Antidrugscampagne

Filippijnse justitie zet vraagtekens bij ‘buitengerechtelijke executies’ van drugsgebruikers

De Filippijnse president Rodrigo Duterte . Beeld AP
De Filippijnse president Rodrigo Duterte .Beeld AP

Voor het eerst is justitie op de Filippijnen kritisch over de harde antidrugscampagne. Duizenden nabestaanden wachten nog op gerechtigheid.

De Filippijnse politie heeft in de oorlog tegen drugs mensen van dichtbij doodgeschoten, terwijl die zelf ongewapend waren of er geen enkele aanwijzing was dat ze een wapen zouden gebruiken. Dat heeft het ministerie van justitie in Manila bekendgemaakt, na onderzoek van 52 gevallen van zogeheten ‘buitengerechtelijke executies’.

Het is de eerste keer dat de Filippijnse overheid zelf vraagtekens zet bij de keiharde antidrugscampagne die de afgelopen jaren met goedkeuring van president Rodrigo Duterte is gevoerd. De eerste bevindingen kunnen ook leiden tot aanklachten, zo heeft minister van justitie Menardo Guevarra gezegd.

In een van de onderzochte gevallen was het slachtoffer door minstens vijftien politiekogels getroffen, terwijl nergens uit bleek dat hij zelf gewapend was. Dat is ook niet onderzocht en evenmin trof justitie in het proces-verbaal een autopsierapport aan of een beschrijving van de gang van zaken tijdens de schietpartij.

Omslag binnen de overheid

Guevarra gaat er nu van uit dat veel andere zaken onderzocht zullen worden, zo zei hij woensdag tegen persbureau Reuters. “Als de tijd en de middelen het toestaan, zal het departement van justitie die duizenden andere gevallen ook onderzoeken.” Als dat echt gebeurt, betekent dat een grote omslag binnen de Filippijnse overheid. Interne onderzoeken van de politie hebben tot nu toe geen gevolgen gehad voor agenten of leidinggevenden.

Duterte heeft nooit een geheim gemaakt van zijn bedoelingen. Hij heeft de politie al sinds zijn aantreden in 2016 aangemoedigd om iedereen die iets met drugs te maken lijkt te hebben, direct dood te schieten. Dat heeft geleid tot een moordcampagne van de politie en van eskaders, die er met name in de arme wijken op uit trekken om slachtoffers te maken.

Deze campagne heeft, volgens cijfers van de politie zelf, in de afgelopen vijf jaar meer dan zesduizend levens geëist. Volgens mensenrechtenorganisaties ligt het totaal aantal slachtoffers veel hoger, zij schatten dat het om tienduizenden personen gaat. Duterte heeft altijd volgehouden dat het in alle gevallen gaat om drugsdealers die zich verzetten tegen arrestatie.

Onschuldige burgerslachtoffers

Volgens mensenrechtenorganisaties zijn niet alleen drugshandelaren slachtoffer in de campagne, maar ook veel gebruikers. Bovendien lopen burgers die niets met drugs te maken hebben het risico doodgeschoten te worden, omdat de politie en de eskaders vaak optreden na anonieme tips.

Het is opmerkelijk dat minister Guevarra, een lid van Dutertes regering, nu kanttekeningen plaatst bij de campagne tegen drugs. Wellicht speelt druk uit het buitenland mee, aangezien de Verenigde Naties hebben aangedrongen op onderzoek van justitie. Het Internationaal Strafhof in Den Haag heeft een eigen onderzoek aangekondigd.

Bovendien lijken de dagen van Duterte geteld: bij de presidentsverkiezingen van mei volgend jaar kan hij geen kandidaat meer zijn. Sommige kandidaten willen een einde maken aan Dutertes campagne tegen drugs, anderen verdedigen zijn beleid. De president liet eerder weten dat hij terug wil komen als vicepresident, maar dat plan liet hij vervolgens weer varen.

Lees ook:
President Duterte wil aan de macht blijven in de Filippijnen, en gokt nu op een list om dat te bereiken

De Filippijnse president Duterte wil de macht behouden door een stapje terug te doen. Komen de Filippino’s ooit van zijn familie af – en willen ze dat wel?

Lees ook:
Filippijnse president Duterte geeft toe dat hij illegaal moordt

President Duterte erkent dat er in zijn opdracht wordt gemoord. Het Internationaal Strafhof in Den Haag luistert mee.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden