Brexit

Forse nederlaag voor Johnson: brexit op 31 oktober uitgesloten

Britse premier Boris Johnson in het Lagerhuis. Beeld AP

Premier Johnson speelde hoog spel, maar verloor. Het parlement stemde in met zijn plan, maar niet met zijn tempo. 

De Britse premier Boris Johnson heeft dinsdag in enkele minuten tijd zowel een historische overwinning behaald als een grote nederlaag geleden. In zijn laatste en ultieme poging om Groot-Brittannië voor 31 oktober uit de Europese Unie te krijgen, dreigde de premier met nieuwe verkiezingen als het Britse Lagerhuis niet instemde met de wijze waarop hij wil dat het land uit de EU vertrekt. Ook eiste hij dat het Lagerhuis instemde met zijn wens om het hele wetgevende proces binnen drie dagen af te handelen. Anders zou hij alsnog om nieuwe verkiezingen vragen. 

Johnson opende het debat in het Lagerhuis met een waarschuwing: “Ik zal hier in geen geval nog maanden mee doorgaan.” Hij liet weten dat er geen tussenweg bestond. “Als het parlement weigert de brexit goed te keuren en in plaats daarvan zijn weg gaat en besluit om alles uit te stellen tot januari of mogelijk langer, moet ik met grote spijt zeggen dat de wet moet worden ingetrokken en we verder gaan naar een algemene verkiezing.”

De shock-doctrine van Johnson leek zijn vruchten af te werpen. Voor het eerst stemde een meerderheid van het parlement voor een brexit-deal. Met 329 tegen 299 stemmen ging het parlement ermee akkoord dat de wetgeving verder zou worden behandeld. Johnson noemde het heuglijk dat het parlement eindelijk zijn verantwoordelijkheid had genomen en een deal had geaccepteerd. 

Nog niet eerder zo dichtbij brexit

Niet eerder was Johnson zo dichtbij zijn geliefde brexit, maar enkele momenten later was hij terug bij af. Het parlement stemde niet in met zijn tweede wens. In de tweede stemming werd het door Johnson opgelegde tijdpad van het wetgevingsproces verworpen: 322 parlementariërs stemden tegen en 308 voor. 

Het tijdschema van drie dagen leidde al meteen tot groot verzet. Veel parlementariërs vonden dat zij te weinig tijd hadden om de wetgeving van 115 pagina’s met daarnaast 126 pagina’s aan uitleg te bestuderen. Nu een meerderheid tegen het voorstel heeft gestemd, is het uitgesloten dat de deal met de EU erdoor komt voor 31 oktober. 

De verwerping van zijn wetgevingsplannen is een grote nederlaag voor Johnson. De premier zei na de stemming dat hij de wetgevingsplannen voor de brexit heeft ‘gepauzeerd’ en dat de EU nu aan zet is. “Ik zal met EU-lidstaten praten over hun voornemens tot ze een besluit hebben genomen”, zei hij dinsdagavond. “En tot ze een besluit hebben genomen, pauzeren we deze wetgeving.” De premier zei dat hij niet van zienswijze is veranderd, wat betreft de brexit. “Daarbij blijft onze overtuiging overeind: we willen geen uitstel. En we gaan onze inspanningen intensiveren als het gaat om de voorbereidingen op een no-dealbrexit.”

De Europese Commissie zei dat ze kennis heeft genomen van de stemmingsuitslag, maar dat ze wacht op meer informatie van de Britse regering over de vraag hoe zij verder wil gaan.

EU-president Donald Tusk schreef op Twitter dat hij de 27 andere EU-lidstaten zal adviseren om in te stemmen met uitstel van de brexit. Het is vrijwel zeker dat ze dat zullen doen, wellicht wordt eind januari 2020 de nieuwe deadline.

Lees ook:

Juncker bij zijn afscheid: ‘Brexit is verspilling van tijd en energie’

Een beetje verbitterd, een beetje trots, op en top Europeaan tot het einde: de vertrekkende EU-commissievoorzitter Juncker is het allemaal, bij zijn afscheidsspeech in Straatsburg. 

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden