ReportageOrange County

Gaat Trump weer winnen? Deze slaperige suburb speelt daar een belangrijke rol in

Vrouwelijke Trump-aanhangers. Links naast de banner Evelyn Jones.Beeld Marlo Madlangbayan Gaite-de Joya

In Orange County, een aaneenschakeling van slaperige suburbs ten zuiden van Los Angeles, loopt de politieke spanning in de aanloop naar de presidentsverkiezingen op. Juist dit soort gebieden moeten de Republikeinse president Donald Trump een tweede termijn gaan bezorgen. Hij hoopt er vooral vrouwelijke stemmers voor zich te winnen.

Evelyn Jones (‘in de 40’), is al overtuigd. “Natuurlijk stem ik op president Trump! Voor Covid-19 was de economie beter dan ooit tevoren, nu worden we in onze vrijheden beknot. We hebben hem nodig om het land weer op de rails te krijgen.” Terwijl de president herstelt van Covid-19, blijven Jones en een groep Republikeinse vriendinnen campagne voor hem voeren. “We maken ons veel zorgen en bidden voor hem”, zegt Jones. “Maar we hebben er vertrouwen in dat hij het virus zal verslaan. Hij bewijst dat dat op 74-jarige leeftijd kan.”

Jones staat samen met haar groep vrijwilligers voor de Nixon-bibliotheek in Yorba Linda, een conservatieve en overwegend witte wijk in Orange County. Ze kijkt tevreden toe terwijl een spandoek wordt uitgerold met daarop een grote afbeelding van Trump en de woorden ‘Californië steunt President Trump en rechtshandhaving’. Dan gebaart ze naar de rest van de groep, die naast een aantal witte vrouwen ook bestaat uit Trump-fans van onder andere Chinese en Filippijnse afkomst. “Het maakt niet uit waar je vandaan komt. Wat ons bindt is dat we het beste voor ons land willen.” Dat Trump vrouwonvriendelijk zou zijn, wuift Jones weg. “Hij koos Kellyanne Conway als campagneleider, de eerste vrouw die een succesvolle presidentscampagne runde. Hij heeft zoveel vrouwen benoemd in leiderschapsrollen. Nu schuift hij een vrouwelijke rechter naar voren, wat geweldig is.”

Vrouwen maken vooral in de suburbs het verschil

Trump mikt erop dat dit imago straks bij de stembus vruchten zal afwerpen. Hoewel Hillary Clinton in 2016 procentueel gezien meer vrouwelijke stemmen kreeg dan Trump, wist de huidige president 54 procent van de witte vrouwen aan zich te binden. Jones, oorspronkelijk afkomstig uit El Salvador, behoort tot de 28 procent latino vrouwen die vier jaar geleden voor Trump koos. Vrouwen maakten vooral in de suburbs van bijvoorbeeld Wisconsin en North Carolina, staten waar het politiek gezien beide kanten op kan gaan, een cruciaal verschil voor Trump.

Omdat Trump weet dat de ‘huisvrouwen uit Amerika’s suburbs’ (zoals hij ze in een tweet noemde) hem op 3 november aan een overwinning kunnen helpen, spreekt hij hen tijdens de campagne regelmatig direct toe. Hij belooft vrouwen in de buitenwijken niet alleen voorspoed, maar ook veiligheid: door sociale woningbouw voor mensen met lagere inkomens tegen te houden, zal hij de suburbs intact houden. Volgens critici is dit een nauwelijks verhulde verwijzing naar een gesegregeerd verleden, toen dit soort wijken bijna exclusief wit waren.

In het welgestelde Yorba Linda zwaaien de Trump-fans met Amerikaanse vlaggen naar het voorbijrazende verkeer. Of auto’s uit waardering of protest terugtoeteren, maakt ze niet uit. Zichtbaar zijn, daar gaat het om. En dat lukt. Als een eenzame fietser misprijzend ‘de ondergang van de Amerikaanse democratie!’ blaft, kaatsen ze glimlachend terug: “Hij is ook jouw president!”

Evelyn Jones.Beeld Marlo Madlangbayan Gaite-de Joya

‘Zonder Trump gaan we ten onder aan het socialisme’

Jones en haar mede-vrijwilligers steken veel vrije tijd in Trumps herverkiezing. Vier jaar geleden waren de meesten, onder wie Jones zelf, een stuk minder politiek actief. De manier waarop Trump constant onder vuur ligt vanuit Democratische hoek en de strenge coronamaatregelen die werden opgelegd door het – Democratische – bestuur van hun staat Californië, motiveert ze nu om stemmen te werven. Want niet-Republikeins leiderschap zou desastreus zijn voor het land. “Trump moet blijven”, zegt een oudere vrouw met een rood Make America Great Again-petje. “Anders gaan we ten onder aan het socialisme. Kijk maar naar Cuba en Venezuela.”

Het geïdealiseerde beeld van vroeger waarmee Trump zichzelf aan de huisvrouw verkoopt, speelt in op een angst voor verandering. Want het gezicht van de suburbs in de VS verandert, van ouder en witter naar jonger en meer gekleurd. Amerikanen onder de dertig gaan minder vaak naar de stembus dan hun oudere landgenoten, maar áls ze gaan, kiezen ze statistisch gezien vaker een Democraat. Het is een verschuiving die landelijk te zien is (zie box).

Die is ook zichtbaar in Orange County. In dit gebied met 3 miljoen mensen kwam sinds 1936 steevast een Republikeinse presidentskandidaat als winnaar uit de bus. Tot 2016. Toen kreeg Hillary Clinton meer stemmen dan Trump. 

‘Ik ben geen fan van Biden, maar het alternatief is erger’

“Orange County is vooral de afgelopen tien jaar enorm veranderd”, zegt Alexa Polar (43), die er al haar hele leven woont. “Ik herinner me weilanden en aardbeienvelden van toen ik klein was.” Waar toen fruit groeide, liggen nu snelwegen, huizen, en winkelcentra. Dankzij goedkope grond en steeds wijder verspreid autobezit, trokken tussen 1950 en 1970 miljoenen Amerikanen de stad uit, de nieuwe buitenwijken in. De relatieve betaalbaarheid van de suburbs is de afgelopen jaren door de torenhoge huizenprijzen in de binnenstad opnieuw aantrekkelijk geworden.

Onder de relatief nieuwe inwoners in deze regio zijn dan ook veel studenten en mensen die het dure Los Angeles achter zich hebben gelaten. Ook blijven jongeren die in Orange County zijn opgegroeid er vaker hangen. “Mijn huur is 2200 dollar en ik heb vier slaapkamers en een tuin”, aldus Polar. “De huur is al zes jaar niet omhoog gegaan. Voor die prijs vind je in LA niet meer dan een appartementje.”

Westminster, de wijk waar Polar woont, ligt op slechts twintig minuten rijden van Yorba Linda. In deze ooit voornamelijk witte wijk begonnen zich eind jaren zeventig Vietnamese immigranten te vestigen. Inmiddels wonen daar in de aangrenzende wijk Garden Grove bijna 100.000 Vietnamees-Amerikanen.

Polar zelf is Peruaans-Amerikaans. Ze was zeven maanden oud toen haar ouders vanuit Peru naar Orange County verhuisden. “In de Verenigde Staten bestaat het idee dat Republikeins gelijk staat aan rijkdom en Democratisch aan armoede”, legt ze uit. Haar familie was sinds hun verhuizing naar Amerika dan ook automatisch Republikeins, lacht ze. Zelf stemt ze nu Democratisch. “Ik ben geen fan van Biden, maar het alternatief is erger.” Hoewel haar moeder zich sinds de financiële crisis in 2008 ook achter de Democraten schaart, geeft ze dat nog steeds niet makkelijk toe. “Het heeft te maken met trots”, zegt Polar op basis van wat ze ziet in haar eigen familie en gemeenschap. “Mensen die het moeilijk hebben, willen dat vaak niet toegeven. Als ze zeggen dat ze Republikein zijn, lijkt het alsof het beter met ze gaat. Donald Trump is rijk, dus als ik hem steun, straalt dat op mij af. Dat is de gedachtegang.”

Trots is essentieel, vindt ook Trump-stemmer Jones. “Als je naar de Democraten luistert, is het net alsof Amerikaan zijn iets is om je voor te schamen, en dat is het niet. Dit is het mooiste land ter wereld.” Ze geeft deze boodschap mee aan haar drie kinderen en waardeert dat Trump vaderlandsliefde aanmoedigt.

Alexa Polar.Beeld Marlo Madlangbayan Gaite-de Joya

Black Lives Matter-beweging

Die liefde motiveert haar en haar mede-vrijwilligers om hun eigen Trump-rallies te organiseren, waar ze doorgaans erg van geniet. Maar de afgelopen maanden is de sfeer omgeslagen, zegt ze. Sinds de dood van de zwarte George Floyd, die eind mei in Minneapolis om het leven kwam als gevolg van politiegeweld, houden demonstranten van Black Lives Matter (BLM) regelmatig tegendemonstraties. Dat stoort haar: “Waarom kunnen ze geen demonstraties organiseren in hun eigen wijken?”

Twee straten bij de Nixon-bibliotheek vandaan kwam het vorige week zaterdag tot een gewelddadige confrontatie: een auto bestuurd door een zwarte vrouw die naar Yorba Linda was gekomen om te demonstreren, reed in op een menigte die vooral bestond uit Trump-aanhangers. Twee mensen raakten gewond. Op de videobeelden is te zien hoe een witte man vlak na de aanrijding met een verdwaasde blik in zijn ogen door omstanders op de grond werd gelegd. Bloed stroomt uit zijn scheefstaande gebroken scheenbeen. De vrouw die de auto bestuurde, werd opgepakt en zit vast.

Sinds de demonstraties naar aanleiding van de moord op Floyd begin juni begonnen, reden meer dan honderd voertuigen in op demonstranten – vaak waren juist BLM-aanhangers doelwit. Het geweldsincident in Yorba Linda, het eerste van zijn soort in de regio, legt de kloof bloot tussen twee groepen die zeggen hetzelfde te willen – respect, vrijheid, gelijkheid – maar ideologisch mijlenver van elkaar verwijderd zijn.

Het debat in de gemeenschap is verhard, beamen ook de vrouwen die zich inzetten voor Trump. En dat is waarschijnlijk het enige standpunt dat ze momenteel gemeen hebben met Democratische stemmers in het gebied, die juist de dagen tellen tot Trump mogelijk het Witte Huis verlaat.

Orange County. Beeld Marlo Madlangbayan Gaite-de Joya

Alles is radicaler geworden

Het spanningsveld in Orange County is ook voelbaar voor mensen die nieuw zijn in de regio. De 26-jarige Democraat April Anderson woont er sinds februari. Tijdens zomervakanties leek het gebied, waar de zon bijna altijd schijnt en het strand om de hoek ligt, de ideale plek om te wonen. Dus koos ze voor een masteropleiding in Orange County en verruilde ze samen met haar man de liberale stad Portland in Oregon voor het stadsdeel Anaheim.

Hoewel ze in eerste instantie dacht dat de verhuizing permanent zou zijn, ziet Anderson dat nu anders. “Ik wist eigenlijk heel weinig van de regio. Toen er aan het begin van de pandemie een conservatief geluid de ronde deed dat Covid-19 was bedacht door de Democraten, schrok ik daar heel erg van.”

De rustige en enigszins saaie suburbs geven in het huidige politieke klimaat niet meer de gemoedsrust waar ze om bekend staan. “Onder Trump is alles veel radicaler geworden. Er is zoveel tegengas vanuit de conservatieve hoek, terwijl veel mensen daar volgens mij niet eens weten waar Black Lives Matter voor staat”, zegt Anderson, die van plan is om terug naar Oregon te verhuizen zodra ze haar opleiding heeft afgerond.

April Anderson.Beeld Marlo Madlangbayan Gaite-de Joya

Polar blijft voorlopig om financiële redenen in Orange County, zegt ze, al voelt ook zij zich steeds minder op haar gemak. Een biraciale vriend werd onlangs bedreigd toen hij onderweg was naar een BLM-demonstratie. “Een paar witte racisten achtervolgde hem in hun auto. Ze riepen het n-woord, zeiden dat hij terug moest gaan naar zijn eigen land. Hij rende weg en zag een politieauto, maar de agenten deden niks. Hij is daarna een week zijn huis niet uit geweest.”

Als Black Lives Matter weg zou blijven uit Orange County, waren er ook geen gewelddadige confrontaties, meent Jones. Dat mensen überhaupt nog vertrouwen hebben in de Democraten, snapt ze niet. “Die partij heeft gefaald. Gouverneur Newsom gooide de staat op slot vanwege dit virus. Hij wil dat we in angst leven. We mochten niet eens meer naar de kerk. En dan noem je president Trump een dictator?”

Stemmen werven in de voorsteden

De Amerikaanse steden stemmen overwegend Democratisch, het platteland Republikeins. Het grote slagveld van de komende verkiezingen zijn de suburbia: de voorsteden waar de helft van het electoraat woont. Trouw peilt de komende weken wat de bewoners hier bezighoudt, waar ze bang voor zijn, waar ze op hopen, en op basis waarvan ze hun stem uitbrengen.

Vrouwenstem weegt zwaar

Trump heeft de suburbs tot speerpunt van zijn campagne uitgeroepen en dat is logisch, want de stemmers hier vormen zijn achilleshiel. In 2016 won Trump namens de Republikeinen de voorsteden met een kleine marge van 2 procent verschil van Hillary Clinton, onder witte bewoners met een marge van 16 procent. Bij de tussentijdse verkiezingen in 2018 ging het vooral in de voorsteden mis voor de Republikeinen: nu wonnen de Democraten er met 7 procent en slonk de Republikeinse voorsprong onder witte kiezers naar 4 procent. Als Trump zijn herverkiezing wil veiligstellen, dan zal hij vooral hier stemmers moeten zien te behouden. Dat hij zich daarbij vooral richt op vrouwen is ook logisch, want onder hen is zijn positie het kwetsbaarst. In 2016 won Hillary Clinton onder vrouwen al met een marge van 15 procent. Dit keer met de Democraat Bidon zou dat gat volgens de peilingen bijna twee keer zo groot zijn (31 procent).

Lees ook: Trumps keuze voor Amy Coney Barrett is briljant voor rechts en conservatief christelijk Amerika

Al voordat Donald Trump zaterdagmiddag Amy Coney Barrett officieel had voorgedragen als opperrechter, was ze zo veelbesproken dat haar naam een afkorting werd. ACB wordt, na vermoedelijke goedkeuring door de Senaat, de opvolgster van RBG als lid van het Hooggerechtshof.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden