null

Interview

Fabiola Campillai werd verminkt door politiegeweld, nu wil ze senator worden. ‘Ik ben een overlever’

Beeld EPA

Fabiola Campillai werd zwaar verminkt door politiegeweld tijdens de volksprotesten in Chili in 2019. Nu hoopt ze senator te worden.

Boris van der Spek

Toen Fabiola Campillai op 26 november 2019 haar huis in San Bernardo, een arme wijk in de Chileense hoofdstad Santiago, verliet waren massale protesten tegen sociale ongelijkheid aan de orde van de dag. Ze deed niet mee, uit angst voor de repressie van de oproerpolitie. Fabiola vertrok zoals zo vaak naar haar nachtdienst in een nabijgelegen voedselfabriek. Maar ze zou daar niet aankomen.

“Een politieman vuurde een traangasgranaat af, recht op ons. De granaat raakte mij in mijn gezicht. Het enige wat ik mij herinner, is dat buren mij naar een auto droegen. Daarna werd alles donker,” vertelt Campillai vanuit haar huis in San Bernardo. De traangasgranaat brak haar neus en bezorgde haar een schedelfractuur. Door de inslag raakte ze haar reuk, haar smaak en haar zicht kwijt.

Het verminkte gelaat van Campillai werd een symbool voor het politiegeweld tijdens de massale demonstraties worden. Zeker negenduizend mensen raakten gewond bij die protesten. Mensenrechtenorganisaties, waaronder Human Rights Watch en Amnesty International, spraken van systematische mensenrechtenschendingen. Ruim vierhonderd mensen werden in het gezicht geraakt door traangasgranaten of rubberkogels. 29 van hen, onder wie Campillai, raakten deels of volledig blind.

‘Mensen in mijn wijk moeten kiezen tussen medicijnen of voedsel’

En nu wil Campillai de politiek in om voor haar lotgenoten op te komen. Als onafhankelijk kandidaat doet ze mee aan de Senaatsverkiezingen, die zondag tegelijk met de presidentsverkiezingen worden gehouden. “Voor de aanslag was ik actief in de wijkraad. We organiseerden bingo’s en loterijen om mensen te helpen die het niet breed hadden. Mensen in mijn wijk moeten vaak kiezen tussen medicijnen of voedsel, want beide kunnen ze niet betalen.”

Op zondag 21 november zijn er parlements- en senaatsverkiezingen in Chili, en de eerste ronde van de presidentsverkiezingen. Volgens de peilingen gaan Gabriel Boric en José Antonio Kast naar de tweede ronde. Deze twee kandidaten zijn tegenpolen: Boric is een 35-jarige voormalig studentenleider uit een alliantie van linkse partijen en sociale bewegingen, Kast is een ultraconservatieve bewonderaar van de Pinochet-dictatuur, die tegen abortus en het homohuwelijk is. Haalt geen van de kandidaten meer dan 50 procent van de stemmen in de eerste ronde, dan kiest Chili op 19 december in de tweede ronde zijn nieuwe president.

“De protesten in Chili ontstonden, omdat mensen het zat waren dat politici hen niet representeerden. Die komen alleen naar mijn wijk tijdens de verkiezingen. Na de verkiezingen vergeten ze dat wij bestaan”, zegt Campillai. De steun voor haar kandidatuur was overweldigend: met 16.000 handtekeningen overtrof ze ruim het aantal handtekeningen dat nodig was om mee te doen.

Ze ziet zich als een kandidaat van het deel van het volk dat jarenlang is genegeerd door de politiek. Het volk dat in 2019 opstond om gelijkheid te eisen. “Ik weet hoe het is om ‘s ochtends een overvolle metro te nemen om naar werk te gaan. Om in de regen te wachten op de nachtbus. Hoe het is om doodmoe te zijn, maar door te gaan omdat het moet, omdat je een gezin hebt. Overwerken, niet met je kinderen kunnen eten, moeilijk rondkomen”, zegt ze.

Fabiola Campillai (midden) op Plaza Italia, in 2019 het epicentrum van de demonstraties. Beeld EPA
Fabiola Campillai (midden) op Plaza Italia, in 2019 het epicentrum van de demonstraties.Beeld EPA

“Mensen uit de rijke wijken hoeven ons niet meer te vertellen hoe we ons leven moeten leiden. Wij weten hoe het is om te strijden. Die strijd wil ik doorzetten in de politiek.”

‘Ik laat zien dat ik niet langer slachtoffer ben’

Haar tegenkandidaten van de gevestigde partijen geven miljoenen uit tijdens hun campagne. Campillai kiest ervoor om naar de armere wijken in Santiago te gaan. Van deur tot deur, markten bezoeken, praten met de mensen op straat. ‘Jullie zullen mijn ogen zijn, ik jullie stem’ is een van haar slogans. “Ik laat zien dat ik niet langer een slachtoffer ben. Ik ben een overlever. Met dezelfde kracht waarmee ik opstond na de aanslag, waarmee ik het ziekenhuis verliet zonder zicht, smaak of reuk wil ik mijn volk vertegenwoordigen”.

Toch vindt Campillai het lastig om te zeggen hoe ze het zal aanpakken als ze gekozen wordt. Ze wil ‘een waardiger Chili’, met betere pensioenen, een betere gezondheidszorg, beter onderwijs.

Dezelfde eisen die honderdduizenden Chilenen hadden toen ze in 2019 de straten opgingen. Symbolisch wil ze haar kandidatuur niet noemen. “Ik wil laten zien dat een vrouw, uit de armere klassen, die ook nog eens gehandicapt is, in een gevestigd instituut als de Senaat kan komen. Ik wil laten zien dat politiek om mensen draait en niet om dealtjes in achterkamers. Ik wil laten zien dat dankzij de protesten een nieuw Chili is opgestaan.”

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden