Interventie

Frankrijk heeft het zwaar in Mali, maar wil van geen wijken weten

De Franse kolonel Nicolas de Chilly bij de vier portretten van soldaten die bij de helikoptercrash omkwamen in Mali. Beeld Photo by JEFF PACHOUD / AFP

Het Franse leger verloor dertien militairen bij een helikopterongeluk in Mali. Het pijnlijke verlies vestigt de aandacht op de moeizame strijd tegen jihadisten in Afrika.

Dertien doden op een dag. Het is het grootste verlies sinds Frankrijk in 2013 besloot tot een missie in Mali. Sinds enkele maanden vinden de gevechten vooral plaats in Liptako, een gebied dat ook een deel van Burkina Faso en Niger beslaat. Dinsdagavond botsten hier twee helikopters op elkaar. Dat gebeurde tijdens een jacht op jihadistische strijders in pickup-trucks en op motoren die, volgens de Franse minister van defensie Florence Parly, in totale duisternis plaatsvond.

President Emmanuel Macron liet weten ‘diep bedroefd’ te zijn over de dood van de militairen – para-commando’s en andere speciale troepen – die ‘stierven voor Frankrijk in de zware strijd tegen terreur in de Sahel.’ Tot nu toe sneuvelden er in totaal 41 soldaten aan Franse kant.

Dat de strijd zwaar is, lijdt geen twijfel. De bedoeling van Operatie Barkhane is om de rebellengroepen te verzwakken en tegelijk een coalitie van vijf Afrikaanse landen, de G5 te helpen om het gevaar uiteindelijk zonder hulp het hoofd te bieden.

Na ruim vijf jaar Barkhane lijkt succes verder weg dan ooit. De jihadisten zijn alleen maar sterker en bedreigen een flink deel van het continent. De ongeveer vijfduizend Afrikaanse soldaten zijn ondertussen nog steeds even slecht getraind en bewapend en even statisch als in het begin.

‘Wij zijn niet alleen in de Sahel’

Een extra complicatie is dat de vijand niet meer zoals in het begin bestaat uit geïsoleerd opererende groepen van vooral Arabieren. De rebellen zijn meer en meer afkomstig uit de rangen van de Peul, een van de etnische groeperingen in West-Afrika. Bovendien groeit de weerstand tegen de Franse aanwezigheid in Mali. Eerder dit jaar werd in de hoofdstad Bamako gedemonstreerd voor het vertrek van de Fransen. Boze Malinezen verweten hen dat ze een slachting in het Peul-dorp Ogossagou (157 doden) door een militie van een rivaliserende etnische groep, de Dogon, niet hadden voorkomen.

Volgens sommige analisten lopen de 4.500 Fransen voortdurend achter de feiten aan. ‘De jihadisten bepalen hoe en waar er wordt gevochten,’ waarschuwde begin deze maand de oud-generaal Bruno Clément-Bollée in de krant Le Monde. ‘Onze officiële communiqués verhullen nauwelijks dat we het initiatief kwijt zijn. En dat is het ergste wat een leger kan overkomen, want hiermee wordt de kiem van de twijfel gezaaid.’

Volgens de legertop zal het pacificeren van de ‘bocht van de Niger’ – de probleemzone komt ruwweg overeen met de loop van de rivier, nog jaren kosten. Hier en daar is enige irritatie om het feit dat Frankrijk er alleen voor staat. Maar de vraag of westerse en Afrikaanse bondgenoten niet in gebreke blijven, wuifde minister Parly dinsdag weg. ‘Wij zijn niet alleen in de Sahel en wij zijn dat zelfs minder en minder.’ Ook ging zij niet in op vragen of de missie überhaupt zinvol is.

In de Franse politiek sluiten de rijen zich en spreekt vooralsnog niemand van een impasse. De linkse formatie La France Insoumise (LFI) is een uitzondering. LFI roept de regering op spoedig met een exit-strategie te komen, omdat de zin van de Franse betrokkenheid bij het conflict de meeste burgers zou ontgaan.

Lees ook:

Jihadistische opstand rukt op naar West-Afrika.

Islamitische terreurgroepen gelieerd aan IS en Al-Qaida rukken op van de Westelijke Sahel naar West-Afrika. Burkina Faso, Ghana, Togo en Benin worden erdoor gedestabiliseerd.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden