null Beeld

Column

Gaat Trump getuigen? De advocaten zeggen nee, maar de kijkcijfers beloven great te zijn

Redactie Trouw

‘Geachte voorzitter Thompson. DE PRESIDENTSVERKIEZING VAN 2020 WAS GEMANIPULEERD EN GESTOLEN.’ De brief die Donald Trump donderdag 13 oktober stuurde aan Bennie Thompson, valt met de deur in huis.

Thompson is voorzitter van de commissie van het Huis van Afgevaardigden die het geweld bij en in het Capitool op 6 januari 2021 onderzoekt. En die commissie, zo valt op te maken uit 14 pagina’s schuimbekkend proza, had zich moeten richten op wat er gebeurde bij de presidentsverkiezing.

Al de aandacht voor de gewelddadige gebeurtenissen op 6 januari leidt maar tot het ‘vernietigen van de levens van veel hardwerkende Amerikaanse patriotten, die een brandschoon verleden hadden tot deze poging om hen te ruïneren’.

Geen woord van ex-president Trump over de vraag of hij de dagvaarding waartoe de commissie donderdag unaniem besloot zal respecteren, door zich te onderwerpen aan een getuigenverhoor.

Een vijandige omgeving

Dat hij dat zal doen, lijkt uitgesloten. Trump zou zich ermee in een vijandige omgeving wagen, want de commissie telt zeven Democraten die hem als de hoofdschuldige zien van de gebeurtenissen op de dag dat Joe Bidens verkiezingsoverwinning door het Congres zou worden bekrachtigd, en twee Republikeinen die er al net zo over denken.

In een zet die algemeen als een zware politieke fout wordt gezien, besloot de Republikeinse fractievoorzitter in het Huis, Kevin McCarthy, tot een boycot van de commissie toen de Democratische voorzitter van het Huis, Nancy Pelosi, de door hem voorgestelde kandidaten ervoor weigerde, omdat die zelf betrokken zouden zijn bij de gebeurtenissen.

Zonder vriendelijke vragen en behulpzame interrupties van ook maar één lid van de commissie zou Trump dus zelf de vlag van de ‘verkiezingsontkenners’ hoog moeten houden, zijn pogingen moeten verdedigen de uitslag in een aantal staten veranderd te krijgen en uitleggen waarom hij zweeg terwijl zijn aanhangers jacht maakten op zijn vice-president.

Een enorme verleiding

Aan de andere kant zou de uitzending van zo’n getuigenverhoor een kijkcijferkanon zijn, ademloos bekeken door zowel zijn aanhangers als degenen die zich niet kunnen voorstellen dat ook maar iemand Trump serieus neemt. Dat moet een enorme verleiding zijn voor de aan applaus verslaafde ex-president, de voormalige hoofdpersoon in een heel succesvolle realityserie.

Er zijn berichten dat Trump die verleiding inderdaad voelt. Onder andere The Guardian wist dat te melden, maar zonder veel details.

Uniek in de historie zou zijn getuigenis voor een commissie van het Congres niet zijn. President Abraham Lincoln had in 1862 de primeur, toen hij zich mengde in een onderzoek naar het uitlekken van zijn State of the Union-toespraak. Daarvan werden gedeelten in de New-York Tribune gepubliceerd.

De betrokken journalist was goed bevriend met de vrouw van de president en het Congres wilde uitzoeken of zij de bron van het lek was. De journalist beschermde zijn informant en werd gegijzeld. De president verscheen daarop voor de commissie voor justitie en verzekerde de leden dat niemand van zijn gezin erbij betrokken was.

Na hem getuigden voor diverse onderzoekscommissies vice-president Schuyler Colfax (over een verdenking van omkoping met spoorwegaandelen), president Woodrow Wilson over het vredesverdrag met Duitsland na de eerste wereldoorlog; en Gerald Ford over de gratie die hij Richard Nixon had verleend na het Watergate-schandaal.

Mogelijke verduistering van geld

Ook gewezen presidenten gaven gevolg aan uitnodigingen om uitleg of dagvaardingen van het Congres. In één kwestie, over mogelijke verduistering van geld door een voormalige minister van buitenlandse zaken, kregen allebei diens bazen uit deze tijd een dagvaarding: president John Tyler en president John Quincy Adams. De eerste verscheen voor de twee commissies, de tweede gaf schriftelijk antwoord.

De aandacht voor het geweld op 6 januari leidt volgens Donald Trump tot het ‘vernietigen van de levens van veel hardwerkende Amerikaanse patriotten'. Beeld RV
De aandacht voor het geweld op 6 januari leidt volgens Donald Trump tot het ‘vernietigen van de levens van veel hardwerkende Amerikaanse patriotten'.Beeld RV

Trumps advocaten zullen hem vermoedelijk afraden in de voetsporen van deze voorgangers te treden. De advocaten zien aankomen dat hij zal worden vervolgd voor zijn daden rond de presidentsverkiezing en dan zou hij alleen maar last hebben van de uitspraken die hij tijdens zo’n verhoor doet.

Over zo’n mogelijke vervolging houdt het ministerie van justitie zich tot nu toe op de vlakte. Het zal zeer waarschijnlijk geen actie ondernemen voor de Congresverkiezingen van 8 november, om de indruk te vermijden dat het die wil beïnvloeden. Maar daarna zijn er geen politieke of juridische beletselen meer om Trump voor de rechter te dagen voor schending van verkiezingswetten en samenzweren of bijdragen aan een opstand.

Een ijzersterke zaak

Gezien het explosieve en historische karakter van zo’n vervolging zal het daar alleen van komen als de minister van justitie, Merrick Garland, gelooft dat hij een ijzersterke zaak heeft. En als hij er gerust op is dat vervolging van de ex-president niet de hele maatschappij zal ontwrichten.

Er zijn nu eenmaal tientallen miljoenen Amerikanen die alleen maar respect hebben voor de schrijver van die rammelende brief, en de tientallen voorbeelden van vermeende verkiezingsfraude die hij erin opsomt voor zoete koek slikken.

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2023 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden