Frankrijk

Franse ombudsman: Discriminatie zit in ons systeem

President Emmanuel Macron en ombudsman Jacques Toubon.Beeld AFP

De Franse ombudsman heeft zich in het debat over discriminatie en racisme gemengd. Volgens Jacques Toubon is ongelijke behandeling van personen van kleur een patroon.

De term ‘systemisch’ is fel omstreden, weet de Franse ombudsman Jacques Toubon. Toch aarzelt deze oud-minister van justitie geen moment om deze kwalificatie te gebruiken. Volgens Toubon overschrijdt het probleem van discriminatie duidelijk het niveau van uitzonderingen die de regel bevestigen. 

“Discriminatie is niet het werk van enkele individuele personeelschefs die weigeren personen van kleur of Noord-Afrikaanse origine aan te nemen”, schrijft Toubon in een rapport dat maandag verscheen. “Het is het resultaat van een systeem dat ongelijkheid reproduceert. De Franse republiek maakt haar beloften niet waar.”

Personen met een buitenlandse achtergrond of personen die als zodanig worden gezien, hebben het moeilijker op de arbeids- of woningmarkt, weet Toubon. “Ze worden ook vaker gecontroleerd op hun identiteit en ze hebben grotere kans op gezondheidsproblemen en een voortijdig schoolverlaten.”

Toename van discriminatie

De ombudsman registreert zo’n 5500 klachten over discriminatie van burgers per jaar. Eenderde hiervan draait om de achtergrond van de klagers in de brede zin: ongelijke behandeling op grond van kleur, naam, religie of woonplaats. De rest heeft betrekking op sekse en handicaps. 

Toubon benadrukt dat er sprake is van een toename. Volgens een onderzoek onder meer dan 20.000 personen door het Insee, het Franse CBS, en het demografisch instituut Ined gaf in 2008 nog 6 procent van de ondervraagden aan te zijn gediscrimineerd in de afgelopen vijf jaar. In 2016 was dit opgelopen tot 11 procent. Het laatste deel van deze studie wordt in oktober dit jaar afgesloten. 

Door systemische discriminatie wordt de sociale samenhang van het land wordt bedreigd en staan de fundamentele rechten van miljoenen mensen onder druk, concludeert Toubon. Een nieuw op te richten ‘Observatorium voor discriminatie’ zou de omvang van het probleem beter in kaart brengen, onder andere door bedrijven, verhuurders en verkopers van woningen te testen. 

Juridische stappen

Ook zouden slachtoffers eenvoudiger toegang moeten hebben tot procedures om hun recht te halen. Op dit moment zet maar 12 procent van de gediscrimineerden juridische stappen omdat de weg lang is en er te hoge eisen worden gesteld aan de bewijsvoering.

Daarnaast, meent Toubon, is het hoog tijd dat de politie het aantal controles bij gaat houden. Hier is in het verleden vaak op aangedrongen, maar nog altijd weet niemand hoe vaak, waarom en waar agenten burgers om hun papieren vragen. De indruk bestaat dat er vaak geen reden is voor dergelijke controles, maar dat ze een middel zijn om bepaalde groepen te intimideren.

Lees ook:

Franse Gloria Wekker geweerd uit adviesraad voor privacy

Rokhaya Diallo is een Frans-Sengalese journaliste en antiracismeactiviste, bekend vanwege haar vaak radicale standpunten. Sinds een paar weken is zij het middelpunt van een rel die volgens haar bewijst dat alles wat met kleur en afkomst te maken heeft in Frankrijk nauwelijks bespreekbaar is.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden