Frankrijk

Frans verzet tegen anti-seksistische spelling

Een brief die president Macron schreef aan de Fransen. Volgens de inclusieve spelling had er ‘Cher.e.s Français.e.s’ moeten staan. Beeld AFP
Een brief die president Macron schreef aan de Fransen. Volgens de inclusieve spelling had er ‘Cher.e.s Français.e.s’ moeten staan.Beeld AFP

Een groep Franse parlementariërs wil de inclusieve spelling verbieden. Deze anti-seksistische schrijfwijze wordt steeds vaker gebruikt, ook door overheden.

De inclusieve spelling is een manier om de dominantie van het mannelijke in de taal te bestrijden, zeggen de voorstanders. Een leidinggevende bijvoorbeeld zou een brief aan zijn personeel niet langer moeten beginnen met de mannelijke vorm. Het mag dus geen ‘Chers collaborateurs’ (Beste medewerkers) zijn, maar ‘Cher.e.s collaborateur.e.s’.

Op deze manier staat de vrouwelijke vorm (chères collaboratrices) op gelijke hoogte met de mannelijke. En zo wordt bijvoorbeeld ‘Chers lecteurs’ (Beste lezers) ‘Cher·e·s lecteur·rice·s’.

Het is een kwestie van wennen, meent Hélène Bidard, wethouder namens de communistische partij in Parijs. “Naarmate de ongelijkheid tussen de seksen afneemt, verandert ook de taal”, verklaarde zij donderdag tegen de tv-zender BFMTV.

Lelijk woordbeeld

Maar dit spreekt lang niet voor iedereen vanzelf. Het woordbeeld is niet om aan te zien, zeggen de tegenstanders. En het in elkaar schuiven van de persoonlijk voornaamwoorden levert merkwaardige nieuwe woordjes op. ‘Il’ en ‘elle’ (hij en zij) worden iel. Het aanwijzend voornaamwoord ‘ceux’ of ‘celles’ is gesignaleerd als ‘celleux’.

Ondanks die bezwaren boekt de inclusieve spelling terreinwinst. Ze is vooral populair op universiteiten. Van daaruit vindt ze zijn weg naar lagere overheden die door progressieve politici worden bestuurd.

Het parlementslid François Jolivet van regeringspartij LREM vindt het tijd om in te grijpen: hij pleit voor een verbod in alle documenten en communicatie van overheidsdiensten. Jolivet wijst er op dat de hoeder van de Franse taal sinds 1635 – de Académie française – in 2017 waarschuwde dat de taal in levensgevaar is. De toenmalige premier Édouard Philippe drukte zijn ministers op het hart geen gebruik te maken van de inclusieve spelling.

Dyslectici in het nadeel

Terecht, meent Jolivet. “Je treft er vooral mensen mee die het toch al moeilijk hebben met taal. Ik ben veel benaderd door verenigingen van ouders met kinderen die worstelen met dyslexie, dyspraxie en dysfasie. Het wordt er allemaal niet eenvoudiger op.”

Het is bovendien nog maar de vraag of de bewering klopt dat de taal seksistisch is, betoogt de schrijfster Alice Ferney in de krant Le Figaro. “Letterkundigen in de zeventiende eeuw die de basis legden voor het moderne Frans meenden dat het mannelijke voorrang verdiende. Maar dat is lang geleden. Voor mij hebben woorden geen geslacht; wat mannelijk is en wat vrouwelijk is volkomen arbitrair.”

De regering heeft laten weten dat een wet geen prioriteit heeft. Onlangs zorgde de minister van onderwijs voor veel ophef met het voornemen van een onderzoek naar politiek ‘woke’-activisme in de sociale wetenschappen. Voor een tweede front in deze strijd voelt Parijs kennelijk voorlopig niet.

Lees ook:

Frankrijk is alweer klaar met vrouwvriendelijke spelling

In Frankrijk is grote ophef ontstaan over een nieuwe, vrouwvriendelijk bedoelde spelling. De minister wil er weer vanaf.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden