schoenen. Daarover zei hij hetzelfde als hij eerder had gezegd over een mogelijke corona-epidemie in de VS: “De kans daarop is klein, maar je weet het nooit.”

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden