Australische branden

Expert: Er kan niets worden gedaan om Australische branden in te dammen

Inwoners van Mallacoota, in de staat Victoria, worden geëvacueerd door het Australische leger. Beeld AFP

Volgens bosbrandexpert Alexander Held is het vuur te heet en het weer te brandvriendelijk. ‘Het water verdampt voordat het de vlammen bereikt. De gebruikelijke strategie werkt niet.’

Brandweerauto’s tegen een achtergrond van vlammen, vliegtuigen die een enorme plens water neerlaten op een brandend bos, de beelden uit Australië zijn indrukwekkend, maar wat ze laten zien is vooral futiel.

“Wat je nu op tv ziet, is telkens een paniekreactie, om maar iets te doen. Het heeft letterlijk geen effect”, zegt bosbrandexpert Alexander Held van het European Forestry Institute in Bonn. “De energie die bij deze branden vrijkomt is zo hoog, dat je zelfs met tien keer of honderd keer de nu beschikbare middelen niets kunt doen. Die vliegtuigen kunnen bijvoorbeeld niet dichtbij genoeg komen, het water verdampt voordat het de brand raakt. We moeten accepteren dat de strategie die we normaal gesproken toepassen, het bestrijden van de brand, niet werkt.”

Bij negen van de tien bosbranden werkt die strategie wel. Als de brand klein genoeg is, kunnen brandweerlieden het vuur direct aanpakken, met bluswater of gereedschap. Het gaat dan om branden die, terwijl ze zich door het bos heen vreten, per strekkende meter van de voorste vuurlijn 4000 kilowatt aan hitte produceren.

Tegenbrand

Bij hetere branden is dat niet meer mogelijk en worden indirecte me­thoden uit de kast gehaald: barrières creëren door vegetatie weg te halen. Daarna wordt soms een ‘tegenbrand’ aangestoken aan de kant van de barrière waar de bosbrand naartoe komt, zodat die daar minder brandstof aantreft en niet overspringt. “Dat doe je dan niet om twee uur ’s middags, als het op zijn warmst is, de luchtvochtigheid het laagst en de wind het sterkst, want dan kun je gemakkelijk de controle over de brand verliezen. Je doet het bijvoorbeeld om twee uur ’s nachts.”

Maar als het bos droog is en het weer extreem brandvriendelijk, zoals op dit moment in Australië, en de hitteproductie de 10.000 kilowatt per meter overschrijdt, lukt dat allemaal ook niet meer. Dan kan alleen maar worden afgewacht tot de brand een terrein bereikt waar minder brandstof ligt. Omdat het weidegrond is bijvoorbeeld, of een boomgaard.

Held: “Als het landschap genoeg van die brandbestendige elementen heeft, kunnen brandweerlieden daar veilig en effectief werken. Maar in Australië hebben ze die bijna niet.”

Bosbrandexperts in Australië en elders hopen dat de overheid daar de komende jaren aan gaat werken. “Iedereen praat nu over klimaatverandering. Dat is voor ons een gevoelig onderwerp. Het is absoluut correct, maar onze zorg is dat we, als we het alleen daarover hebben, de focus op landschapsbeheer en brandbestendigheid verwaarlozen. Veel experts zeggen nu: hou op met praten over klimaatverandering, het leidt af van het huiswerk dat we te doen hebben.”

Samenwerking brandweer Australië en Californië stopt

De gevolgen van de branden in Australië zijn merkbaar tot in Californië. Brandbestrijders in de VS en Australië werken normaal gesproken samen: wanneer er in het ene land veel bosbranden waren, was het in het andere land juist winter en relatief rustig.

Afgelopen zomer, gedurende de Australische winter, kwamen er bijvoorbeeld 188 experts uit Australië en Nieuw-Zeeland naar Californië om te helpen bij het coördineren van de 29.000 brandweerlieden die bezig waren met het bestrijden van bosbranden. Ook waren er uit het zuiden zes voor dat werk uitgeruste helikopters overgekomen, en twee Hercules tankvliegtuigen om water af te werpen.

Maar het ziet er naar uit dat die samenwerking stopt, waardoor beide landen extra kosten zullen moeten maken voor personeel en vliegtuigen. Door de opwarming van het klimaat zijn zowel op het noordelijk als op het zuidelijk halfrond de perioden waarin er veel branden zijn langer worden en elkaar nu overlappen.

Lees ook: 

Voor de inwoners van de Blue Mountains lijkt de apocalyps nabij

Jude Denby heeft al weken een vluchttas klaarstaan. Maar hoewel het vuur haar woning inmiddels nadert, vertrekt ze pas als haar dat van hogerhand wordt opgedragen.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden