ReportageMoria

François (34) en Boris (30) vieren Kerst in Moria: ‘Een boom zou leuk zijn, maar die wordt meteen omgehakt’

Boris Lapa (30) en François Woumfo (34)  Beeld Thijs Kettenis
Boris Lapa (30) en François Woumfo (34)Beeld Thijs Kettenis

Ellendige omstandigheden of niet, het leven gaat door voor de vluchtelingen en migranten op Lesbos. Elke dag staan er rijen bij de supermarkten op loopafstand van het kamp. Trouw vroeg een aantal van hen wat ze zoal kopen, met de kerst in lockdown in aantocht. ‘Een kerstboom in het kamp zou leuk zijn, maar die wordt meteen omgehakt en opgestookt.’

Brood, aubergines en aardappelen

Gholam Sayady (30) en zijn vrouw Samira (22) uit Afghanistan hebben onder meer brood, aubergines, aardappelen en kipvleugels in hun boodschappentas. “Om te koken gebruiken we pannen met een elektrisch element. Ik hoop dat er stroom is straks, iedere tent krijgt dat maar een paar uur per dag”, zegt Samira. Gholam haalt drie blikjes limonade uit de tas. “En we hebben ook chips gekocht.” Ze zijn moslim, dus kerst vieren ze niet. “Maar we houden wel van feest! En vuurwerk.”

Gholam Sayady (30) en zijn vrouw Samira (22) uit Afghanistan Beeld Thijs Kettenis
Gholam Sayady (30) en zijn vrouw Samira (22) uit AfghanistanBeeld Thijs Kettenis

Op de kinderwagen van hun vierjarige dochter Sara ligt een schoenendoos met daarin een roze muts, een knuffel en wat speelgoed. ‘Meisje, 2 tot 4’ staat erop. “Die hebben we gekregen van de Verenigde Naties”, zegt Samira. “Ik denk vanwege kerst.”

De tas van Gholam Sayady (30) en zijn vrouw Samira (22) uit Afghanistan Beeld Thijs Kettenis
De tas van Gholam Sayady (30) en zijn vrouw Samira (22) uit AfghanistanBeeld Thijs Kettenis

Olie, uien, bloem, koekjes, sla, melk, shampoo en een tros bananen

Maar liefst vijf volle tassen hebben de Afghanen Jafari Sangali (24) en Sayed Habib (34) gekocht. Op een muurtje bij een hek, nog tien minuten lopen naar het kamp, eten ze een appel en rusten ze even uit. Jafari is zonder familie naar Griekenland gereisd, en krijgt daarom van de Europese Unie en de Verenigde Naties 75 euro per maand op een pinpas. Het gezin van Sayed, hij is met vrouw en drie kinderen, krijgt 210 euro.

“Kijk, we hebben voor 80 euro boodschappen gedaan. Olie, uien, bloem, koekjes, sla, melk, shampoo … Hopelijk kunnen we hier een week mee vooruit”, zegt Jafri. Het kamp verzorgt één keer per dag een maaltijd, maar daarvoor moeten ze lang in de rij staan en het eten vinden ze niet goed. “Zeker voor kinderen niet”, zegt Sayed. Hij pakt een tros bananen uit een van de tassen. “Hier, ook een voor jou. Vrolijk kerstfeest!”

Afghanen Jafari Sangali (24) en Sayed Habib (34) Beeld Thijs Kettenis
Afghanen Jafari Sangali (24) en Sayed Habib (34)Beeld Thijs Kettenis

Twee voorverpakte witbroden en drie potten mayonaise

De boodschappen van Boris Lapa (30) en François Woumfo (34) uit Kameroen passen in één tas: twee voorverpakte witbroden en drie potten mayonaise. “Brood besmeerd met mayonaise, het is eenvoudig, maar we moeten zuinig doen”, zegt Boris. “In Moria was wifi, maar in het nieuwe kamp niet. Dus ik ben zo’n 20 euro per maand kwijt aan data voor mijn telefoon.”

De twee mannen leunen beiden met hun rug tegen een hek op de parkeerplaats van de supermarkt en keuvelen wat. Boris heeft een blik bier in zijn hand, ook net gekocht. “Ja, dat moet. Even ontspannen van de stress, in een andere omgeving. Elke dag is hetzelfde. Het kamp is ook in lockdown, we mogen er twee keer per week een paar uur uit.” Kerst, dat ze normaal thuis vieren, zal dit jaar vrijwel ongemerkt voorbij gaan. “We zijn meer bezig met geulen graven zodat onze tent niet overstroomt als het regent”, zegt François. Hij schiet in de lach. “Een kerstboom in het kamp zou leuk zijn, maar die wordt meteen omgehakt en opgestookt.” Zijn grootste kerstwens? “Dat ik veilig terug kan naar Kameroen.”

De tas van Boris Lapa (30) en François Woumfo (34)  Beeld Thijs Kettenis
De tas van Boris Lapa (30) en François Woumfo (34)Beeld Thijs Kettenis

Een grote doos popcorn, chips, cola en wat energiedrankjes

Op het asfalt in een hoekje van de parkeerplaats van de supermarkt zit een deel van het gezin Qurbani uit Afghanistan: moeder Chamangol (40) en de dochters Nargess (15) en Mohadese (12). Zoon Ehsan (5) rent verderop rond tussen de winkelwagentjes, vader en een tweede zoon zijn in het kamp. “We rusten wat uit van de drukte daar. Hier is het vredig en stil”, zegt Chamangol via haar dochter Nargess. Die heeft Engels geleerd bij een hulporganisatie in Moria. Ze is blij dat ze de taal weer eens spreekt; in het nieuwe tentenkamp is er geen school.

Voor de gelegenheid hebben ze onder meer een grote doos popcorn, chips, cola en wat energiedrankjes gekocht. “In het kamp maken we meestal groenten, met rijst of pasta. Als er stroom is op elektrische pannen, maar meestal op houtvuur.” Ze roept haar broertje Ehsan voor de foto. “We zijn moslims, maar ik hou van Kerst. Het is een leuk feest. Wist je dat Jezus ook in de Koran voorkomt?”

 het gezin Qurbani uit Afghanistan: moeder Chamangol (40) en de dochters Nargess (15) en Mohadese (12). Zoon Ehsan (5)  Beeld Thijs Kettenis
het gezin Qurbani uit Afghanistan: moeder Chamangol (40) en de dochters Nargess (15) en Mohadese (12). Zoon Ehsan (5)Beeld Thijs Kettenis
eten van  het gezin Qurbani uit Afghanistan: moeder Chamangol (40) en de dochters Nargess (15) en Mohadese (12). Zoon Ehsan (5)  Beeld Thijs Kettenis
eten van het gezin Qurbani uit Afghanistan: moeder Chamangol (40) en de dochters Nargess (15) en Mohadese (12). Zoon Ehsan (5)Beeld Thijs Kettenis

Keukenpapier (voor gebruik op de wc), 2 kilo vis, thee, brood, sap en 25 kilo gierstmeel

Guylain (27) uit Congo heeft er al een hele tour opzitten vandaag: hij is eerst met de bus naar een apotheek in de hoofdstad Mytilini geweest, om zijn kalmerende medicijnen te halen. Op de terugweg heeft hij onder meer keukenpapier (voor gebruik op de wc), 2 kilo vis, thee, brood en sap gekocht. Nu staat hij bij een vrachtwagen in de buurt van het kamp, om uit de achterklep olie en gierstmeel te kopen – een belangrijk ingrediënt van veel Afrikaanse gerechten. Een fabriek in Athene is het speciaal vanwege de grote vraag van vluchtelingen gaan produceren, en vervoert het ook naar de eilanden, vertelt de Griekse verkoper.

Guylain (27) uit Congo Beeld Thijs Kettenis
Guylain (27) uit CongoBeeld Thijs Kettenis

“Ik verblijf in een tent met zeven andere alleen reizende mannen”, zegt Guylain, die om veiligheidsredenen niet met zijn achternaam in de krant wil. “Straks gaan we hout hakken, voor een vuurtje. En dan ga ik de vis grillen, en foufou maken. Google maar wat dat is”, vervolgt hij lachend. Hij legt de zak met 25 kilo meel in zijn nek. De Griekse verkoper en zijn twee Afghaanse helpers kijken bewonderend toe. Maar zo onder de indruk zijn ze ook weer niet, zeggen ze: vaak zien ze vrouwen met boodschappen op hun hoofd.

De achternaam van Guylain is bij de hoofdredactie bekend. 

De tas van Guylain (27) uit Congo Beeld Thijs Kettenis
De tas van Guylain (27) uit CongoBeeld Thijs Kettenis

Vluchtelingenkamp in Bosnië brandt af

In een tijdelijk opvangkamp voor migranten in het noordwesten van Bosnië, tegen de grens van Kroatië, is woensdag brand uitgebroken. De internationale organisatie voor migratie (IOM) gaat uit van brandstichting. “Voor zover we kunnen nagaan, heeft een groep voormalige bewoners drie tenten en een paar containers in brand gestoken nadat de meeste migranten het kamp hadden verlaten”, zegt Peter Van Der Auweraert van de Bosnische afdeling van IOM.

Eerder was al aangekondigd dat het Lipa-kamp, dat oorspronkelijk alleen als noodopvang was bedoeld, woensdag zou sluiten vanwege de erbarmelijke omstandigheden waarin de migranten moeten zien te overleven. Wellicht hebben bewoners uit onvrede over die beslissing het vuur aangestoken. Zij vrezen dat de omstandigheden op een nieuwe locatie nog slechter zullen zijn. Velen van de 1200 bewoners waren op het moment van de brand al vertrokken. Voor zover IOM kan nagaan, raakte niemand gewond. In Bosnië zijn duizenden mensen die de Europese Unie willen bereiken gestrand.

Lees ook: 

Vluchtelingenkamp op Lesbos is onmogelijk winterklaar te maken: ‘Deze hel blijft onvoorstelbaar’

Het vluchtelingenkamp dat in de plaats kwam van het afgebrande Moria is niet veel beter dan het oude. Het loopt regelmatig onder water, staat op vervuilde grond, en de onderlinge spanningen zijn hoog. 

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden