Onderzoek Raad van Europa

Geheim notitieblok toont opnieuw Kroatisch geweld tegen migranten aan

Een vrouw protesteert tegen de pushbacks bij de grens tussen Kroatië en Bosnië. 
 Beeld AP
Een vrouw protesteert tegen de pushbacks bij de grens tussen Kroatië en Bosnië.Beeld AP

De Kroatische autoriteiten hebben onderzoekers van de Raad van Europa tegengewerkt bij hun onderzoek naar pushbacks van migranten.

Thijs Kettenis

Kroatië is opnieuw in verlegenheid gebracht vanwege het illegaal en met grof geweld terugsturen van migranten naar buurland Bosnië-Herzegovina. Niet alleen vond de Raad van Europa nieuwe bewijzen voor zogeheten pushbacks, ook blijkt dat Kroatische autoriteiten de Raad bij het doen van onderzoek ter plaatse tegenwerkte.

Toen de onderzoekers van de mensenrechtenorganisatie augustus vorig jaar op een politiebureau een kennelijk geheim notitieblok vonden met daarin een lijst van migranten die waren teruggestuurd, probeerden agenten inbeslagname te verhinderen. Daarbij kwam het tot een handgemeen, waarbij de onderzoekers zich van het boekje meester wisten maakten, schrijven ze in hun rapport.

Grove mishandeling van migranten

In het notitieblok staat dat rond de grensplaats Korenica tussen 25 juli en 12 augustus 2020 2373 migranten waren ‘onderschept’ of naar Bosnië ‘omgeleid’. Volgens de officiële statistieken werden in die periode slechts tien migranten aangehouden. Het anti-martelcomité van de Raad, waarin 47 Europese landen samenwerken om de mensenrechten te bevorderen, vond bij onderzoek vlak over de grens in Bosnië verdere aanwijzingen voor grove mishandeling van migranten door de Kroatische politie.

“In een aanzienlijk aantal gevallen hadden de geïnterviewde personen recente verwondingen op hun lichaam. Die zijn onderzocht door forensische artsen in het team. Zij concluderen dat de verwondingen stroken met de vormen van mishandeling waar ze de Kroatische politie van beschuldigen.”

Het gaat daarbij onder meer om littekens na stokslagen. Migranten vertelden verder hoe zij, soms naakt of met hun handen aan elkaar vastgebonden, de grensrivier Korona in werden geduwd. Of hoe zij geboeid met hun gezicht naar beneden lagen waarna agenten hun geweren naast hen in de grond leegschoten.

Hardhandig de rivier ingeslagen

De bevindingen zijn niet nieuw: in oktober al presenteerde een internationale groep onderzoeksjournalisten bewijzen, waaronder beelden waarop drie politieagenten migranten hardhandig de rivier insloegen. Maar de Kroatische regering deed dat toen af als onacceptabel gedrag van eenlingen, en schorste de drie agenten.

De schaduwlijst wijst er nu op dat er wel degelijk een groter systeem achter de pushbacks zit. Volgens beambten die onderzoeksjournalisten spraken, hebben meerdere bureaus zulke lijsten, en wordt het ministerie van binnenlandse zaken regelmatig via officieuze kanalen geïnformeerd.

De onderzoekers hebben hun rapport al ruim een jaar af, maar Kroatië probeerde publicatie tegen te houden. Kroatische media berichtten hoe de regering hen er in een brief van beschuldigt politieagenten te hebben bedreigd en documenten probeerde te stelen.

Grote moeilijkheden in de samenwerking

“Het is de eerste keer sinds het anti-martelcomité Kroatië vanaf 1998 bezoekt, dat er zulke grote moeilijkheden in de samenwerking waren”, valt te lezen. De autoriteiten negeerden verzoeken om informatie en verhinderden toegang tot documentatie. De onderzoekers roepen Kroatië op een eind te maken aan de pushbacks.

Volgens Kroatië is het rapport gebaseerd op onverifieerbare informatie uit Bosnië en is het comité zijn boekje te buiten gegaan. “Het is hypocriet om ons van buitenaf, in Straatsburg, de les te lezen over marteling”, reageerde president Zoran Milanovic. “Op een gegeven moment moet de politie wel een bepaalde vorm van dwang gebruiken.”

Lees ook:

Kroatië ontkent politieke sturing geweld tegen vluchtelingen: ‘Gaat beslist om enkele agenten’

Kroatië en Griekenland gaan geweld tegen vluchtelingen aan de grens onderzoeken. Dat doen ze na de publicatie van beelden waarop onder meer gemaskerde politieagenten migranten mishandelen. De agenten beweren dat ze bevelen kregen uit de hoogste politieke regionen.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden