Oekraïne

Evacués uit Azovstalcomplex vertellen over leven ondergronds: ‘Zaten twee maanden in de duisternis’

Tientallen burgers - waarvan sommigen uit de Azovstal-staalfabriek kwamen maandag aan in Zaporizja. Beeld Getty Images
Tientallen burgers - waarvan sommigen uit de Azovstal-staalfabriek kwamen maandag aan in Zaporizja.Beeld Getty Images

Afgelopen weekend werden zo’n honderd burgers geëvacueerd uit het Azovstal-industrieterrein in Marioepol. De eerste getuigenissen van hun soms maandenlange verblijf onder de grond komen naar buiten.

Isabel Bolle

Een eerste evacuatie van burgers uit het Azovstalcomplex in Marioepol is dit weekend gelukt; na onderhandelingen wisten de Verenigde Naties en het Rode Kruis zo’n honderd burgers veilig uit het industriegebied te krijgen. En met de eerste evacuatie komen de eerste verhalen van hoe mensen de laatste weken ondergronds hebben overleefd.

Veel burgers verbleven soms zelfs maanden in bunkers onder de staalfabriek. Zo ook Yelena Aytulova (44), die het industriegebied wist te verlaten. Ze vertelde tegen persbureau Reuters dat ze al sinds 24 februari - het begin van de oorlog - in een bunker op het Azovstalcomplex verscholen zat. Het was er erg druk, en er was niet veel eten.

“Voor een hele maand hadden we - meer dan veertig mensen - zes blikjes eten per dag. Daar kookten we twee emmers soep van en dat was het dan”, aldus Aytulova. Ze vertelt hoe Russische troepen de bunker binnenkwamen en haar en enkele andere burgers sommeerden mee te komen. “De soldaten kwamen en begeleidden elf mensen uit de bunker - mensen die serieus ziek waren, astma hadden of insuline nodig hadden, en nog drie van ons, willekeurig. Meer dan veertig mensen, onder wie kleine kinderen, zitten daar nog.”

‘Niemand kon goed ademhalen’

Ook de 37-jarige Natalia Usmanova werd zondag geëvacueerd uit het industriegebied. Eenmaal in het dorpje Bezimenne, dat in het oosten van Oekraïne ligt en onder de controle is van pro-Russische separatisten, stond Usmanova journalisten te woord. “De bombardementen waren zo hevig en het kwam heel dichtbij. Als de bunker begon te schudden werd ik hysterisch, dat kan mijn man beamen. Ik was zo bang dat de bunker in zou storten”, vertelde ze aan de Britse krant The Guardian. “Niemand kon goed ademhalen, omdat er niet genoeg zuurstof was. Ik was te bang om naar buiten te gaan om wat frisse lucht te halen, ik was te bang om zogezegd slechts m’n neus naar buiten te steken.” Dat ze nu samen met haar man veilig is weggekomen is moeilijk te bevatten. “Ik kan het niet geloven, we zaten twee maanden in de duisternis.”

De evacuatie van zondag was de eerste sinds de Russische president Vladimir Poetin twee weken geleden het bevel gaf het complex zo hermetisch af te sluiten ‘dat er geen vlieg meer doorheen kan komen’.

Het is onduidelijk hoeveel burgers er nog in het Azovstalcomplex schuilen. Volgens schattingen zijn het er mogelijk nog duizend, los van tweeduizend Oekraïense militairen - onder wie leden van het Azovbataljon, de Nationale Garde, mariniers en grenswachten. Het is het laatste deel van de stad dat nog niet is ingenomen door Russische troepen.

Russische bombardementen op het gebied gaan intussen door; kort nadat zondag de eerste bussen met burgers het terrein verlieten begonnen ze alweer, vertelde Petro Andyuschenko, een adviseur van de burgemeester van Marioepol. Of er concrete plannen zijn om de rest van de burgers te evacueren is nog niet duidelijk.

Lees ook:

Marioepol: de stad die het symbool werd van de Russische oorlogsmisdaden

Voor de gehele wereld is de Oekraïense havenstad Marioepol synoniem geworden voor Russische gruweldaden.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden