SITE artikel column Bas den hond blauw Beeld Trouw
SITE artikel column Bas den hond blauwBeeld Trouw

ColumnBas den Hond

Fox News deed alles om kijkers bij de hoorzitting over de Capitoolbestorming weg te houden

Bas den Hond

De hoorzitting van de ‘6 januari commissie’ waarop de Amerikanen donderdagavond werden ontvangen, maakte veel dingen nog eens duidelijk. Over hoe gewelddadig het toeging bij en in het Capitool tijdens de bestorming ervan op die dag in 2021, toen de verkiezingsoverwinning van Joe Biden zou worden beklonken door het Congres. En over de vele acties van Trump en mensen in zijn omgeving die daartoe leidden.

Maar die avond maakte ook nog eens goed zichtbaar hoe het kan dat die feiten miljoenen Amerikanen nog niet duidelijk waren. Want de zitting – een gelikte productie van twee uur, waarvoor de commissie een ervaren tv-maker had ingehuurd – werd door alle grote tv-netwerken, en alle nieuwskanalen, en op de websites van vele andere nieuwsmedia rechtstreeks uitgezonden. Maar niet door Fox News.

Geen pittig commentaar

De meestbekeken nieuwszender van de VS is van onversneden rechtse signatuur. Dat merk je overdag subtiel aan de onderwerpkeuzen van de nieuwsredactie. Maar je krijgt het ‘s ochtends vroeg en in de avond zonder objectief sausje opgediend door programma’s als Fox & Friends, met drie presentatoren die zich door het nieuws heen kletsen, en de shows van Tucker Carlson, Sean Hannity en Laura Ingraham, die elke avond ieder een uur krijgen om uit te leggen hoe de Republikeinen de partij van het gezond verstand zijn en de Democraten de partij die het land kapot maakt. Door het te laten overstromen met immigranten; door te negeren hoe de misdaad in de steden uit de hand loopt; door het te vergoelijken als na een demonstratie voor Black Lives Matter extremisten een politiebureau in brand steken; door toe te staan dat jongens die zeggen dat ze een meisje zijn, op school meisjes-toiletten onveilig maken.

Het zou niet vreemd zijn geweest, en ook niet principieel verkeerd, als Fox de hoorzitting had uitgezonden met pittig commentaar over wat daar allemaal gezegd werd. Maar daar koos de zender niet voor. In de programma’s die samenvielen met hoorzitting reageerden Tucker Carlson en Sean Hannity soms op dingen die daar gezegd werden, maar de zitting was verbannen naar een klein rechthoekje op het scherm, zonder geluid. De aandacht van Tucker Carlson ging bijvoorbeeld vooral uit naar gasten als journalist Jason Whitlock, die over de bestorming zei: “Dit was geen opstand tegen het staatsgezag. Er was een rel, een kleintje, die een beetje uit de hand liep.” Hannity noemde de hoorzitting “De saaiste, vervelendste, niks nieuws te melden urenlange inzamelingsactie van de Democraten.”

En Fox ging zelfs nog verder in het streven om de kijkers in het ongewisse te houden over wat de commissie over ‘6 januari’ te tonen en te zeggen had. Dat realiseerde concurrent Chris Hayes zich, de politieke analist die elke avond op de linkse nieuwszender MSNBC in hetzelfde tijdblok zit als Tucker Carlson (en het in kijkcijfers steevast van hem verliest). Zowel het programma van Carlson als dat van Hannity werd die avond, heel ongebruikelijk, niet onderbroken door reclameblokken. En Hayes kon wel raden waarom: bij reclame gaan de mensen zappen, en voor je het weet blijven ze hangen in die interessante hoorzitting. Waarin ook nog eens een keer coryfeeën van Fox werden genoemd.

‘Ophouden met al die idioten’

Sean Hannity bijvoorbeeld, die kort na de bestorming van het Capitool aan Trumps woordvoerder Kayleigh McEnany een sms stuurde met voor Trump een advies over wat de president moest zeggen en doen.

“Het belangrijkste: ophouden met al die idioten”, schreef Hannity, kennelijk over de adviseurs die de president hadden gesterkt in zijn idee dat het allemaal nog goed kon komen. En: “Vooral niet meer praten over gestolen verkiezingen.” Hannity waarschuwde dat impeachment of het afzetten van de president omdat hij niet in staat zou zijn die functie nog te vervullen, reële mogelijkheden waren, zelfs al had Trump nog maar een paar weken in zijn functie te gaan. En hij suggereerde dat Trump misschien, als handreiking aan de Democraten, gratie zou kunnen verlenen aan Hunter Biden, de zoon van de aanstaande president, die door de Republikeinen van corruptie was beschuldigd. Het bijwonen van de inauguratie van Biden zou ook een nuttig gebaar zijn, dacht hij.

Van die sturende bemoeienis moesten de kijkers van Fox dus liefst onkundig blijven, vond de leiding van de zender duidelijk.

En nu voor veel Republikeinen, in het Congres en in het land, de afschuw over de gebeurtenissen op . flink is gezakt, werd er in de regie ook voor gewaakt de herinneringen aan het geweld van die dag weer op te rakelen. Als in het kleine rechthoekje op het scherm beelden daarvan verschenen, gepresenteerd door de commissie, schakelde Fox bliksemsnel over naar een overzicht van de zaal waar het verhoor plaatsvond, met het grote tv-scherm van de voorzitter buiten beeld.

Doel grotendeels voorbijgeschoten

De zitting werd landelijk gezien goed bekeken: ruim 20 miljoen Amerikanen volgden hem op een van de tv-zenders. Miljoenen meer vermoedelijk via andere kanalen. Maar dat bepaalt niet het succes van de zittingen. Democratische kiezers zijn er allang van overtuigd dat, zoals de Republikeinse vice-voorzitter Liz Cheney zei: “Donald Trump op de ochtend van 6 januari de intentie had om president van de Verenigde Staten te blijven.” Het werk van de commissie is pas geslaagd als bij een aanzienlijk deel van de Republikeinse kiezers dat besef ook doordringt. En dat die groep accepteert dat Trump daar geen recht op had.

Kort voor de hoorzitting bleek uit een peiling van persbureau Reuters dat nog altijd twee derde van de Republikeinse kiezers gelooft dat de presidentsverkiezing van november 2020 eigenlijk door Trump gewonnen werd. En dat 55 procent denkt dat het geweld op 6 januari 2021 vooral het werk was van linkse provocateurs.

Als daar de komende weken geen verandering in komt, zijn de hoorzittingen hun doel grotendeels voorbijgeschoten. Want dan zal de conclusie waar de commissie naartoe lijkt te werken: dat Trump moet worden berecht voor samenzwering tot rebellie, alleen maar tot nog scherpere verdeeldheid leiden.

Trouw-correspondent Bas den Hond (standplaats Boston) schrijft wekelijks een column over de Amerikaanse politiek. Lees ze hier terug.

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden