Middellandse ZeeRivaliteit

Frans-Grieks defensiepact vergroot spanning met Turkije

De Griekse premier Kyriakos Mitsotakis en de Franse president Emmanuel Macron schudden handen bij de ondertekening van een defensiepact, afgelopen dinsdag. Beeld Reuters
De Griekse premier Kyriakos Mitsotakis en de Franse president Emmanuel Macron schudden handen bij de ondertekening van een defensiepact, afgelopen dinsdag.Beeld Reuters

Een Frans-Grieks defensiepact, tegen potentiële Turkse agressie, werd donderdag goedgekeurd door het Griekse parlement.

Diplomatieke delegaties uit Griekenland en Turkije hebben deze week overleg gevoerd om hun oplopende onderlinge spanningen te beteugelen. Maar hun bijeenkomst woensdag in de Turkse hoofstad Ankara leverde voor zover bekend geen concreet resultaat op.

De Turkse defensieminister Hulusi Akar waarschuwde dinsdag alvast dat Griekenland zich niet moet laten opstoken tegen Turkije. En een woordvoerder van de Turkse regeringspartij AKP verzekerde woensdag dat het land geen concessies zal doen over zijn ‘blauwe vaderland’, doelend op omstreden wateren die door zowel Turkije als door Griekenland en Cyprus worden geclaimd. “Wij zijn bereid te vechten voor het blauwe vaderland.”

Aangevallen door een ander Navo-lid

De spanning tussen Athene en Ankara groeide afgelopen week door een defensiepact dat Griekenland en Frankrijk sloten. De Fransen gaan voor zo’n 3 miljard euro drie fregatten en drie korvetten aan de Grieken leveren. Die deal komt bovenop een eerder contract van 2,5 miljard euro voor de levering van achttien straaljagers. De twee landen legden bovendien vast dat ze elkaar in geval van een aanval militair zullen bijstaan.

Vooral deze laatste afspraak is opvallend, omdat Griekenland en Frankrijk beide behoren tot de Navo, zodat ze al verplicht zijn om elkaar te verdedigen tegen agressie. Maar de Griekse premier Kyriakos Mitsotakis legde uit dat onduidelijk is hoe het met die solidariteit zit als zijn land wordt aangevallen door een ander Navo-lid, zoals Turkije.

“Ik ben niet uit op een wapenwedloop met Turkije”, verzekerde Mitsotakis. Het defensieakkoord werd donderdag, ondanks verzet van de linkse oppositiepartij Syriza, goedgekeurd door het Griekse parlement.

Europa is verdeeld

Griekenland en Turkije zijn van oudsher rivalen en raakten al meermaals met elkaar in oorlog. Vorig jaar laaide de spanning nog op toen een Turks onderzoeksvaartuig, beveiligd door marineschepen, naar betwiste wateren voer om naar gas te zoeken. Griekse oorlogsschepen schaduwden de Turkse vaartuigen, en Frankrijk stuurde een fregat en twee straaljagers, ter ondersteuning. “Ik heb niet het gevoel dat Griekenland vorig jaar het land was dat oorlogszuchtig was”, zei de Franse president Emmanuel Macron vorige week.

Op de achtergrond speelt dat Turkije zich in toenemende mate opwerpt als regionale macht. De Turken produceren steeds meer defensiematerieel zelf. Ze hebben de laatste jaren ook militair geïntervenieerd in Irak, Syrië en Libië, en stellen zich steeds onafhankelijker op van de Navo. Amerika weigert al enige tijd om geavanceerde F35-straaljagers aan Turkije te leveren, omdat het land luchtafweerraketten heeft gekocht van Rusland.

Europa is verdeeld over de groeiende Turkse assertiviteit. Anders dan Frankrijk proberen sommige andere Europese landen, Duitsland voorop, Ankara juist te vriend te houden. Zo helpen de Duitsers de Turken momenteel om voor zo’n 3 miljard euro zes moderne onderzeeboten te bouwen. Hierbij speelt dat Duitsland een flinke Turkse minderheid heeft, waardoor het gebaat is bij een goede relatie. Berlijn ziet Ankara onder meer als een cruciale partner bij het beteugelen van irreguliere immigratie.

Lees ook:

Erdogan ligt dwars in de Navo. Krijgt Joe Biden Turkije uit de slagschaduw van de Russen?

Het meest gefotografeerde onderonsje op de Navo-top maandag zal de ontmoeting zijn tussen de Amerikaanse president en zijn Turkse collega Erdogan. Kan Joe Biden Navo-lidstaat Turkije weer onvoorwaardelijk aan zijn zijde krijgen?

Erdogan haalt hard uit naar Macron: ‘De leider van Frankrijk is de weg kwijt’

President Erdogan trekt al dagen fel van leer tegen zijn Franse collega Macron. Het past in de huidige Turkse strategie om de confrontatie in het buitenland aan te gaan. Dat was tien jaar geleden heel anders.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden